Dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye'de de sıklıkla tercih edilen cep telefonu markaları Apple, Samsung, Xiaomi ve Huawei'de İsrailli şirketler tarafından üretilip geliştirilen önemli bileşenlere rastlandı.
Öyle ki bu bileşenler arasında en çok da yüz tanıma (Face ID), parmak izi okuyucu (Touch ID) ve depolama hizmetleri yer alıyor.
APPLE'DA İSRAİL İZLERİ
Apple marka cep telefonlarının özellikle iPhone 17 ve sonrası model üretimlerinde İsrail teknolojilerine rastlanıyor.
iPhone 17 (ve -e, Air, Pro, Pro Max segmentleri) ile iPhone 18 (ve Pro, Pro Max segmentleri) ve iPhone Duo'da (yeni çıkan katlanabilir sürüm) işgal altındaki Kudüs, Hayfa ve Herzliya şehirlerindeki İsrailli ekiplerle ortak geliştirilen C1X ve N1 çipleri bulunuyor.
Ayrıca bu model iPhone'larda bulunan depolama denetleyicileri de eski bir İsrail şirketi olan Anobit üretimi.
- Apple, bu şirketi 2012 yılında 390 milyon dolar civarı bir ücretle satın almıştı.
Yine bu cihazlarda bulunan WiFi ile Bluetooth bağlantı sistemlerin de İsrailli ekipler ile ortak geliştirildiği biliniyor.
En tehlikeli görünen detay ise Apple marka telefonlarda bulunan yüz tanıma ile giriş (Face ID) sistemlerinin direkt İsrail merkezli PrimeSense ve Trueface şirketlerince üretilmesi.
- Apple PrimeSense'i 2013 yılında 350 ila 360 milyon dolara satın almıştı.
Apple her ne kadar bu tanıma sisteminin kişisel verileri şifreleyerek koruduğunu savunsa da, verilen İsrailli üçüncü bir tarafa gidip gitmediği net olarak bilinmiyor.
Your browser doesn't support HTML5 video.
SAMSUNG'DA NELER VAR?
Apple markalı birçok cep telefonu modelinde olduğu gibi Samsung'un da en çok satan serisi Galaxy S/Z'de İsrail menşeli ürünler bulunuyor.
Bu serilerin geliştirilmesi özellikle işgalci İsrail'in başşehri Tel Aviv'de yer alan Samsung Israel ofislerinde yürütülüyor.
Bu gelişim evrelerinde Samsung Next ve Samsung Ventures dahil olmak üzere 15'ten fazla İsrailli şirket yer alıyor.
- Samsung da Apple gibi 2019'da İsrail merkezli bir şirket olan Corephotonics'i 155 milyon dolar civarında bir ücretle satın almıştı.
Samsung markasının S20 model ve sonrası cep telefonlarında yer alan Space Zoom özelliği direkt olarak İsrail üretimi.
Yani marka, cep telefonlarının kamera sistemlerinde İsrail'de üretilen bileşenlere yer veriyor. Bu da sık sık akıllarda yer edinen "Acaba izleniyor muyuz?" sorusunun belli belirsiz cevabına ışık tutuyor.
Samsung'un da Apple'da olduğu gibi bazı modellerinde kullanılan WiFi/Bluetooth bağlantı hizmetlerinde İsrail'de üretilen parçalar kullanılıyor.
HUAWEI VE XIAOMI
Çin merkezli bu iki şirketin ürettiği telefonlarda ise Apple ve Samsung'a nazaran daha az İsrail çıkışlı bileşen bulunsa da yine tehlikeli parçalar mevcut.
- Huawei'nin de Hayfa merkezli Toga Networks şirketini 450 çalışanıyla birlikte 2016'da satın aldığı biliniyor.
Toga'nın İsrailli WiFi araştırma ekibi, Huawei üretimi telefonlarda kullanılan bu sistemlerin üretimine destek veriyor.
Xiaomi'de ise İsrail etkisi yok denecek kadar az; 2018'deki Mi 8 Exploler model cep telefonunda İsrail merkezli Mantis Vision üretimi yüz tanıma sistemi kullanılsa da güncel modellerde bu bileşen yer almıyor.
ORTAK TEHLİKE NE?
Dört cep telefonu markası ve modellerindeki İsrail çıkışlı bileşenler bu şekilde gözlemlenirken, en büyük tehlike her birinde ortak şekilde bulunan kişisel veri depolama ve analizi, yüz tanıma sistemleri ve parmak izi okuyucularının bilgileri saklayıp saklamıyor oluşu.
İşgalci İsrail'in dünyanın her köşesinde sinsi emelleri için şeytanın aklına gelmeyecek projeler yürüttüğü artık herkesçe malumken, bu marka ve modellerdeki bileşenleri iyice bilip ona göre tercih yapmak gerekiyor.