ABD siyasetinde İsrail'e verilen koşulsuz desteğin uzun yıllardır süren ağırlığı, son dönemde hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi kanatta yaşanan gelişmelerle birlikte tartışılmaya başlandı. Son bir hafta içinde yaşanan üç önemli gelişme, Kongre'de İsrail politikalarına yönelik eleştirilerin artık marjinal bir söylem olmaktan çıkıp daha geniş bir siyasi zemine yayıldığını gösterdi. Demokrat Parti'de ilerici kanadın adaylarından Melat Kiros'un ön seçim zaferi, İsrail'e askeri yardımların kesilmesini öngören girişime verilen destek ve USS Liberty saldırısının yeniden soruşturulması çağrısı, Washington'da yeni bir dönemin işaretleri olarak değerlendiriliyor.
Filistin dedi seçimi kazandı
Colorado'nun Denver bölgesini kapsayan seçim çevresinde Demokrat Parti ön seçimlerini ilk kez aday olan demokrat sosyalist Melat Kiros kazandı. Yaklaşık 30 yıldır Kongre'de görev yapan Diana DeGette'i mağlup eden Kiros, ilerici kanadın son dönemde elde ettiği en dikkat çekici başarılar arasında yer aldı. Zafer konuşmasında "Filistin'deki soykırımı sona erdireceğiz" ifadesini kullanan Kiros, İsrail'e yönelik silah ambargosu uygulanmasını, ABD'nin askeri yardımlarının tamamen durdurulmasını ve Amerikan siyasetindeki büyük lobilerin etkisinin azaltılmasını savundu. AIPAC'ı da eleştiren Kiros, kurumsal siyasi bağışların Amerikan demokrasisi üzerindeki etkisine karşı mücadele edeceğini söyledi. New York'taki ilerici adayların son başarılarının ardından gelen bu sonuç, Demokrat Parti içerisinde İsrail'e yönelik daha sert eleştiriler getiren isimlerin etkisinin arttığı yönünde yorumlandı.
İsrail'e askeri yardım tamamen kesilsin
İsrail'e yönelik eleştiriler yalnızca seçim kampanyalarında değil, Kongre'deki oylamalara da yansıyor. Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie tarafından sunulan değişiklik önerisi, İsrail'e her yıl sağlanan 3,3 milyar dolarlık askeri yardımın kaldırılmasını öngörüyor. Demokrat Parti'nin ilerici kanadının önde gelen isimlerinden Greg Casar ile Alexandria Ocasio-Cortez, söz konusu değişikliğe destek vereceklerini açıkladı. Casar, İsrail hükümetinin Gazze'de savaş suçları işlediğini ve ABD'nin daha fazla silah finansmanı sağlamaması gerektiğini savunurken, Ocasio-Cortez de tasarı lehinde oy kullanacağını duyurdu. Söz konusu teklif, 2016 yılında imzalanan ve 2028'e kadar geçerli olan 38 milyar dolarlık askeri yardım mutabakatının yıllık bölümünü hedef alıyor. Her ne kadar teklifin yasalaşma ihtimali belirsiz olsa da, Kongre'de ilk kez bu ölçekte askeri yardımın açık biçimde tartışmaya açılması dikkat çekiyor.
USS Liberty dosyasını yeniden açma çağrısı
İsrail'e ilişkin tartışmaların üçüncü önemli başlığı ise 1967'de yaşanan USS Liberty saldırısı oldu. Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie, saldırıda hayatını kaybeden 34 Amerikalı askeri anan bir karar tasarısı sunarken, olayın yeniden soruşturulması çağrısında bulundu. Massie, geminin üzerinde Amerikan bayrağının açık şekilde görüldüğünü ve olayla ilgili hâlâ cevaplanmamış sorular bulunduğunu belirterek federal hükümeti dosyayı yeniden incelemeye davet etti. ABD Donanması'na ait teknik araştırma gemisi USS Liberty 8 Haziran 1967'de, İsrail savaş uçakları ve torpido botları tarafından hedef alınmıştı. İsrail saldırıyı bir hata olarak nitelerken, hayatta kalan Amerikalı denizciler, gemilerinin yanlışlıkla hedef alınmasının "imkansız" olduğunu dile getiriyor.
1948 topraklarında ezanı susturacak
- İsrail'in egemenliğindeki tarihi Filistin toprakları ve işgal altındaki Doğu Kudüs'te ezan sesini susturmayı amaçlayan yasa tasarısı İsrail Meclisi'ndeki ön oylamadan geçti. Tasarı, meclisteki ön oylamadan milletvekillerinin 36 "hayır" oyuna karşı, 50 "evet" oyuyla onaylandı. Tasarının yasalaşabilmesi için önce ilgili komisyonda görüşülüp, ardından İsrail Meclisi'nde yapılacak üç oylamadan daha geçmesi gerekiyor.