ABD ve İsrail’in İran’a karşı yeni bir cephe açmaya hazırlandığı iddiası bölgeyi alarma geçirdi. CIA’in Kürt grupları silahlandırma planı, yalnızca Tahran’ı değil Irak’tan Körfez’e uzanan hatta Kürt, Şii ve Arap güçleri karşı karşıya getirebilecek geniş çaplı bir çatışma riskini de beraberinde getiriyor.
ABD ve İsrail, bölgesel bir savaş için kirli bir planı devreye sokmak için çalışmalara başladı. Amerikan CNN kanalının haberine göre, Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA), İran’da rejime karşı bir halk ayaklanmasını tetiklemek amacıyla Kürt silahlı gruplara destek verme planı üzerinde çalışmaya başladığı iddia edildi. Haberde konuya yakın birden fazla kaynağın aktardığına göre, Donald Trump yönetimi hem İranlı muhalif çevrelerle hem de Irak'ın kuzeyindeki Kürt liderlerle askeri destek seçeneklerini görüşüyor. Bu seçeneğin altında ise İsrail'in, bölgedeki Kürt, Şii ve Arap güçler arasında bir savaş çıkarma arzusunun yattığı değerlendiriliyor.
SAF DEĞİŞTİRME ÇAĞRISI
Planın merkezinde, Irak-İran sınır hattında konuşlu İranlı Kürt silahlı unsurlar bulunuyor. Bu gruplardan bazıları son günlerde yaptıkları açıklamalarda İran güvenlik güçlerine “saf değiştirme” çağrısı yaparken, sahada yakın zamanda harekete geçilebileceğinin sinyalini verdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu ise sınır hattındaki Kürt hedeflerine insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediğini duyurdu.
İddialara göre Trump, İran Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mustafa Hicri ile de temas kurdu. Söz konusu parti, İran tarafından hedef alınan yapılar arasında yer alıyor. Kürt kaynaklar, Batı İran’da bir kara operasyonuna günler içinde başlanabileceğini ve ABD ile İsrail’den destek beklediklerini öne sürüyor. Trump'ın daha önce Kuzey Iraklı Kürt liderler Mesud Barzani ve Bafel Talabani ile de görüştüğü Amerikan medyasına yansımıştı.
TAMPON BÖLGE VE İSRAİL
ABD’li bazı yetkililer, Kürt güçlerin İran güvenlik aygıtını meşgul ederek büyük şehirlerde olası gösterilerin önünü açabileceğini savunuyor. Hatta kuzeyde bir “tampon bölge” oluşturulmasının İsrail’in güvenliği açısından stratejik avantaj sağlayabileceği görüşü dile getiriliyor. İran'a yönelik İsrail bombardımanı da muhtemel halk ayaklanmasını kışkırtacak şekilde yapıyor. İsrail’in son günlerde Irak sınırına yakın İran askeri noktalarına yönelik saldırıları da bu çerçevede değerlendiriliyor. ABD ve İsrail’e ait savaş uçaklarının da, İran’ın Kürt nüfusun yoğun olduğu sınır bölgelerindeki askeri hedefleri ağır biçimde hedef aldığı belirtiliyor. Paveh ve Senendec gibi kentlerdeki sınır karakolları, askeri üsler, polis merkezleri ve Besic tesisleri saldırıların odağında yer alıyor. Saldırıların, Irak Kürt bölgesinden İran’ın batısına doğru hareket edebilecek, sayıları birkaç bini bulabileceği belirtilen İranlı Kürt militan gruplar için güvenli geçiş sağlama amacıyla yapıldığı belirtiliyor. Konuyu gündemine taşıyan Wall Street Journal gazetesi de İsrail'in kışkırtıcı tutumuna değindi.
IRAK'TA İÇ SAVAŞ TEHDİDİ
Ancak plan ciddi riskler barındırıyor. Öncelikle silah sevkiyatı için Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin onayı gerekiyor. Bu durum, Irak’ın egemenliği ve bölgesel istikrar açısından yeni gerilimler doğurabilir. Uzmanlara göre, İran’da olası bir ayaklanmanın başarısız olması ve ABD’nin geri adım atması, Kürtler açısından ağır sonuçlar doğurabilir. İranlı Kürt yapıların Irak üzerinden silahlandırılarak Tahran'a yönelik harekete geçirilmesi, Irak'ta bir Şii Kürt iç savaşını tetikleme potansiyeline sahip. Irak'ta tam teçhizatlı Haşdi Şabi unsurları ile Peşmerge güçlerinin karşı karşıya gelebileceği değerlendiriliyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise bu yöndeki haberleri yalanlayarak iddiaların tamamen "yanlış" olduğunu söyledi.
KÖRFEZ PATLAYABİLİR
Öte yandan, İran ve Körfez arasında artan gerilimin, Irak içine sirayet etmesi, Kürt ve Şiiler arasındaki çatışmaya Arapların da dahil olmasını ve Basra Körfezi'nden Umman Boğazına kadar geniş bir alanda Kürt, Şii ve Arap çatışmasını tetkleyebileceğinden endişe duyuluyor. Son dönemde Katar, Kuveyt ve Suudi Arabistan'ın İran'ın saldırılarına karşı harekete geçmeye hazır olduklarını belirtmeleri, bölgedeki kırılganlığı daha da artırmış durumda. Katar önceki gün Doha'da İran'a ait iki uyuyan hücreye operasyon yapıldığını duyurmuş ve İran hava kuvvetlerine ait iki SU-25 savaş uçağını düşürdüğünü ilan etmişti.
Erbil'de iki büyük patlama
- Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) Erbil kentinde ABD güçlerinin bulunduğu Harir Hava Üssü’ne 2 saldırı gerçekleştirildi. Irak İslami Direniş Örgütü, Irak ve bölgede yapılan saldırıların sorumluluğunu üstlendiğini duyurdu. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) Erbil kentinde, ABD güçlerinin konuşlu olduğu Harir Askeri Üssü’nde iki büyük patlama meydana gelirken, eş zamanlı olarak Erbil semalarında görülen bir insansız hava aracı (İHA), ABD Konsolosluğu’na yöneldiği sırada hava savunma sistemleri tarafından Bestora bölgesinde düşürüldü. Kendisini "Irak İslami Direnişi" olarak adlandıran grup, akşam saatlerinde yaptığı açıklamada, şafak vaktinden bu yana Irak ve bölgedeki ABD üslerine yönelik toplam 27 hava saldırısı gerçekleştirdiklerini duyurdu. Açıklamada, saldırılarda onlarca İHA ve füzenin kullanıldığı öne sürüldü.
Bağdat ve Beled'e saldırı
- Irak Güvenlik Medya Ağı Başkanı Tümgeneral Saad Maan, Bağdat Uluslararası Havalimanı çevresinde küçük boyutlu bir İHA’nın düşürüldüğünü ve olayda herhangi bir can kaybı yaşanmadığını açıkladı. Öte yandan, Selahaddin vilayetinde bulunan ve bünyesinde yabancı güç barındırmayan Beled Hava Üssü’ne de bir füze veya İHA saldırısı düzenlendiği, patlamanın ardından üste güvenlik alarmı verildiği bildirildi. Musul'un Kayyare bölgesinde ise Haşdi Şabi bünyesindeki Ketaib İmam Ali grubuna ait bir karargahta yangın çıktı.
Süleymaniye'de İHA paniği
- Irak’taki Kürdistan Yurtseverler Birliğine (KYB) bağlı asayiş birimi, Süleymaniye’nin Riaye bölgesine insansız hava aracı ile saldırı düzenlendiğini duyurdu. KYB asayişinden yapılan yazılı açıklamada, saldırının hedefi olan binanın daha önce Birleşmiş Milletler (BM) tarafından kullanıldığı belirtildi. Açıklamada, paniğe sebep olan saldırıda ölü ya da yaralı olmadığı aktarıldı. Güvenlik güçlerinin soruşturma başlattığına işaret edilen açıklamada, detaylı bilginin daha sonra paylaşılacağı kaydedildi. Yerel medyada yayımlanan görüntülerde, patlama sonrası yangın meydana geldiği ve bölgeden yoğun duman yükseldiği gözlemlendi. Süleymaniye Valisi Heval Ebubekir de yerel medyaya yaptığı açıklamada, "Süleymaniye halkından olay yerine gitmemelerini rica ediyorum. Üçüncü Dünya Savaşı'nın eşiğindeyiz" ifadelerini kullandı.
ERAKÇİ, BARZANİ İLE GÖRÜŞTÜ
- ABD-İsrail saldırıları eksenindeki İran'daki ayrılıkçıların silahlandırılması Tahran'ın Erbil yönetimiyle ilişkilerine de yansıdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani ile görüşerek, ABD-İsrail'in İran'a karşı askeri saldırganlığının tehlikeli sonuçları hakkında istişarelerde bulundu. Görüşmede, sınır güvenliğini korumak ve üçüncü tarafların bölgeyi istikrarsızlaştırmak için herhangi bir kötüye kullanımını önlemek amacıyla, İran-Irak Güvenlik İşbirliği Mutabakat Zaptı temelinde İran ile IKBY arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
