Sovyet Rusya’nın etkisindeki Özbekistan’da 1994 yılından bu yana okullarda uygulanan başörtüsü yasağı kaldırıldı. Müslümanlara ağır baskıların sürdüğü Özbekistan’da başörtüsü yasağının kalkması büyük bir gelişme olarak kabul edilirken, Eğitim Bakanı Şerzod Şermatov yaptığı açıklamada, yetkililerin “birçok velinin itirazı” üzerine okullarda “başörtüsü takılmasına, beyaz veya açık renklerde olması kaydıyla izin vermeyi planladıklarını” duyurdu.
BASKILAR HER GEÇEN GÜN ARTTI
- Orta Asya’nın en önemli ülkelerinden sayılan Özbekistan, sahip olduğu İslami geleneğin de etkisiyle Sovyetler Birliği döneminde birliğin en dindar bölgelerinden biriydi.
- 1994’te Rusya’nın desteğiyle baskıcı bir rejime geçiş yapan Kerimov ilk iş olarak Özbekistan’daki İslami hayat üzerindeki baskıları Sovyetler Birliği döneminden fazla artırdı.
PEK ÇOK ÖZBEK KAÇTI
Bu kapsamda başörtüsü de tüm okul ve kamu kuruluşlarında yasaklandı. Kerimov İslam’a yönelik baskılarına uymayanları çok ağır biçimlerde cezalandırdı. Özbekistan genelinde bu baskıcı rejime uymayanlara yönelik katliam, tutuklama ve işkence dalgası yayıldı. Pek çok Özbek yurt dışına kaçmak zorunda kaldı. 2016’da Kerimov’un ölümüyle Özbekistan’da bir açılım başladıysa da çok yavaş kalmakla eleştirildi. Kerimov döneminde Özbekistan oldukça yoksullaştığı için, yeni yönetim ekonomik açılımlara ağırlık verip baskıların kaldırılmasında yavaş davrandı.
‘Taliban etkisi’ yorumları yapılıyor
- Özbekistan’da son süreçte gerçekleştirilen İslam açılımlarında, güney komşusu Afganistan’da Taliban’ın güç kazanmasının da rol oynadığı yorumları yapılıyor.
- Özbekistan yönetiminin dini baskıları hafifleterek, halkın tepkisel biçimde bu etki altında kalmasını engellemek istediği tahmin ediliyor.