Ölen kişilerin tamamı sigortalı olsa da ölüm nedeniyle yapılan yardımlar ölen kişinin statüsüne göre değişmektedir. Garip ama mevcut mevzuata göre bazılarının ölüsü daha kıymetli. Ayrıca, bazılarının ölüm yardımı maaş katsayısındaki artışa göre belirlenmekteyken, maaş katsayısındaki artıştan etkilenmeyen büyük bir kesim de bulunmaktadır. İsterseniz nasıl olduğunu izah edelim.
Milletvekillerine yapılan ölüm yardımı daha mı fazla?
3671 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin Ödenek, Yolluk ve Emekliliklerine Dair Kanunun Ölüm Yardımı başlıklı 7 nci maddesinde; “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin ölümleri halinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ek ve değişikliklerine göre en yüksek Devlet Memurunun almakta olduğu aylığın (ek gösterge dahil) oniki aylık tutarı ölüm yardımı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesinden usulü dairesinde ve resen ödenir.
Yasama Organı üyeliği sona erenler için bu yardım ölüm tarihi itibariyle birinci fıkraya göre hesaplanacak miktarın yarısı tutarında olmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesinden ödenir. Bu madde uyarınca ölüm yardımı yapılanlara diğer mevzuat hükümleri ile öngörülen ölüm yardımları yapılmaz. Bu maddenin tatbikinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 208 inci maddesi hükümleri uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükme göre Milletvekili iken vefat edenler için 9500 * 0,083084 = 789,298 *12 = 9.472 TL ölüm yardımı yapılacaktır. Ancak, Milletvekilliği sona erenlerin ölmesi halinde ise 9.472/2 = 4.736 TL'dir.
Memurların ölmesi halinde ölüm yardımı
657 sayılı Kanunun Ölüm yardımı ödeneğini düzenleyen 208'inci maddesinde; “Devlet memurlarından; memur olmayan eşi ile [ikiden fazla dahi olsa] aile yardımı ödeneğine müstahak çocuğu ölenlere en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) tutarında, memurun ölümü halinde sağlığında bildiri ile gösterdiği kimseye, eğer bildiri vermemiş ise eşine ve çocuklarına, bunlar yoksa ana ve babasına, bunlar da yoksa kardeşlerine en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) iki katı tutarında ölüm yardımı ödeneği verilir. Ölüm yardımı ödeneği, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme emri aranmaksızın saymanlarca derhal ödenir. Bu yardım borç için haciz edilemez.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hüküm gereğince ölen devlet memuruna 9500 * 0,083084 = 789,298 * 2 = 1.579 TL tutarında ölüm yardımı ödenecektir.
Ayrıca, 5510 sayılı Kanunun 37'nci maddesi gereğince gerekli şartlar yerine getirilmişse yukarıda belirtilen 1.579 TL'nin yanında ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 2015 yılı için belirlenen 449 TL tutarındaki cenaze ödeneği de verilecektir.
Sigortalının ölmesi halinde yapılacak ölüm yardımı
5510 sayılı Kanunun Evlenme ve cenaze ödeneği başlıklı 37 nci maddesinde; “İş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen sigortalının hak sahiplerine
Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden
cenaze ödeneği ödenir. Cenaze ödeneği, sırasıyla sigortalının eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana babasına, o da yoksa kardeşlerine verilir. Cenaze ödeneğinin üçüncü fıkrada sayılanlara ödenememesi ve sigortalının cenazesinin gerçek veya tüzel kişiler tarafından kaldırılması durumunda, üçüncü fıkrada belirtilen tutarı geçmemek üzere belgelere dayanan masraflar, masrafı yapan gerçek veya tüzel kişilere ödenir. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan ölenlerin hak sahiplerine kendi kurumları tarafından ilgili mevzuat gereği ölüm yardımı hariç cenaze gideri, cenaze nakil gideri ödeneği
veya bu mahiyette bir ödemenin yapılması halinde, Kurum tarafından cenaze ödeneği ödenmez.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hüküm çerçevesinde; 2015 yılı için Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunca belirlenen ve Bakan tarafından da onaylanan cenaze ödeneği 449 TL'dir. Bu tutar yılda bir defa belirlenir ve maaş katsayısındaki artıştan etkilenmez.
Ancak, 5434 sayılı Kanun kapsamında olan emekliler için ödenecek ölüm yardımı tutarı ise 5434 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesi gereğince emeklinin bir aylık tutarı kadardır.
Görüleceği üzere, ölüm yardımı ölen sigortalıdan sigortalıya değişmekte ve kimine 9.472 TL, kimine 1.579 TL, kimine de 449 TL ödenmektedir. Bu işin adil olup olmadığını hiçbir yorum yapmadan okuyucuların takdirine bırakıyoruz.
KPSS-A ilanlarının gazetelerde yayımlanma zorunluluğu kalktı
KPSS Yönetmeliği olarak bilinen Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik değişti.
Yapılan değişikliğe göre bundan sonra kamu kurumlarının KPSS-A kadrolarına yönelik alım duyuruları en yüksek tirajlı ilk beş gazetede yayınlanmayacaktır. Daha önceki düzenleme gereğince, ilanlar hem resmi gazetede hem de yüksek tirajlı ilk 5 gazetenin en az birinde yayımlanması gerekiyordu. Bu uygulamanın gereksizliği sürekli olarak yazılıp çizilmiş ancak, ısrarla dikkate alınmamıştı.
Nihayet internetin geldiği nokta göz önüne alındığında, kamu kurumlarına ciddi bir maliyet getiren bu uygulamadan vazgeçilmiş olmasını takdirle karşılıyoruz. Ancak, Resmi Gazetede ısrarın anlamsızlığını da vurgulamak istiyoruz. Çünkü, bütün kamu kurumları personel alım ilanlarını Devlet Personel Başkanlığının internet sitesinde yayımlamak zorundayken bir de Resmi Gazete zorunluluğu doğrusu anlaşılabilir bir durum değildir. Ama sıra oraya da gelecektir.
Demek ki çok basit uygulamalarla ciddi tasarruflar sağlanabiliyormuş. Aynı uygulamanın diğer personel alımları için de yapılması gerektiğini ifade etmek isteriz.