Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’daki okul saldırılarının ardından ortaya çıkan yazışmalar, sosyal medya üzerinden kurulan kapalı ve anonim grupların nasıl örgütlendiğini gözler önüne serdi. Telegram ve Discord başta olmak üzere çeşitli platformlarda faaliyet gösteren bu yapılar, çok katmanlı sistemleriyle özellikle gençleri hedef alıyor.
ÇOK KATMANLI SİSTEMLE İŞLİYOR
Dijital Medya Uzmanı Oğuzhan Saruhan, bu yapıların anonimlik üzerine kurulu olduğuna dikkat çekerek, “Sahte kimlikler ve yabancı numaralar kullanılıyor. Profil fotoğrafları gerçek değil. Bu kasıtlı bir strateji” diye konuştu. Saruhan, söz konusu yapıların çok katmanlı bir sistemle işlediğini belirtti. Saruhan, “En dışta erişime açık kanallar yer alıyor. Burada provokatif içeriklerle yeni üyeler test ediliyor. İç katmanlara geçildikçe gizlilik artıyor. Şifreli gruplar, davet bağlantısıyla girilen odalar ve sesli kanallar devreye giriyor. Admin ve moderatörler görev dağılımı yapıyor. Bazı üyeler içerik üretirken bazıları lojistik bilgi sağlıyor, bazıları ise psikolojik baskı kurarak çocukları eyleme yönlendiriyor” dedi. Bu yapılarda hedef, ödül-ceza sistemi olduğunu belirten Saruhan, “Çocuklara para karşılığı görev veriliyor. ‘Şu okulu fotoğraflayın’, ‘Şu kişiyi takip edin’ gibi talimatlar veriliyor. Eylemler sonrası grup içinde sözde ‘kahramanlık’ statüsü oluşturuluyor. Bu, sıradan zorbalık değil; çocukları araçsallaştıran örgütlü bir yapı” ifadelerini kullandı.
ACİL İHBAR BİRİMLERİ OLUŞTURULMALI
Grupların gündeme göre hedef seçtiğini ifade eden Saruhan, Telegram ve Discord gibi uygulamalara yönelik şeffaflık yükümlülükleri ve acil ihbar mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini anlattı. Saruhan, “Türkiye'deki yetkili kurumların bu platformlarla anlık veri paylaşımı protokolleri oluşturması şart. Devlet düzeyinde ise yalnızca cezai müdahale yetmiyor; dijital istihbarat kapasitesinin artırılması, bu tür hesapların tespiti için yapay zeka destekli izleme sistemlerinin kurulması gerekiyor. Fakat en kritik nokta şu: bu gruplar tespit edilip kapatıldıkça yenileri açılıyor. Kalıcı çözüm teknik değil; sosyal ve eğitimsel” dedi.
EBEVEYNLER ‘UYARI’ İŞARETLERİNİ HİSSETMELİ
Ailelere sorumluluklar düştüğüne dikkat çeken Saruhan, ailelerin en büyük hatasının dijital dünyayı çocuklarına tamamen teslim etmesi olduğunu söyledi. Saruhan, şu uyarıyı yaptı: “Telefon veya bilgisayar vermek yeterli değil; hangi uygulamaların yüklü olduğunu, bu uygulamalarda kiminle iletişim kurulduğunu bilmek gerekiyor. Ama bunu yaparken gözetleme değil, diyalog esas olmalı. Uyarı işaretleri var: Ani para kaynakları, gizlilik, ekran başında geçirilen sürenin artışı, okuldan uzaklaşma. Bunlar ciddiye alınmalı. Ayrıca ebeveynlerin büyük çoğunluğu çocuklarının hangi platformda ne yaptığından habersiz. Telegram'ı, Discord'u bilmiyor. Bu bir suçlama değil, bir gerçeklik tespiti. Dijital okuryazarlık aile eğitim programlarında da yer almalı."
MINECRAFT PARODİLERİ'NE ERİŞİM ENGELİ
Okul çağındaki çocukları, diğer öğrencilere ve öğretmenlere karşı şiddet içerikli eylemler gerçekleştirmeye teşvik ettiği ve şiddete yönlendirici paylaşımlar yaptığı belirlenen YouTube'daki "Minecraft Parodileri" isimli hesaba erişim engeli getirildi. YouTube'da abone sayısı 7,5 milyonu aşan hesabın, özellikle okul çağındaki çocukları, diğer öğrencilere ve öğretmenlere karşı şiddet içerikli eylemler şiddet ve suç teşkil eden eylemleri meşru gösteren görüntü ile sözlere yer verdiğinin tespit edilmesi üzerine erişimin engellenmesine karar verildiği belirtildi.