Doğu Anadolu’nun kuzeye bakan yüzünde, tarihler hangi zamanı gösterirse göstersin muhakkak stratejik, kültürel bir öneme sahip olmuş Erzurum durur. Kurtuluş Savaşı yıllarında kongre merkezi, Rus Çarlığı’na karşı mücadelede sağlam bir cephe,Hititler’in, Urartular’ın, Bizans’ın, Abbasiler’in, Roma’nın, Osmanlı’nın izleriyle, binlerce yıllık bir tarihi sokaklarında taşır Erzurum. Gidildiğinde muhakkak görülmesi gereken yerlerden bir çoğu bu tarihin şahitleridir; Çifte Minareli Medrese, Yakutiye Medresesi, Üç Kümbetler, Erzurum Kongre Binası, Aziziye ve Mecidiye Tabyaları,Öşvank Kilisesi, Hahuli Manastırı,Urartular tarafından kaya mezar olarak yapılıp, sonradan kiliseye çevrilen Aliçeyrek Köyü Kaya Kilisesi…
FARKLI KÜLTÜR FARKLI LEZZET
Son on yılda, ilk defa Erzurum Karaz’da buluntularına rastlandığı için “Karaz Kültürü” olarak adlandırılan bir Anadolu - Kafkasya kültürünün çok önemli alanları da Erzurum’dadır.Karaz, Pulur, Güzelova, Sos ve Büyüktepe Höyük Azerbaycan’dan Filistin’e uzanan Karaz(Kura Aras) Kültürü’nün ilk yerleşmeleri olarak biliniyor.
Kültürel zenginliği kadar, doğal güzellikleri de görülmeye değer. Palandöken Dağı, Tortum Şelalesi, Tortum Gölü, Yedigöller, Çoruh Nehri, Narman Peribacaları, kaplıcalarıyla, biraz Karadenizli, biraz Doğulu Erzurum’u mutlaka görmelisiniz.
Erzurum anlaşıldığı üzere çok eskiden beri onlarca farklı milletin, dinin gelip geçtiği, konuk olduğu, kaynaştığı bir yer olmuş. 1. Dünya Savaşı sırasında Rus Çarlığı’ndan ve eşkıyalardan kaçan yoksul halkın sığınağı Erzurum, Kafkasya halklarının, Kırımlıların, Arapların, Çeçenlerin, yerli halk ile kültür alışverişi yaptığı bir şehir. Bunun etkilerini mutfakta da görmek mümkün. Köklerinin Urartular’ın uzandığı düşünülen Dut Çullaması, Kırım göçleriyle yeni bir ad alan Kırım baklavası, kökü Mezopotamya’dan kadayıf dolması, Kafkasya kökenli hokkori, kültür izlerinin bir iki örneği. Elbette Cağ kebabından, tulum peynirinden bahsetmeden geçmek olmaz. Erzurum tulumu, Türkiye’nin peynirleri arasında hatırı sayılır bir yere sahiptir.
Gelin bugün Erzurum mutfağından lezzetler paylaşalım. Sağlıklı ve mutlu bir hafta sonu dilerim.
Dut Çullaması
MALZEMELER
250 gram dut kurusu
3 yumurta
2 yemek kaşığı tereyağı
Bir çay kaşığı tuz
YAPILIŞI
Dutları sıcak suda 10 dakika bekletip süzelim. Tereyağını eritelim, dutu ilave edelim. Üzerine yumurtaları kırıp tuzu serpelim ve karıştıralım. Yumurtalar piştiğinde ocaktan alalım. Afiyet olsun.
Hokkori
MALZEMELER
Üç su bardağı un
500 gr. dana kuşbaşı et
Beş diş sarımsak
İki yemek kaşığı salça
Bir çay kaşığı karabiber
Bir çay kaşığı pul biber
Bir çay kaşığı kimyon
Bir tatlı kaşığı tuz
Üç yemek kaşığı tereyağı
YAPILIŞI
Eti kuşbaşından biraz irice doğrayalım. Izgara veya tavada kızartalım. Tereyağını eritelim ve unu kavuralım. Üzerine et suyunu ilave edip pişirelim. Sarımsağı dövelim, limonu sıkalım. Limon suyu ve sarımsağı et suyuna ilave edelim. Kızarttığımız etlerin üzerine hazırladığımız sarımsaklı et suyunu dökelim. Bir taşım kaynatalım. Yanında yoğurt, kızartılmış saman patates ile servise alalım. Afiyet olsun.