Yatırım çekip vergiden koruyacak

İklim Kanunu teklifi Meclis gündemine geliyor. Teklifle, yerli Emisyon Ticaret Sistemi kurulacak. 2053 yılına kadar 300 milyar dolarlık yatırımı Türkiye'ye çekecek sistem, yeşil ekonominin yaygınlaşmasını da sağlayacak. Bu sayede Avrupa Birliği ülkelerinin yıllar içerisinde artan karbon ücretlendirmelerinden kaynaklı ek vergi yükü Türk şirketleri için sorun olmaktan çıkacak.

Uğur Duyan
Fotoğraf: Arşiv

İklim Kanunu teklifinin görüşmelerine önümüzdeki hafta TBMM Genel Kurulu'nda başlanacak. Teklif kapsamında, Emisyon Ticaret Sistemi, Karbon Piyasası Kurulu gibi yeni yapılar oluşturacak. İklim Değişikliği Başkanlığı'nın yönetiminde ve denetiminde kurulacak Emisyon Ticaret Sistemi ile sera gazı emisyonlarına üst sınır belirlenecek, sera gazı emisyonları takibe alınacak.

300 MİLYAR DOLARLIK EKOSİSTEM

2053'e kadar ülke ekonomisine yıllık ortalama 11 milyar dolarlık getiri sunması beklenen yerli Emisyon Ticaret Sistemi 28 yılda 300 milyar dolarlık ekosistem oluşturulacak. Sistemin yaygınlaştırılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ön hazırlık sürecini tamamladı. Türkiye'nin Avrupa Birliği ile önemli ticaret hacmi göz önünde bulundurulduğunda Emisyon Ticaret Sistemi'nin 2053'e kadar yaygınlaştırılmasıyla özellikle AB’nin Türk ürünlerine uyguladığı vergi yükü de azalacak. İklim Kanunu teklifi kapsamında 11 öncelikli sektör için de önlemler devreye alınacak. Bu önlemler ikincil mevzuatla hayata geçirilecek.

İKLİMİ BOZANA 5 MİLYON LİRA

Teklifle, sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak davranan işletmelere de ağır yaptırımlar gelecek. Sera gazı emisyonu raporunu süresi içerisinde sunmayanlara 500 bin ila 5 milyon lira idari para cezası kesilecek. Emisyon Ticaret Sistemi kapsamında olup da bu hükümlere aykırı davranan işletmelere bu cezalar iki kat olarak uygulanacak.

OZON TABAKASINA CEZALI KORUMA

Ozon tabakasını incelten maddeleri kullanan, ithal eden, ticaretini yapan ve piyasaya arz edenlere 2 milyon 500 bin lira ceza kesilecek. Ozon tabakasını incelten maddeleri içeren ürünlere veya ekipmana bakım, onarım ve servis amaçlı hizmet veren gerçek ve tüzel kişilere 250 bin lira idari para cezası kesilecek. Ozon tabakasını incelten maddeleri içeren ürünlerin veya ekipmanın etiketlenmesi hükümlerine uymayanlara 120 bin idari para cezası uygulanacak.

EMİSYON RAPORU ZORUNLU OLACAK

Teklifle, Emisyon Ticaret Sistemi'ne kayıtlı işletmelere doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu sunma zorunluluğu getirilecek. Raporu bulunmayan işletmelere ise 1 milyondan 10 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek. Bu kanun kapsamında her bir fiil için uygulanacak idari para cezası miktarı 50 milyon lirasını geçemeyecek. Kanunla öngörülen emisyon ticaret sistemi 3 yılda kurulacak. Pilot uygulama döneminde, bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle tesis edilen idari para cezaları yüzde 80 oranında indirimle uygulanacak.

KARBON PIYASASI KURULU GELIYOR

Teklifle, yeşil dönüşümün sürdürülebilmesi ve ürünlerde sıfır karbon hedefine daha hızlı erişilmesi için Karbon Piyasası Kurulu oluşturulacak. Emisyon Ticareti Sistemi'ni yürütmek ve yönetmekle yükümlü olacak Kurul, SPK benzeri bir metotta örgütlenecek. Karbon Piyasası Kurulu'nun başkanlığını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı üstlenecek.

KARBON KREDISI UYGULAMASI

Teklif kapsamında, iklim değişikliğiyle mücadele ve yeşil dönüşüm hedeflerine erişmek için karbon kredisi uygulaması da hayata geçecek. İşletmeler, kendilerine tanınan kredi hakkının üzerine çıkarsa para cezası ödeyecek. Kredi fazlası olan işletmeler fazladan kredilerini satarak gelir elde edebilecek. Karbon kredileri, Emisyon Ticaret Sistemi ile kayıt altına alınacak.