Irak milyonlarca kamu çalışanının maaşını petrol geliri olmadan ödeyebilir mi?

Irak bütçesini finanse etmek büyük ölçüde petrole dayanıyor. Devlet gelirlerinin yüzde 90’ından fazlası ham petrol ihracatından kaynaklanıyor. Bu gelirlerle yaklaşık dört milyon kamu çalışanının maaşları ve milyonlarca emeklinin ödemeleri karşılanıyor. Aylık maaş maliyetinin yaklaşık 5 ila 6 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.

Irak, maaş ödemelerini petrol olmadan ödeyebilir mi?

(Mustafa Ghanim'in haberi)

Bölgede artan gerilimler nedeniyle Irak’ta "Petrolsüz maaşları nasıl ödeyeceğiz?" endişeleri dile getirilmeye başlandı. Irak Parlamentosu’nda Başbakan’ın grup başkanı Baha el-Araji, krizin devam etmesi halinde Irak’ın maaş ödemelerinde ciddi zorluk yaşanabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca Irak’a yaklaşık her 15 günde bir nakit taşıyan uçakların güvenlik nedeniyle iniş yapamadığını ifade etti.

Irak’ın petrol gelirleri 2003 yılından bu yana, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla kurulan Irak Kalkınma Fonu kapsamında New York’taki ABD Federal Rezerv Bankasında tutulan bir hesaba yatırılıyor. Bu düzenleme, Irak’ın petrol gelirlerini uluslararası davalardan korumak ve petrol satışlarının dolar üzerinden küresel finans sistemi içinde kolayca gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla kendileri açısından büyük önem taşıyor.

Petrol satışından elde edilen gelirler önce bu hesaba yatırılıyor, ardından devlet harcamalarının karşılanması için Irak Merkez Bankası’na aktarılıyor.

Bu sistem aynı zamanda ithalatın finansmanına ve Irak Dinarı'nın istikrarına da katkı sağlıyor. Ancak buna karşılık dolar akışları üzerinde ABD’ye belli ölçüde finansal nüfuz da veriyor.

Irak Merkez Bankası binası, Bağdat

Öte yandan Başbakan’ın ekonomi danışmanı Mazhar Muhammed Salih, petrol gelirleri bir aydan uzun süre aksarsa hükümetin maaşları ödeyebilmek için yerel bankalardan iç borçlanmaya gidebileceğini söyledi.

Bölgede gerilim sürerken temel soru şu olmaya devam ediyor: