Güvenlik ve yargı birimlerinin uyuşturucuyla mücadele kapsamında yürüttüğü operasyonlar sürerken, uyuşturucu madde kullanılıp kullanılmadığının tespit edildiği Adli Tıp Kurumu (ATK) Kimya İhtisas Dairesi laboratuvarlarındaki süreç görüntülendi. Adli makamlarca ATK’ya sevk edilen kişilerden kan, idrar, saç ve tırnak örnekleri alınıyor. Kan örneği kamera kaydı altında alınırken, idrar örneğinde manipülasyonun önüne geçmek için sıcaklık ölçümü dahil çeşitli kontroller yapılıyor. Tırnak örnekleri el parmaklarından, gerekli durumlarda ayak tırnaklarından alınıyor.
SAÇ BOYANSA DA SONUÇ DEĞİŞMİYOR
Saç örnekleri köke yakın mesafeden kesiliyor. Saçın her 1 santimetresi, yaklaşık 1 aylık geçmişe ilişkin bulgu sağlayabiliyor. Kişinin kel olması halinde bıyık, sakal veya göğüs kılından örnek alınabiliyor. Saçın boyanması veya kimyasal işlemlerden geçirilmesinin test sonucunu değiştirdiği yönündeki iddiaların aksine, laboratuvarlarda uluslararası standartlara uygun yöntemlerle analiz yapılıyor.
TESTLER İKİ AŞAMALI DOĞRULAMADAN GEÇİYOR
Numuneler barkodlanarak laboratuvarlara gönderiliyor. Örneklerde uyuşturucu ve uyarıcı maddeler aranıyor. Her işlem iki basamaklı doğrulamadan geçiyor. Negatif olduğu bilinen kontrol örneğinde uyuşturucu tespit edilirse çalışma iptal edilerek yeniden numune alınıyor. İşlemler ortalama bir hafta sürüyor ve sonuçlar heyet onayının ardından adli mercie gönderiliyor.
242 BİN ÖRNEK İNCELENDİ
ATK Başkanı Dr. Hızır Aslıyüksek, 2025'te İstanbul Kimya İhtisas Dairesinde 42 bin 336, Türkiye genelinde ise 242 bin 490 örneğin incelendiğini belirtti. Uyuşturucu testi sonuçlarına müdahale edildiği yönündeki iddialara ilişkin Aslıyüksek, “Tüm laboratuvarlarımızda delil güvenlik zinciri mevcut. Ayrıca şahit numuneler kullandığımızdan dolayı bu iddialar yanlış. Kişinin kanında ortalama bir gün, idrarında ortalama bir hafta, tırnakta ortalama üç ay ve saçında da her 1 santimetre için ortalama bir ay öncesine kadar uyarıcı veya uyuşturucu bir madde tespit edebiliyoruz. Bu iddialar çoğu kişiler tarafından daha sonra itiraf edilmekte” ifadelerini kullandı.
17 LABORATUVARLA DÜNYADA İLK ÜÇTEYİZ
- Uyuşturucu analizinde Türkiye'nin 17 laboratuvarla dünyada ilk üçte yer aldığını belirten Aslıyüksek, en güvenilir örneğin saç olduğunu söyledi. 2026'nın başında Saç Analiz Laboratuvarı'nın açıldığını belirten Aslıyüksek, “Türkiye'de ilkiz ve diğer dünya ülkelerinden bu konuya en çok önem veren ve laboratuvar kuran birkaç ülkeden biriyiz” diye konuştu.