Emekli zammı son gelişmeleri merak edilen konular arasında bulunuyor. Emekliler, ocak ve temmuz ayları olmak üzere yılda iki kez zam alıyorlar. Ocak ayına doğru yaklaşırken gözler emekli maaşı zammına çevrildi.
EMEKLİ MAAŞ HESAPLAMASINDA KÖK MAAŞ DETAYI
Yaklaşık 17 milyon emekli 2024 yılının ilk zammının yapılacağı Ocak ayını bekliyor. Ocak’ta hem enflasyona göre artışlar hem de refah payı öngörülüyor. Bu arada taban maaşın artırılması da gündemde. Ancak milyonlarca kişi emekli zammı hesabı yaparken kök aylık detayına takılıyor.
Çalışma hayatı boyunca asgari ücretten kazancı olan ya da yüksek maaş almasına rağmen SGK'ya asgari ücretten bildirilenlerin maaşları düşük oluyor. Yine 3600 günden kısmi emekli olanların da maaşları düşük oluyor.
Kök maaş emeklilerin kazançlarına göre hesaplanan net tutarı gösteriyor. Bu maaşa yüzde 4 oranında her ay ek ödeme eklenip bankaya yatırılıyor. O yüzden bankaya yatan para değil sizin için hesaplanan miktar emekli aylığınızı gösteriyor. Bunu e-devletten görmek mümkün. E-devlette net maaş yazan bölüm sizin kök maaşınızı gösteriyor. Buna yüzde 4 ek ödeme ekleniyor, ayrıca taban maaşa da tamamlanıyor.
TABAN MAAŞ NASIL HESAPLANIYOR?
Özellikle pandemi döneminde başlayan uygulama en düşük emekli maaşı belirleme olarak gerçekleşiyor. Hükümet en düşük emekli maaşı olarak bir rakam belirliyor. Şu anda uygulanan taban maaş 7.500 TL. Kök maaşınız yani kazancınıza göre hesaplanan asıl emekli maaşınız bunun altındaysa Hazine tarafından yapılan bir sosyal ödeme ile aylık taban maaşa tamamlanıyor.
Yani çalışma hayatındaki primlerine göre kök maaşı 6.000 TL olarak hesaplanan bir emekliye 1.500 TL destek yapılarak 7.500 TL ödeniyor. Bu 1.500 TL bir aylık olarak değil bir sosyal destek olarak veriliyor.
ZAM ORANLARI HANGİ MAAŞA YAPIYOR?
Emeklilerin çalışma hayatlarındaki kazançlarına ve primlerine göre hesaplanan kök aylıkları zam için de referans oluyor. Taban maaşa tamamlamak için ödenen sosyal destekler aylık olmadığı için bir sosyal ödeme olduğu için zamlar da emeklinin gerçek maaşına yapılıyor. Yani kazançlarına göre 6 bin lira maaşı olan bir emekliye 1.500 TL sosyal destek verilerek 7.500 TL taban maaş ödeniyor. Ancak zam yapılırken asıl maaşa yapılıyor. Örneğin yüzde 50 artış yapılırsa bu emeklinin aylığı 9 bin liraya çıkıyor.
REFAH PAYI NEDİR?
Emekliler her yıl Ocak ve Temmuz aylarında enflasyona bağlı olarak yapılıyor. SSK ve Bağ-Kur emeklileri 6 aylık oranında artış alırken memur emeklileri toplu sözleşme ve enflasyon farkı alıyor. Hükümet çıkan enflasyon oranını yükselterek zamları artırıyor. Yasal düzenlemeyle eklenen bu ilave artış refah payını oluşturuyor. Böylece emekliler enflasyonun üzerinde bir artış alıyor.
EMEKLİ ZAMMI 6 AYLIK ENFLASYON FARKINA GÖRE BELİRLENECEK
2024 yılı Ocak ayı emekli maaş zammı oranı son 6 aylık enflasyon farkı oranına göre belirlenecek. Memur emekli maaşları ise toplu sözleşme koşullarına göre Ocak ayında yüzde 15, Temmuz ayında yüzde 10 oranında artırılacak ve enflasyon farkları ayrıca ilave edilecek.
2024 OCAK EMEKLİ MAAŞ ZAMMI NE KADAR OLACAK?
Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberine göre, yılın ilk altı aylık döneminde enflasyon yüzde 19.77 olarak gerçekleşti. SSK ve BAĞ-KUR ile emekli memur aylıkları yüzde 25 oranında artırıldı. Memur maaşlarına ise enflasyon ve toplu sözleşme farkından oluşan yüzde 17.55’lik zammın üzerine 8.077 TL seyyanen zam yapıldı.
Yıl sonu enflasyonu Merkez Bankası’nın tahmin ettiği gibi yüzde 65 düzeyinde gerçekleşirse SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıklarına ocak ayında yüzde 37.76 oranında enflasyon farkı kadar zam yapılacak. Memur ve emekli memur maaşları ise yüzde 49.45 oranında artacak.
- Yıl sonu enflasyonu Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına paralel yüzde 68.01 oranında çıkarsa ocak ayında SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıklarına yüzde 40.28, memur ve emekli memur maaşlarına yüzde 52.19 oranında zam yapılacak.
Memur ve emekli memur maaşlarına ocak ayında yapılacak zammın yüzde 15’i toplu sözleşme zammından, kalanı ise enflasyon farkından oluşacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce yaptığı çeşitli açıklamalarda, emekli aylıklarına ilave zam için talimat verdiğini söyledi. Emeklilere ilave zamma ilişkin bir kanun değişikliği yapılması durumunda enflasyon farkının üzerine refah zammı yapılmış olacak.
DÖRT AYLIK ENFLASYON FARKI BELLİ OLDU
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekim ayında tüketici fiyatlarına göre aylık enflasyonu yüzde 3.43, on aylık enflasyonu yüzde 55, yıllık enflasyonu da yüzde 61.36 olarak açıkladı. Temmuz, ağustos, eylül ve ekim aylarında enflasyon yüzde 29.41 olarak gerçekleşti. Bu durumda SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıkları için dört aylık dönemde yüzde 29.41 oranında enflasyon farkı ortaya çıktı.
Kasım ve Aralık aylarının enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte emekli ve memurun alacağı 6 aylık enflasyon farkı netleşecek.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI KAÇ TL OLACAK?
2023 yılında yüzde 114'ün üzerinde artışla 3 bin 500 TL'den 7 bin 500 TL'ye çıkan en düşük emekli maaşının 10 bin lirayı geçmesi bekleniyor.
En düşük emekli maaşını 7 bin 500 lirada sınırlayan yasal düzelme gereği, SSK ve Bağ-Kur emekli maaşları Ocak ayında 6 aylık enflasyon rakamlarının belli olmasının ardından en düşük 7 bin 500 lirada sınırlı kalmış olacak.
Ancak yeni bir yasal düzenleme ile en düşük emekli maaşının yükseltilmesiyle enflasyon oranından bağımsız olarak en düşük emekli maaşı artmış olacak.
Hali hazırda emekli kök maaşı 6 bin 600'ün üzerinde olanlar ise en az yüzde 38 enflasyon artış oranı tahminin gerçekleşmesi halinde yasal düzenleme olmasada maaşları enflasyon oranına göre 7 bin 500 lirayı aştığı için en düşük emekli maaşının üzerinde maaş almış olacaklar.