Türkiye genelinde küçük ölçekli atölyeler, geçen yıl üretim, istihdam ve ihracatta gösterdikleri performansla ekonomiye güçlü bir katkı sundu. Mobilyadan metal işçiliğine, ayakkabıdan tekstile kadar farklı alanlarda faaliyet gösteren yaklaşık 410 bin atölye, hem yerel ekonomileri ayakta tuttu hem de büyük sanayi işletmelerinin tedarik zincirinde kritik roller üstlendi. Bu işletmelerin yıllık toplam üretim hacmi 640 milyar liraya ulaşırken, iç pazarın yüzde 22’si doğrudan atölye üretimiyle karşılandı.
410 BİN ATÖLYEDEN 1,6 MİLYON KİŞİYE İSTİHDAM
Atölyeler, istihdam tarafında da dikkat çekici bir büyüme yakaladı. Geçen yıl bu işletmelerde çalışan sayısı 1,6 milyon kişiye çıktı. Özellikle mobilya, ayakkabı ve hazır giyim atölyelerinde kapasite artışı belirginleşirken, iş gücündeki toplam artış yüzde 9 seviyesinde gerçekleşti. Her 10 atölyeden 3’ü çalışan sayısını yıl içinde ortalama yüzde 12 artırdı. Bazı şehirlerde, özellikle Kayseri, Denizli, Bursa, Konya ve Gaziantep’te atölyeler bölgesel istihdamın yüzde 35’ini oluşturdu.
YILLIK CİRO 640 MİLYAR LİRAYI GEÇTİ
Atölyelerin yıllık cirosu geçen yıl 640 milyar lirayı aşarak güçlü bir büyüme performansı sergiledi. Bu cironun 214 milyar lirası mobilya ve ahşap işlerindeki üretimden, 173 milyar lirası tekstil ve dikim atölyelerinden, 96 milyar lirası metal işçiliğinden, kalan kısım ise ayakkabı, çanta, gıda işleme ve diğer atölye gruplarından elde edildi. Üretim miktarlarında da kayda değer artış görüldü; özellikle mobilya atölyeleri yıllık üretim adedini yüzde 18 yükseltti.
İHRACATTA 9,4 MİLYAR DOLARLIK KATKI
Atölyelerin dış pazarlardaki etkisi de giderek güçleniyor. Geçen yıl 27 bin atölye ihracat yaparken, toplam ihracat hacmi 9,4 milyar dolara ulaştı. En fazla ihracat yapılan kalemler arasında mobilya, ayakkabı, metal parçalar ve tekstil ürünleri yer aldı. Atölye ihracatının yüzde 41’i Avrupa Birliği ülkelerine yapıldı; Almanya, Hollanda ve Fransa ilk üç sırayı paylaşırken, Orta Doğu pazarlarına yapılan ihracat bir önceki yıla göre yüzde 24 arttı. Atölyeler modernizasyon yatırımlarına da hız verdi. Geçen yıl makine-teçhizat yatırımlarının toplam hacmi 32 milyar liraya yükseldi. CNC tezgâhları, lazer kesim makineleri, otomatik dikim hatları ve kurutma fırınları gibi yüksek verimlilik sağlayan ekipmanlara yönelik talep arttı.
Dijitalleşme verimliliği artırdı
- Atölyelerin yaklaşık yüzde 28’i sipariş takip, stok yönetimi ve üretim planlama süreçlerinde dijital yazılımlara geçti. Dijital dönüşümü tamamlayan atölyelerde verimlilik yüzde 10-14 arasında artarken, teslimat sürelerinde ortalama 2,8 günlük kısalma sağlandı. E-ticaret platformlarına yönelen 65 bin atölye ise hem iç pazarda hem dış pazarda müşteri erişimini genişletti.