Terörsüz Türkiye sürecinde önemli bir eşik geride bırakıldı.
5 Ağustos'tan bu yana çalışmalarını sürdüren Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, süreç raporu için toplandı. Komisyonun 21’inci toplantısı TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında yapıldı ve komisyon üyesi 50 milletvekili de katıldı. Sürecin yasal çerçevesini belirleyecek rapor, son kez masaya yatırıldı.
82 sayfa ve 7 bölümden oluşan raporun birinci bölümünde komisyonun çalışmalarıyla ilgili süreç anlatıldı. İkinci bölümde komisyonun temel hedefleri üzerinden toplantılardaki tartışmalara yer verildi. Üçüncü bölümde Türk-Kürt kardeşliğinin tarihi kökleri ve kardeşlik hukuku, dördüncü bölümde komisyonda dinlenilenlerin söylemlerinden yapılan analizlerden ortaya çıkan mutabakat alanları, beşinci bölümde terör örgütü PKK'nın kendini feshetmesi ve silah bırakması süreci anlatıldı. Sürece ilişkin yasal düzenleme ile demokratikleşmeye ilişkin önerilere raporun altıncı ve yedinci bölümlerinde yer verildi.
RAPORDA ÖNE ÇIKANLAR
* Sürecin en kritik eşiği, örgütün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının devlet tarafından tespit ve teyit edilmesi olacak.
* Silah bırakma sonrası süreci yönetecek müstakil ve geçici bir yasal düzenleme hazırlanacak.
* Örgüt mensupları hakkında mutlaka adli işlem yapılacak. Düzenlemeler af ya da cezasızlık algısı oluşturmayacak.
* Toplumsal bütünleşme için eğitim, istihdam, psikososyal destek ve yerel kalkınma programları devreye alınacak.
* AİHM ve AYM kararlarına uyum güçlendirilecek. İnfaz ve yargılama mevzuatı gözden geçirilecek.
* Toplantı ve gösteri yürüyüşleri ile basın mevzuatında hak ve özgürlükleri genişletecek düzenlemeler öneriliyor.
* Yerel yönetimlerde idari vesayet yetkisinin demokratik standartlara uygun kullanılması ve yeni Siyasi Partiler Kanunu hazırlanması tavsiye ediliyor.
RESMİ DİL VE ÜNİTER YAPI VURGUSU
Raporda, Terörsüz Türkiye sürecinin Meclis zemininde yürütülmesinin önemine işaret edildi. Silah bırakma sürecinin, bir pazarlığın sonucu olmadığı vurgulandı. Türkiye'nin üniter devlet yapısı, toprak bütünlüğü, Türkçenin resmi dil statüsü ve laik Cumhuriyet ilkesi vurgulandı.
Af düzenlemesi niteliğinde değil
- Raporun 6'ncı ve 7'nci bölümlerini okutup kamuoyu ile paylaşan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş şöyle konuştu: “Komisyon çalışmaları, toplumsal barışın, birliğin ve milli dayanışmanın güçlendirilmesine yönelik tarihi sorumluluğun bir yansımasıdır. Bugün terör meselesinde tarihi bir dönemden geçiyoruz. Gazi Meclis'imiz üzerine düşen vazifeyi tereddütsüz üstlenmiştir. Rapor bir af düzenlemesi niteliğinde değildir. Yeni bir anayasa hazırlama konusu komisyonumuzun görev alanında olmamakla birlikte, ülkemiz için yerine getirilmesi gereken ortak bir ödev olarak önümüzde durmaktadır. Rapor komisyon çalışmalarının olgunlaştırdığı müşterek idraki belirginleştirme amacı taşımaktadır.”
Şehit aileleri incitilmeyecek
* AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül: Bu rapor ve bu çaba, bir Türkiye mutabakatıdır, bir Türkiye uzlaşısıdır. Kardeşliğimizin manifestosu olma adına özgün bir modeldir. Annelerin ağlamaması, bu toprakların ortak talebidir.
* AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman: Süreç bir Türkiye ittifakı ortaya çıkarttı. Bu bir devlet ve millet politikası. Tarihin doğru yerinde duruyoruz.
* AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşat Zorlu: Yapılacak yasal düzenlemelerin, şehit ailelerinin vicdanını incitmeyecek şekilde hayata geçirileceğine inanıyorum.
* TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel: Süreç herhangi bir pazarlığa dayanmadı. Evlatlarımız değil, silahlar toprağa gömülsün. Süreç, özgün bir Türkiye modeli ortaya koymaktadır.
* MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız: İnfaz sistemi değiştirilmeli. AİHM kararları ve uyum konusunda anayasa açıktır. AİHM kararlarına hukuk devleti olarak uymak zorundayız.
47 oyla kabul edildi
- Toplantıda, gruplar ve partiler adına yapılan konuşmaların ardından taslak rapor oylamaya sunuldu. Rapor, oy çokluğuyla kabul edildi. 47 milletvekili "kabul", 2 milletvekili "ret", 1 milletvekili de "çekimser" oy kullandı. Muhalefetin itirazları tutanaklara geçti ancak sonuç değişmedi. Oylamada CHP Milletvekili Türkan Elçi, suikasta kurban giden eşi Tahir Elçi cinayetinin aydınlatılmadığını ve raporda failli meçhullere yer verilmediğini gerekçe gösterip çekimser oy kullandı. Meclis'te Türk solunu temsil eden iki parti Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Emek Partisi (EMEP) de rapora “Hayır” oyu verdi. Toplantıdan sonra soruları yanıtlayan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, raporun şerh eklemeleri ve düzeltmelerden sonra Meclis Başkanlığı'na gönderileceği bilgisini verdi.
DEM Parti ve Öcalan ‘terör’den rahatsız!
- DEM Parti’nin “Terörsüz Türkiye” sürecine yönelik tavrı tartışmalara neden oluyor. Komisyonda söz alan DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, raporda “Terörsüz Türkiye”, “terör” ve “terör belası” ifadelerinin kullanılmasından rahatsız olduklarını ifade etti. DEM Parti’den de komisyon oylamasının sonuçlandığı saatlerde, İmralı heyetinin pazartesi günü PKK elebaşı Abdullah Öcalan’la gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin yazılı basın açıklaması yapıldı. Öcalan'ın açıklamalarının yer aldığı metinde, Öcalan’ın da DEM Parti'nin komisyonda sergilediği tavra paralel olarak, "terör" ifadesine karşı olduğu belirtildi. Öcalan’ın mesajında, “TBMM komisyon raporunun temel toplumsal gerçeklerle uyumlu olması gerekir. Sürecin bundan sonraki ilerleyişinde komisyon raporunun bu niteliği son derece önemli olacaktır. ‘Terörü tasfiye’ mantığıyla yaklaşan bir siyaset çözümü değil, çözümsüzlüğü ifade eder” sözleri yer aldı.