Dr. Khaqan Hassan Najeeb / Ekonomist, Pakistan Maliye Bakanlığı eski danışmanı
Pakistan hiçbir şekilde bitmiş bir ürün değildir. Onun yolculuğu, geleceğini şekillendirmek için aralıksız çaba ve yenilik gerektiren zorluklar ve fırsatlarla kuşatılmıştır. Bunun olumlu olan tarafı ise, ülkeyi refaha taşıyabilecek önemli reform çabalarının yaygın olarak tanınması ve kabul edilmesidir.
Enflasyon düşüş yolunda
Yakın zamanda Uluslararası Para Fonu İMF ile yeni ve genişletilmiş bir anlaşmanın imzalanması, ihtiyatlı bir mali duruş ve finanse edilebilir bir cari hesabın yönetilmesi, ülkenin yeni oluşan makro istikrarını güçlendiren politika çerçevesinin ayrılmaz bir parçasıdır. Enflasyonun düşüş yolunda olmasıyla birlikte merkez bankası parasal duruşunu gevşetmeye başladı ve politika faizinde daha fazla indirim yapılmasına izin verdi. Ek olarak, Pakistan’ın Ödemeler Dengesi ve kısıtlamalı büyüme limitinin genişletilmesine yönelik yapısal reformların uygulanması konusunda da fikir birliği var.
Özel sektöre destek gereksinimleri
Değişen bu ortamda, bu durum vergi tabanının genişletilmesi ve harcamaların rasyonelleştirilmesi, bütçe açığının düşürülmesi ve vergi yüklerinin azaltılması ve tamamlayıcı kamu yatırımlarının sağlanması yoluyla özel sektörün desteklenmesi açısından hayati öneme sahiptir. Yetkililer vergi konularını ele alma konusunda kararlılık gösterdiler ve ihtiyatlı harcama yönetimi için bir çerçeve tasarlamayı planlıyorlar.
Enerji sektöründe düzenleme
Büyüme ivmesini artırmak için küresel düzeyde rekabetçi bir iş yapma maliyetinin sürdürülmesinin ve düzenleyici ve idari kısıtlamaların hafifletilmesinin zorunlu olduğu iyi anlaşılmıştır. Enerji sektöründeki reformlar ve düzenlemelerin basitleştirilmesine yönelik kademeli bir yaklaşım, Pakistan’ın bu stratejisinin bir parçasıdır. Enerji sektörünün kamu sektörü öncülüğündeki bir modelden uzaklaşarak yeniden düzenlenmesinin aciliyeti önemli ölçüde arttı. Bu değişimin üretim, dağıtım ve ulaştırma sektörlerinde yerli ve yabancı yatırımcılara kazançlı yatırım fırsatları yaratması bekleniyor.
Üretken sektörlere yatırım
Pakistan’da yetkililerin yatırımcı veya garantör olmak yerine basit, kolaylaştırıcı ve eşit şartlar sağlayıcı olarak hareket edebileceklerine dair ortak bir inanç var. Bu duruş, yerli ve yabancı yatırımcıların ülkede gelişebilmesi açısından büyük önem taşıyor. Önümüzdeki yıllarda hükümetin banka borçlanmasının azalması dolayısıyla bilgi teknolojisi, tarım ve imalat da dahil olmak üzere üretken sektörlere yatırımın artırılması için özel sektör tarafından sermaye piyasaları ve banka kredisine erişimin önünü açabilir.
Pakistan’ın imalat ortamı, otomobil, elektronik, mühendislik ve gıda işleme gibi kilit sektörler ile katma değer ve ihracat çeşitlendirmesi açısından iyi bir konumdadır. İthal ikame konusunda çelik, demir ve petrokimya gibi sektörlere öncelik veriliyor. Bazı uluslararası iş grupları, esasen yukarı ve aşağı yöndeki işletmeleri güçlendirecek yeni petrol rafinerilerini geliştirmek ve kurmak için çalışıyor.
Değerli taşlar
Değerli taşlar ve mücevher endüstrisi de önemli derecede umut vaat ediyor. Pakistan olağanüstü zümrüt, yakut ve pembe topaz rezervlerine sahiptir. Zengin bir işçilik geleneği, Pakistan mücevherlerinin karmaşık tasarımlar ve detaylara gösterilen titizlikle karakterize edilmesini sağlar. Ek olarak, kurumsal süt hayvancılığı, süt işleme, süt ürünleri yemi işleme ve sperma üretimi de dahil olmak üzere süt ürünleri ve hayvancılıkta fırsatlar mevcuttur.
Spor malzemeleri endüstrisi
Yaşam standartlarının iyileştirilmesi, kentleşmenin yaygınlaşması ve satın alma gücünün artması spor malzemelerine olan talebi artırmaktador. 2022’de 341 milyar ABD doları değerinde olan ve 2031’e kadar 611,27 milyar ABD dolarına ulaşması öngörülen küresel spor pazarının büyüdüğü bir ortamda Pakistan’ın spor malzemeleri endüstrisindeki yatırım getirisi potansiyeli hem umut verici hem de kümenin kapsamlı altyapısı ve ihracat kabiliyetleri tarafından iyi desteklenmektedir.
Bu büyümeden yararlanmak isteyen yatırımcılar, Pakistan’ın spor malzemeleri üretim sektörünün merkezi ve Pakistan’ın küresel spor ekonomisinde gelişen öneminin bir kanıtı olan Sialkot’ta dayanıklı ve gelişen bir ortam bulacaklardır.
Deri sektörü
Pakistan’ın deri sektörü, deri ayakkabılar, giysiler, eldivenler, sandıklar ve tabaklanmış deri dahil olmak üzere geniş bir yüksek kaliteli ürün yelpazesi sergiliyor. Bu çeşitlilik, sektörün küresel talepleri karşılama konusundaki güçlü yeteneklerini yansıtıyor ve yatırım ve büyüme fırsatlarını ifade ediyor.
Küresel seramik pazarına açılım
Pakistan’daki seramik sektörü, çeşitlendirilmiş ürün yelpazesi ve önemli pazar erişimiyle, büyüme potansiyelinden yararlanmak isteyen yatırımcılar için cazip bir fırsat sunuyor. Teknoloji yükseltmelerine yatırım yapmak, ürün gruplarını genişletmek ve ihracat yeteneklerini geliştirmek, Pakistan’ı küresel seramik pazarında önemli bir oyuncu olarak konumlandırabilir. Bu stratejik yaklaşım, ülkenin doğal avantajlarıyla birleşiyor. Hammadde bulunabilirliği ve vasıflı işgücü açısından bu durum seramik sektörünü yeni girişimler ve mevcut operasyonların genişletilmesi için umut verici bir alan haline getiriyor.
İlaç üretiminde fırsatlar
Pakistan’ın ilaç sektöründeki henüz tam olarak kullanılmamış olan ihracat potansiyeli, endüstrinin büyümesine yön veren küresel trendlerle uyumludur. Küresel ilaç endüstrisinin yaklaşık %5,1 oranında büyüyeceği tahmin edilen bir yükseliş trendi var. Gelişmekte olan ülkelerde yaşlanan nüfus, belirli hasta demografilerine daha fazla odaklanılması ve kronik hastalıklardaki artış bu genişlemeyi tetikliyor. Bu, Pakistan’da ilaç üretiminde fırsatlar arayan yatırımcılar için kazançlı bir ortam sağlıyor.
Tarımda kurumsal teşvikler
Pakistan’ın ekonomik beklentileri, tarım sektöründeki verimliliğin artırılmasıyla anlamlı bir şekilde artırılabilir. Ülke, yerli ve yabancı yatırımcılara kurumsal tarım teşvikleri sunmak için çalışıyor. Teknolojiye yatırım hacmi yükseltebilir, maliyetleri azaltabilir, tarımsal ürünleri halk için daha uygun fiyatlı hale getirebilir ve ihracatta rekabet gücünü artırabilir.
Dev altın ve bakır rezervleri
Büyük miktarda altın ve bakır rezervlerine sahip büyük bir madencilik projesinin (Reko Diq) başlatılması, Pakistan’ı ciddi madencilik ülkeleri haritasına koydu. Mevcut veriler Pakistan’ın önemli miktarda bakır, kömür, çinko, altın ve ham petrol rezervlerine sahip olduğunu gösteriyor. Pakistan’ın önümüzdeki yıllarda geniş potansiyelini geliştirmeyi planlaması nedeniyle bu konuya olan küresel ilgi artmaya başladı.
Adil büyüme refaha giden gerçek yol
Pakistan, 10 milyon korunmaya muhtaç ev halkının bakımı için dünya standartlarında bir refah sistemi geliştirdi. Ancak biz, adil büyümenin ulusların refahına giden gerçek yol olduğunu biliyoruz. Pakistan’ın sürdürülebilir büyüme vizyonu, birçok unsurun sonucu olan gelişmiş üretkenliğe dayanmalıdır: finansmana uygun fiyatlı erişim; teknoloji erişimi; ve sürekli beceri – bu ölçeği kademeli olarak mikrodan küçüğe, küçükten orta ve ötesine taşımak zorunludur. İşte bu, ekonomiyi daha rekabetçi hale getirecek ve ülkedeki birçok genç için fırsatlar ve iş sahaları yaratacak dijital altyapı ve dijital becerilerle birlikte hayal ettiğimiz Pakistan’dır. Ülke, 77. Bağımsızlık yıldönümünde dünyayla bağlantı kurarken bu bağlamda özel sektör- özel sektör arasında olumlu bir etkileşimi sabırsızlıkla bekliyor.