1. Dünya Savaşı yıllarında İstanbul'daki 120 ayrı kütüphanede dağınık halde bulunan ve Süleymaniye Külliyesi içindeki medresede toplanan Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden kalma 80 binden fazla el yazması eser, 90 yıldır Süleymaniye Kütüphanesi'nde korunuyor. Süleymaniye Kütüphanesi Müdürü Emir Eş, 2001 yılından bu yana yürütülen dev bir proje ile tüm el yazmalarının büyük bir titizlikle dijital ortama aktarıldığını ifade etti. Eş, “Şu anda 65 binden fazla eser dijital ortama aktarıldı. Bizde 80 bin yazma eserin yanısıra 50-60 bin kadar da, matbaada basılmış matbu eser var. Yazma eserler bittikten sonra sıra matbu eserlere de gelecek” diye konuştu.
KİTAPLAR HAYATIN İÇİNDEYDİ
Eş, “Biz yazma eserleri asla fotokopiye tutmayız. Fotokopi makinesi yaydığı ışın nedeniyle kimyasal yanmaya sebep olur. Kitap önce nohudi renk alır, sonra kahverengi ve en nihayetinde simsiyah hale gelebilir” dedi. Eş, Osmanlı'nın çok
okuyan bir toplum olduğunu ve ayrı bir kütüphane binasının yapılmasına gerek duyulmadığını ifade ederek, “Tüm eserlerin Süleymaniye Kütüphanesi'nde toplanmasından önce de 1 milyonluk İstanbul'un 200 kütüphanesi vardı. Bu 200 kütüphane cami, tekke, dergah, mevlevihane, vakıf, muallimhane, türbe, özel şahısların ellerinde ya da kurumlarda, saraylardaydı. Yani kitaplar hayatın içine öyle girmiş ki ayrı kütüphane binası yapılmasına gerek duyulmamıştı” dedi.
DEVR-İ HAMİDİ KİTAPLARI
Eş, devletin en zayıf döneminde Sultan Abdülhamid'in İstanbul kütüphanelerinin fihristlerini çıkarttırdığını, bugün halen aynı kayıtların kullanıldığını anlatarak, “Biz bu dönemde kayıtlı eserlere Devr-i Hamidi kitapları diyoruz. Biz elimizde bir kitabın olup olmadığını anlamak için Sultan Abdülhamid'in kayıtlarına bakarız. Kayıtlar bugün bile bire bir tutuyor. Tarih içinde çok az sayıda kaybolan kitap varsa da çoğunluğu kütüphanemizde aynen muhafaza edilmiştir” dedi.
Tarihe yolculuk...
Kütüphanede, en eski eser 1300 yıl öncesine ait. Kütüphanede, sadece Fuzuli'nin “Leyla ve Mecnun” mesnevisinin 25 adet el yazması nüshası bulunuyor. Burada Katip Çelebi'nin “Keşfü'z-Zünun” adlı eserini, Evliya Çelebi'nin “Seyahatname”, Piri Reis'in “Şifa” isimli bilimsel çalışmalarını da görmek mümkün.