Türkiye'nin, dünyanın en gelişmiş ekonomilerine sahip 20 ülkenin yanısıra davetli ülkeler ve uluslararası kuruluşların liderlerine evsahipliği yaptığı G20 Liderler Zirvesi başladı. Türkiye'nin dönem başkanlığını üstlendiği toplantılar için liderler Antalya-Belek'e akın etti. ABD Başkanı Barack Obama, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Almanya Başbakanı Angela Merkel, Japonya Başbakanı Şinzo Abe'nin de aralarında bulunduğu 20 lider arasında çok sayıda ikili görüşme gerçekleşti. Teması 'Kapsayıcılık, Yatırımlar ve Uygulama' olan zirvede ilk temas Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Obama arasında oldu.
GÖRÜŞME 1 SAAT SÜRDÜ
Erdoğan ile Obama dün sabah Belek'te Regnum Otel'deki golf evinde biraraya geldi. Görüşmeye Dışişleri Bakanı Feridun Sinirlioğlu, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, MİT Müsteşarı Hakan Fidan, AK Parti İzmir Milletvekili Binali Yıldırım, AK Parti İstanbul Milletvekili Berat Albayrak, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreter Yardımcısı İbrahim Kalın ve Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Serdar Kılıç katıldı. Görüşmede, Amerikan tarafından da ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Susan Rice ve ABD'nin Ankara Büyükelçisi John Bass'in yanısıra diğer yetkililer bulundu. Yaklaşık 1 saat süren basına kapalı görüşmenin ardından iki lider açıklamada bulundu.
BURADA KARŞILIK BULACAK
Cumhurbaşkanı Erdoğan, misafiri Obama ile Suriye'deki DAEŞ terör örgütüyle mücadele konusunu ele aldıklarını belirterek, “Koalisyon güçleri noktasında bundan sonraki süreçte atacağımız adımları değerlendirme fırsatı bulduk. Model ortaklar olarak, stratejik ortak olarak bundan sonraki süreçte de dayanışmamızı dünya barışına bir katkıda bulunmak için kararlılıkla devam ettireceğiz" dedi.
DİNİ IRKI YOK
'Değerli dostum' diye takdim ettiği Obama ile görüşmesinin Paris'teki terör saldırılarının damgasını vurduğu bir dönemde yapıldığını hatırlatan Erdoğan, saldırıyı kınadığını yineleyerek, “Dünyadaki uluslararası terörizme yönelik tavrımız G20 Zirvesi'nden çok kesin, keskin ifadelerle inanıyorum ki karşılığını bulacaktır" ifadelerini kullandı. Erdoğan, “Kolektif bir terörizm anlayışıyla karşı karşıyayız. Terörün dini, ırkı, milleti, vatanı yoktur ve Fransa'da, Paris'tekinde de aynen Ankara'da, Gaziantep'te olduğu gibi, Suruç'ta, Diyarbakır'da olduğu gibi kolektif bir terörle karşı karşıya kaldık. Bu terör eylemi sadece Fransız halkına karşı değildir, tüm insanlığa karşıdır" diye konuştu.
Kapıda karşıladı
G20 Liderler Zirvesi Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, konuk heyet başkanlarını karşılaması ve 'aile fotografı' çekimiyle başladı. Konuk liderleri tek tek Regnum Otel önünde hazırlanmış platformda karşılayan Erdoğan, onlarla tokalaştı, ayaküstü sohbet etti, samimi pozlar verdi. Karşılamanın ardından Erdoğan ve aralarında ABD Başkanı Barack Obama, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Suudi Arabistan Kralı Salman Bin Abdulaziz, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Almanya Başbakanı Angela Merkel, Japonya Başbakanı Şinzo Abe, BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'un da bulunduğu konuk heyet başkanları aile fotoğrafı için hazırlanan platformda kendilerine ayrılan yerlere geçti. Aile fotoğrafında Erdoğan'ın sol yanında Obama, sağında ise Çin Devlet Başkanı Cinping yeraldı.
Fransa için saygı duruşu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, G-20 Liderler Zirvesi'nde ilk çalışma oturumunu Ankara ve Paris başta olmak üzere tüm terör saldırılarında hayatlarını kaybedenler için liderleri saygı duruşuna çağırarak açtı. Erdoğan'ın davetiyle zirveye katılan liderler terör saldırılarında hayatları kaybedenler için 1 dakikalık saygı duruşunda bulundu. Sonrasında konuşmasına devam eden Erdoğan, “Bu acı hadise bize gösterdi ki ekonomiyle güvenlik arasındaki ilişkiyi görmezden gelemeyiz" dedi.
G-20'nin sadece kriz zamanlarında hatırlanacak bir yapılanma olmadığını, dünyanın kendilerinden çok farklı beklentilerini olduğunu söyleyen Erdoğan, G-20'nin asıl ilgi alanı olan ekonominin siyasi, sosyal ve kültürel sorunlardan bağımsız olmadığını vurgulayarak, “Hele insan hayatından hiç bağımsız değildir" ifadesini kullandı.
PARİS AÇIK İSPAT
Türkiye'nin son 4 ay içinde yaşadıkları ve son olarak Paris'teki eylemler gibi Suriye meselesiyle birlikte şu anda terörle mücadeleyle ilgili olan hadiselerin bunun en açık ispatı olduğunu kaydeden Erdoğan, “Terörizm hepimizin barış ve güvenliğini tehdide devam ediyor.
Türkiye olarak, teröre karşı işbirliğinin daha güçlü bir şekilde idare edilmesi gerektiğine inanıyoruz" diye konuştu. İnsani sorunlar bakımından ciddi sonuçları olan mülteci krizinin çözümünde uluslararası dayanışma ve işbirliğinin önemine değinerek açıklamalarını sürdüren Erdoğan, “Uluslararası toplumun bu konularda çok iyi bir sınav verdiğini söyleyebilmemiz mümkün değildir. Her alanda kapsayıcılık ve adalet temelinde çok acil bir güncellemeye ihtiyaç var" açıklaması yaptı. Erdoğan'ın ilk 10 dakikalık konuşmasının ardından toplantı basına kapalı devam etti.
Güçlü ortağız
Erdoğan'la ikili görüşme sonrası ABD Başkanı Obama, Paris'teki saldırıları hatırlattı, “Ankara'daki korkunç terör saldırısında olduğu gibi, çarpıtılmış ideolojilerle masum insanların öldürülmesi sadece Fransa ve Türkiye'ye değil, medeni dünyaya yapılan bir saldırıdır" dedi. DAEŞ ile mücadele çabalarına değinen Obama, “Türkiye, Suriye ve Irak'ta DAEŞ tehdidiyle mücadelede ABD ve diğer koalisyon üyelerinin güçlü ortağı. NATO müttefikleri olarak DAEŞ'e baskıyı artırmak ve Suriye'de siyasi geçişi sağlamak için birlikte çalışıyoruz" açıklaması yaptı.
ÇABALAR İKİYE KATLANACAK
Erdoğan'la yaptıkları görüşmenin, Türkiye-Suriye sınırında yabancı savaşçılarla mücadele ve bu konudaki koordinasyonun devam etmesi için çok yardımcı olduğunu dile getiren Obama, görüşmede Suriye'de siyasi çözüme ulaşılması için diğer koalisyon ülkeleriyle çabaları iki katına çıkarma konusunda mutabık kaldıklarını belirtti. Suriye'ye barışçıl geçişi getirmek ve Paris, Ankara ve dünyanın diğer yerlerinde insanların çok fazla acı çekmesine neden olan DAEŞ'in yok edilmesi için Viyana'da sağlanan diplomatik görüşmelerdeki ilerlemeler, diğer koalisyon ülkeleri ve ABD'nin Suriye'ye yardımları konularını da Erdoğan ile ele aldıklarını anlatan Obama, bunun yanında, Türkiye'nin üstlendiği ciddi sığınmacı krizini de görüştüklerini
ifade etti.
Obama ve Putin Lobide başbaşa
Belek'te G20 Zirvesi'nin düzenlendiği Regnum Otel'in lobisinde ABD Başkanı Barack Obama ile Rusya Devlet Başkanı Putin başbaşa görüştü. İki liderin teması 35 dakika sürdü. Konuya ilişkin bilgi veren bir Beyaz Saray yetkilisi, Obama ve Putin'in Suriye konusunu ele aldığını belirterek şunları söyledi: “Liderler, Viyana'da başarılan diplomatik çabalara işaret ederken, ateşkesin yanısıra muhalifler ve rejim arasında BM arabuluculuğundaki görüşmelerle ilerleyecek, Suriye'nin öncülüğünde ve sahipliğinde bir siyasi geçiş ihtiyacında mutabık kaldı. Başkan Obama, Rusya'nın Suriye'deki askeri çabalarının DAEŞ üzerinde yoğunlaşmasının önemine dikkat çekti."
Esed ve DAEŞ vurgusu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Project Syndicate' isimli uluslararası düşünce platformunun web sitesinde yayınlanan 'Kapsayıcı Büyüme ve Küresel Adalet' başlıklı makalesinde önemli mesajlar verdi. “Paris'teki terör saldırıları bize bir kez daha hunharca hatırlattı ki terörizm, Suriye'deki savaş ve sığınmacı krizi gibi küresel sorunlar, gerçekten küresel cevapları gerektiriyor" tespitinde bulunan Erdoğan, Suriye'de 4 yıldır devam eden iç savaşın son bulması, adil ve sürdürülebilir bir siyasi geçişin sağlanması gerektiğini vurguladı. Erdoğan, “Çatışmalar ve Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed rejiminin zalim devlet terörü, sadece Suriye'deki korkunç acının ve 360 binden fazla insanın hayatını kaybetmesinin değil, aynı zamanda sığınmacı krizinin ve bütün ülkelere karşı tehdit oluşturan DAEŞ'in ortaya çıkmasının da sebebidir" ifadelerini kullanan Erdoğan, Esed rejimi ve DAEŞ vahşetinden kaçışın da sığınmacı akını oluşturduğu belirterek, Bodrum sahillerinde ölü bedeni hafızalarda yer eden Aylan bebeği hatırlattı. Erdoğan, “Akdeniz ve Ege denizinin soğuk sularında her gün onun gibi birçok çocuğun hayatını kaybettiği unutulmamalı. Türkiye şu anda 2,2 milyon Suriyeli sığınmacıyı ağırlıyor. Geçen 3 yıl içinde onlara göz kulak olmak için 8 milyar dolar harcandı. Uluslararası kamuoyu yükün adil bir şekilde paylaşımını sağlayacak mekanizma konusunda anlaşmalıdır" açıklaması yaptı.
Gözler Belek'te
Türkiye'nin dönem başkanlığında gerçekleştirilen zirveye G20 ülkeleriyle Azerbaycan, İspanya, Malezya, Senegal, Singapur ve Zimbabve katıldı. Dün başlayan ve bugün de devam edecek zirveyi 2 bin 469 basın mensubu takip ediyor. Liderler ve basın mensuplarının dışında 10 binden fazla konuk da Belek'e geldi. Bu yılki zirvenin üç ana teması, Türkiye'nin öncelikleri temelinde 'Kapsayıcılık, Yatırımlar ve Uygulama' olarak belirlendi.
Bu kez bayrak yok
Türkiye'deki G20 Zirvesi'nde bir farklılık dikkat çekti. Önceki zirvelerde her ülkenin bayrağı aile fotoğrafı sırasında liderlerin önünde yere yerleştirilirdi. Bayrak hassasiyetiyle bilinen Cumhurbaşkanı Erdoğan da katıldığı oturumlarda, yere konulan Türk bayrağını alıp cebine koyardı. G20 Türkiye'nin evsahipliğinde gerçekleşince yere bayrak uygulaması da son buldu. Erdoğan, ev sahipliği yaptığı zirvede yere bayrak koyma uygulamasını yaptırmadı. Aile fotoğrafı çekimi sırasında liderlerin duracağı yerin tabanına ülkelerin küçük bayraklarını koymak yerine ülke adı yazıldı.
Türkistan feryadı
G20 Zirvesi düzenlendiği ülkelerde her yıl olduğu gibi bu yıl da çeşitli protestolara sahne oldu. Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği üyesi bir grup da ellerinde döviz, Uygur ve Türk bayraklarıyla Cumhuriyet Meydanı'nda toplandı. Çin aleyhine slogan atan grup adına konuşan Dünya Uygur Kurultayı Başkan Yardımcısı Seyit Tümtürk, Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Uygur Türklerine sahip çıkmasını istedi. Tümtürk, “Başta Doğu Türkistan olmak üzere işgal ettiği topraklarda yıllardır kan döken, insanları sömüren, kültürleri ve halkları yok eden Çin ve onun yandaşları gelişmiş ülkeler içinde yeralamaz. Doğu Türkistanlılara zulmeden, ekonomik ve siyasi işkence uygulayan, binlerce yıllık tarihi ve kültürü yok etmeye çalışan Çin'i bir kez daha kınıyoruz" diye konuştu.
Polis işi sıkı tuttu
Antalya'da eylem yapan gruplardan biri Türkiye Gençlik Birliği (TGB) oldu. Antalya Büyükşehir Belediyesi önünde toplanan yaklaşık 500 kişilik gruptan bazıları, bekleyişleri sırasında 'uzun eşek' oynadı. Sloganlar atan grup, ellerinde taşıdıkları, yüzünde ABD Başkanı Barack Obama'nın maskesi bulunan karton maketlerle Atatürk Caddesi'nde yürümek istedi. Fakat polis buna izin vermedi. Protesto için Aydın Kanza Parkı'nda toplanan başka bir grup ise arbedeye yolaçtı. Grup üyeleri bariyerlerle kapatılan yola havai fişek attı. Polis bazı eylemcileri gözaltına aldı.
First lady'lere özel akşam yemeği
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, G20 Zirvesi için Türkiye'de bulunan liderlerin eşleri onuruna akşam yemeği verdi. Zirve'nin gerçekleştirildiği Regnum Otel'deki özel yemeğe, Endonezya Cumhurbaşkanı'nın eşi Iriana Widodo, Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın eşi Mehriban Aliyeva, Güney Afrika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın eşi Tubeka Zuma, Zimbabve Devlet Başkanı'nın eşi Grace Mugabe, Malezya Başbakanı'nın eşi Rosmah Binti Mansor, Singapur Başbakanı'nın eşi Ho Ching, AB Konseyi Başkanı'nın eşi Malgorzata Tusk, OECD Başkanı'nın eşi Lulu Gurria, IMF Başkanı'nın eşi Xavier Giocanti, Avrupa Birliği Bakanı Beril Dedeoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kızı Sümeyye Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in kızı Leyla Aliyeva, yabancı bakan ve büyükelçi eşleri katıldı.