için en basit ve etkili yol maske kullanmak. Maske kullanmak sayesinde hem salgının bulaşma ihtimali azalıyor hem de bulaştırma oranı büyük ölçüde azalıyor.
- Peki, koronavirüse karşı en iyi maskeler hangileri? İyi maskelerin özellikleri nasıl olmalı?
KORONAVİRÜSE KARŞI EN İYİ MASKELER
Maske, genel olarak fiziksel, kimyasal ve biyolojik yapıların toz, partikül ve parçacık gibi ortaya çıkan unsurlarına karşı insanları koruyan bir ekipman olarak tanımlanıyor.
Maskeler kabaca iki türe ayrılıyor: Bunlardan ilki cerrahi (tıbbi) maskeler, diğeri de solunum sistemi koruyucu maskeler.
Cerrahi maskeler, sağlık çalışanlarının cerrahi müdahaleler sırasında kendilerinden hastalara ya da hastalardan kendilerine bulaşmasını engellemek amacıyla kullandığı koruyucu ekipmanlar arasında yer alıyor.
Solunum sistemi koruyucu maskelerin kullanım alanını ise sağlık sektörünün yanı sıra diğer alanlarda da iş güvenliğini sağlamak oluşturuyor. FFP sınıflandırmasına sahip toz maskeleri ile N koduna sahip koruyucu maskeler de bu kategori de yer alıyor.
HASTANELERDE CERRAHİ MASKE TAKILMALI
Sağlık çalışanlarının Covid-19 taşıdığından şüphelenilen ya da tanısı konmuş hastaların bulunduğu alanlara girerken cerrahi maske; soluk borusundan entübasyon, nonivazif ventilatör (solunum cihazı) takılması ve kalp masajı gibi müdahaleler sırasında solunum sistemi koruyucu maske takılması öneriliyor.
Sağlık görevlilerinin durumu daha ciddi olan ve yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören hastalara müdahale ederken, maskenin yanı sıra önlük, gözlük ve siper gibi tam koruyucu ekipman seti giymeleri tavsiye ediliyor.
TIBBİ YA DA CERRAHİ MASKELERİN FARKI NEDİR?
- Cerrahi maskelerin, TS EN 14683 standardına uygun olarak üretilmiş ve CE belgesi almış olması gerekiyor.
- Tıbbi malzemelerle ilgili uluslararası standartlara dayanan TS EN 14683, cerrahi maskelerin yapısı, kalınlığı, filtre özellikleri ve malzemeleriyle ilgili gereken koşulları düzenliyor.
YÜZDE 99 BAKTERİ FİLTRASYONU VAR
Bunlar arasında üç kattan oluşması, hipoalerjik olması, sıvı bariyeri oluşturması, yırtılmaya dayanıklı olması ve yüzde 99 bakteri ile yüzde 95 partikül filtrasyonu sağlaması yer alıyor.
Bu tür maskeler, sağlık çalışanları tarafından tedavi sırasında olası bir enfeksiyonun hastalara veya hastalardan kendilerine geçmesini sınırlamak amacıyla kullanılıyor.
Bu maskelerin tek kullanımlık olması ve kullanım sırasında da hasar görmesi halinde hemen yenisiyle değiştirilmesi öneriliyor.
Cerrahi maskeler, Covid-19 hastalığının aynı anda yüz binlerce kişiyi etkilemesiyle birlikte tedarikinde en fazla sıkıntı yaşanan koruyucu ekipmanların başında geliyor.
DSÖ başta olmak üzere birçok kuruluş ve devlet, toplu alanlarda maske takılmasıyla ilgili yayımladıkları tavsiyelerde cerrahi maskelerin kullanımında önceliğin genel halkta değil, sağlık çalışanlarında olması gerektiğini söylüyor.
SOLUNUM KORUYUCU MASKELERİN ÖZELLİKLERİ
Solunum sistemi koruyucu maskeler, respiratör olarak da adlandırılıyor ve ortamdaki partikülleri filtreleyenler ile kartuşlular olmak üzere iki alt tipi bulunuyor.
Sağlık alanında enfeksiyon kontrolü söz konusu olduğunda daha çok partikül filtreli maskeler tercih ediliyor. Bu maskelerin de farklı türleri ve buna bağlı olarak farklı koruyuculuk düzeyleri bulunuyor. Maskelerin koruyuculuk düzeyleri FFP veya N harfleriyle sınıflandırılıyor.
KAÇ ADET MASKE TİPİ VAR?
İngilizce "filtering facepiece" (Filtreli Yüz Maskesi) teriminin baş harflerinden oluşan FFP, Avrupa Birliği tarafından benimsenen sınıflandırmayı gösteriyor ve 1, 2, 3 olmak üzere üç kategoriye ayrılıyor.
Sağlık Bakanlığı'nın Ulusal Mikrobiyoloji Standartları Laboratuvar Güvenliği Rehberi'nde FFP maskelerin koruyuculuğu şöyle tanımlanıyor:
- "Uygun koşullarda kullanıldığında FFP1 bulaş riskini 4 kez, FFP2 10 kez, FFP3 ise 20 kat azaltır. Diğer bir deyişle bunların filtreleme etkinliği FFP1, 2 ve 3 için sırasıyla yüzde 80, yüzde 94 ve yüzde 99,97'dir. Valfli olan ve olmayan respiratörler arasında koruyuculuk yönünden bir fark yoktur. Valfli olanlarda solumak biraz daha kolay olmakta ve beraberinde gözlük kullanılıyor ise gözlük daha az buğulanmaktadır."