ABD'de çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Aziz Sancar ve ekibi, glioblastoma tedavisine yönelik EdU (DNA etiketleyici) ile Temozolomid (TMZ – kemoterapi) kombinasyonuna dayanan yeni bir yöntem geliştirdi.
Bu kombinasyonun, kanser hücrelerini seçici biçimde hedeflediği ve sağlıklı hücrelere zarar vermeden etki gösterdiği bildirildi.
Araştırmaya göre EdU, kanser hücrelerinin DNA'sına bağlanarak onları işaretliyor; TMZ ise bu işaretli hücreleri etkili biçimde yok ediyor. Yöntemin kan-beyin bariyerini geçebilmesi, çalışmayı özellikle önemli kılan unsurlar arasında yer alıyor.
FARELERDE TÜMÖR TAMAMEN YOK OLDU
Çalışmanın deneysel aşamalarında elde edilen bulgular dikkat çekici:
Hücre kültürü deneylerinde, EdU + TMZ kombinasyonu, glioblastoma hücre hatlarını (U87 ve T98G) yüksek etkinlikle yok etti.
Fare modellerinde, kombinasyon tedavisiyle tümörler yaklaşık 23 gün içinde tamamen ortadan kalktı.
Tedavi uygulanan farelerin 250 günden fazla süre kansersiz yaşadığı gözlemlendi.
Sadece TMZ veya sadece EdU verilen gruplarda ise yaşam süresi 45–53 günle sınırlı kaldı.
BİLİMSEL MAKALE VE PATENT
Araştırma sonuçları, bilim dünyasının saygın dergilerinden PNAS’te (Proceedings of the National Academy of Sciences) yayımlandı.
Çalışmaya ilişkin yöntem için ayrıca WO 2024/020491 A1 numaralı patent başvurusu da yapıldı.
İNSAN DENEYLERİ İÇİN SÜREÇ SÜRÜYOR
Edinilen bilgilere göre, yöntemin insanlar üzerinde denenebilmesi için ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) nezdindeki izin süreci devam ediyor. Klinik denemelerin 2026 yılı içinde başlayabileceği ifade ediliyor.
AZİZ SANCAR’DAN TÜRK KAMUOYUNA NET UYARI
Çalışmanın ardından kamuoyunda oluşan büyük beklenti üzerine Prof. Dr. Aziz Sancar yazılı bir açıklama yaparak şu uyarılarda bulundu:
“Çalışmalarımıza gösterdiğiniz ilgi ve övgü dolu mesajlarınız için teşekkür ederim.
Bu çalışmada elde ettiğimiz bilimsel gelişmeler, temel bilim açısından elbette umut vericidir. Ancak son günlerde duyduğunuz bu güzel haberde yer alan deneysel başarılarımızın, şu aşamada yalnızca fareler üzerinde elde edildiğini özellikle belirtmek isterim. Bu bulguların insanlar için güvenli ve etkili bir tedaviye dönüşebilmesi, kapsamlı klinik çalışmalar gerektirmekte olup bunun için en az iki yıl daha zamana ihtiyacımız vardır."