ABD ve İsrail’e ait savaş uçakları, dün sabah saatlerinde İran’ın başkenti Tahran başta olmak üzere çeşitli şehirlerdeki askeri, siyasi, sivil ve ekonomik noktalara saldırılar başlattı. Yeni saldırılar, Haziran ayında 12 gün süren saldırılarda olduğu gibi ABD ile İran arasında müzakereler sürerken geldi. Tahran’da İran Devrim Lideri Ali Hamaney, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve eski cumhurbaşkanları ve üst düzey yetkililerin de konutlarının bulunduğu Pastor semtini 7 Tomahawk füzesiyle hedef alan saldırılarda herhangi bir üst düzey yetkilinin zarar görmediği ve Hamaney’in Tahran dışında olduğu aktarıldı. İsrail ordusu, İran'a yönelik saldırılara yaklaşık 200 savaş uçağının katıldığını duyurdu. Tahran’ın yanı sıra, İsfahan, Kum, Kerec, Kirmanşah, Tebriz ve Buşehr’de askeri ve stratejik noktalar vuruldu. İran ordusu ve Devrim Muhafızları (DMO) da, İsrail’deki çeşitli noktaların yanı sıra Ortadoğu’daki ABD askeri üslerine füze saldırıları düzenleyerek hızlı bir yanıt verdi.
HEDEF REJİM DEĞİŞİKLİĞİ
Saldırıların başlamasının ardından bir açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerin başarısız olduğunu ve İran’ın nükleer silah elde etmesine asla izin vermeyeceklerini söyledi. İran’ı “47 yıldır Amerika’ya ölüm diye slogan atan terörün en büyük destekçisi” olarak niteleyen Trump, saldırıların hedefinin İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek, füze kapasitesini vurmak ve İran’da rejim değişikliği isteyenlere destek olmak şeklinde açıkladı. Trump bu noktada İran halkına seslenerek, “Özgürlük saatinizin yaklaştığını söylüyorum. Sığınaklarda kalın. Evinizden çıkmayın. Dışarısı çok tehlikeli. Her yere bombalar düşecek. İşimiz bittiğinde hükümetinizi devralın. Sizin olacaktır. Bu, muhtemelen nesiller boyunca sahip olacağınız tek şansınız olacak" sözleriyle İranlıları ayaklanmaya davet etti. Trump ayrıca, DMO, İran ordusu ve polisine silah bırakma çağrısı yaparak, “Aksi takdirde ölümle karşılaşacaksınız” tehdidini savurdu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da saldırının hedefinin İran’da hakim rejimi yıkmak olduğunu açıkladı. Yerel kaynaklar, Tahran’ın batısında (Şehriyar), Kerec’in Mahdeşt bölgesinde, Kirmanşah kentinde, Huzistan’daki Andimeşk ve Dezful şehirlerinde, İlam’daki bir bölgede ve Çabahar çevresinde patlama sesleri duyulduğunu aktardı. Kaynaklar Loristan’da birkaç noktanın, Huzistan’da da en az iki noktanın, Andimeşk ve Dezful ilçelerinin hedef alındığını belirtti. Sistan-Beluçistan eyaletine bağlı Çabahar’da da patlama sesleri duyulduğu kaydedildi. Tahran'da hava savunma sisteminin aktif olduğu ve saldırılara karşı koymaya çalıştığı ifade edildi.
İRAN ABD ÜSLERİNİ VURDU
Haziran ayında 12 gün süren saldırılarda karşılık vermekte oldukça geciken ve üst düzey askeri ve siyasi liderlerini kaybeden İran, bu seferki saldırılara hızlı bir cevap verdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) başlattığı “Sadık Vaad 4” operasyonu kapsamında ABD’ye ait bölgedeki üsleri hedef aldı. Bahreyn’de bulunan ABD Deniz Kuvvetleri 5’inci Filo Karargahı’nın füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) vurulurken karargah binası yıkıldı. Bahreyn’in yanı sıra Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Ürdün, Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan’daki üslere de saldırılar düzenlendi. DMO ayrıca, Erbil’deki Uluslararası Havalimanı yakınında bulunan ve bir ABD üssünün yanı sıra ABD Konsolosluğu’nu da barındıran bir komplekse de füze saldırısı yaptı.
İSRAİL ŞEHİRLERİNDE ALARM
İran, ABD ve İsrail'in saldırılarına karşılık İsrail'e onlarca balistik füze ateşledi. İran'da güvenlik bürokrasisine yakınlığıyla bilinen "Nournews", ABD ve İsrail'in saldırılarına karşılık onlarca balistik füzenin İsrail'e ateşlendiğini bildirdi. İsrail’in İran’a saldırıların ardından ülkenin kuzeyinde alarmların çaldığı ve hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi. Yedioth Ahronot gazetesinin haberine göre, İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri ile Celile ve Hayfa'nın güneyindeki Tirat Karmel bölgelerinde füze ve roket saldırılarına karşı alarmların çaldığı aktarıldı. Tirat Karmel'de 6 katlı bir binaya füze isabet ettiği ve binanının yıkıldığı belirtilirken, ölü ve yaralılar olduğu aktarıldı. İsrail hükümeti, medyaya ülkede vurulan binalara ait görüntüleri paylaşmaması konusunda önceden gerekli uyarın yapıldığını hatırlatarak bu uyarıya uyulmasını istedi. Yine Hayfa, Kudüs ve Tel-Aviv'de de alarm verilirken halka sığınaklara girmesi tavsiye edildi.
HAMANEY VE PEZEŞKİYAN'A SUİKAST GİRİŞİMİ
- Saldırılarda İran’ın hava savunma sistemleri, füze üretim ve depolama tesisleri, DMO’ya ait askeri üsler ve komuta merkezlerinin vurulduğu bildirildi. Operasyonlarda Tahran’da başta Hamaney ve Pezeşkiyan olmak üzere üst düzey devlet yetkilileri, eski yetkililer ile askeri ve siyasi liderlerin konutlarının bulunduğu Pastor semti de İsrail/ABD uçaklarının hedefi oldu. Saldırılarda Hamaney’in konutu yerle bir olurken Reuters’a konuşan İranlı yetkililer, Hamaney’in Tahran’da değil güvenli bir yerde olduğunu ayrıca Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın da durumunun iyi olduğunu söyledi. ABD'de Pentagon ve İsrail ordusundan yapılan açıklamalarda İran dini lideri Hamaney'in öldürüldüğüne dair çok sayıda veri olduğu iddia edildi. Axios'a konuşan İsrailli yetkililer İran'da sadece geçmiş ve şimdiki yönetim kademesinde bulunan isimleri değil gelecekte de iş başına gelebilecek kişilerin de hedefte olduğunu belirtti. Kaynaklar İran Savunma Bakanı Emir Nasırzadeh ve Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur'un İsrail saldırılarında öldürüldüğünü iddia etse de İranlı kaynaklar Pakbur'un hayatta olduğu açıklandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "Birkaç komutanımızı kaybetmiş olabiliriz ama bu çok büyük bir sorun değil" dedi. Arakçi, İran'ın kendini meşru şekilde savunduğunu söyledi. “Bizim kendimizi savunmamız için kimseye ihtiyacımız yok, kendimizi savunabilecek güçteyiz" ifadelerini kullandı.
LİDERLİĞİN BÜYÜK KISMI ÖLDÜ
- ABD Başkanı Trump, saldırılar devam edereken haber platformlarına konuştu. Trump, "Uzun süre devam edip her şeyi devralabilirim ya da 2-3 günde bitirip İranlılar’a 'Yeniden (nükleer ve füze programlarınızı) inşaya başlarsanız birkaç yıl sonra tekrar görüşürüz' diyebilirim" şeklinde konuştu. Trump, "Her halükarda, bu saldırıyı atlatmaları birkaç yıllarını alacak" görüşünü paylaştı. Trump, NBC News'ün İran'ın yeni liderinin kim olacağı sorusuna da "alaycı şekilde" "Bilmiyorum, ama bir noktada beni arayıp kimi istediğimi soracaklar" dedi. Trump, "Çok büyük hasar verildi. Liderlik gitti, Liderliğin çok büyük bir kısmı gitti” şeklinde konuştu.
PEHLEVİ'YE SELAM ÇAKTILAR
- İsrail Ordusu, İran'a yönelik operasyona "Aslan'ın Kükremesi" adını verdi. İsrailli Kanal 12, saldırıda İran Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi'nin de hedef alındığını duyurdu. İsrail'in bu yolla Şah dönemi rejimine ve Pehlevi hanedanına vurgu yaptığı kaydedildi. İran Şahı'nın oğlu Rıza Pehlevi'nin son dönemde haydut devlet İsrail'le yakın iş birliği içinde olduğu biliniyor.