Kiliseleri birleştirme hayalleriyle geldiler

Türkiye'ye gelen iki papa da Katolik ve Ortodoks kiliselerinin birleşmesine katkı için geldiklerini açıklamışlardı, 16. Benedict'in gümdemi de aynı. Benedict'in, selefi 2. Jean Paul gibi Türkiye ziyareti için 28 Kasım'ı seçmesi de dikkat çekti

Aslıhan A. Karataş
Kiliseleri birleştirme hayalleriyle geldiler

Türkiye'ye gelen iki papa da Katolik ve Ortodoks kiliselerinin birleşmesine katkı için geldiklerini açıklamışlardı, 16. Benedict'in gümdemi de aynı. Benedict'in, selefi 2. Jean Paul gibi Türkiye ziyareti için 28 Kasım'ı seçmesi de dikkat çekici

Papa 16. Benedict, Türkiye'yi ziyaret eden üçüncü papa. 25 Temmuz 1967'de Türkiye'yi ziyaret eden ilk papa 6. Paul, Ayasofya ziyareti sırasında aniden duaya durarak, tüm dünyayı şoke etmiş, fakat geçtiği yollarda Türk vatandaşlarının sevgi gösteriyle karşılanmıştı. Selefinin yaptığından ders alarak Ayasofya'da dua etmeyen, oldukça dikkatli ve yumuşak mesajlar veren 2. Jean Paul ise, protesto edilmekten kurtulamamıştı. Her iki papa da Katolik ve Ortodoks kiliselerinin birleşmesi çağrısını dile getirmişti. 16. Benedict'in de bu yönde bir misyonla geldiği belirtilirken, 2. Jean Paul ile 16. Benedic'in ziyaret tarihlerinin '28 Kasım' olması dikkat çekti.

6. Paul, Türkiye'nin, topraklarında gördüğü ilk Papa'ydı. İstanbul'a 25 Temmuz 1967 sabahı üzerinde 'Saint Paul' yazan dev bir Panam Boeing uçağı ile Yeşilköy Havaalanı'na indi. Kendisini havaalanında karşılayan protokolde kimler yoktu ki... Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Başbakan Süleyman Demirel, Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil, Devlet Bakanı Refet Sezgin, İçişleri Bakanı Faruk Sükan, Turizm, Tanıtma Bakanı Nihat Kürşat... Hepsi Papa'ya "Hoş geldin" demek için oradaydı.

Papa öğle yemeğini İstanbul Vatikan Temsilciliği'nde yemeyi tercih etti. Ancak bu yemek, Vatikan'dan özel olarak gelen bir papaz tarafından tadıldıktan sonra Papa'ya ikram edildi. Halk Papa'yı, ondan sonra gelecek Papaların göremeyeceği bir sevgi gösterisiyle bağrına bastı. Vatikan Temsilciliği yakınındaki St.Espri kilisesine giden Papa, burada 4 bin kişinin katıldığı bir ayini yönetti. 6.Paul, "Kiliselerin birleşmesi için çalışınız” diye seslendi.

ŞOK: AYASOFYA'DA DUA

Ayasofya'yı Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ile gezen Papa bir anda yere diz çökerek dua etmeye başladı. 6. Paul, Fatih'in İstanbul'u fethinden tam 514 yıl sonra Ayasofya'da dua etmeyi başarmıştı. Bu ziyaretten 12 yıl sonra soğuk bir sonbahar günü, Türkiye yine bir Papa'yı konuk ediyordu. 28 Kasım 1979'da Türkiye'ye gelen Papa 2. Jean Paul çok değil, sadece iki yıl sonra bir Türk tarafından suikaste uğrayacaktı. Papa, Ankara'da bulunduğu sırada 19 Mayıs Stadı önünde protesto edildi ve 290 kişi gözaltına alındı. Fener Patrikhanesi'nde iki saat süren ayinde Papa, daha Türkiye'ye gelmeden önce dünyaya ilan ettiği "Kiliseler birleşsin" isteğini tekrarladı.

Dışişleri Bakanlığı'nın "Ayasofya'da dua etmeyin" ricası Papa'ya iletilmişti. Papa Ayasofya müzesini bir turist gibi gezdi. Çoğunluğu turistlerden oluşan kalabalık izdihama neden olunca Papa bir ara takkesini düşürdü.

Patrik ile samimi görüşme

Papa 6. Paul, Ayasofya'dan sonra Fener Rum Patrikhanesi'ne giderek Athenagoras ile görüştü. Papa ile Patriğin görüşmedeki samimiyeti gözlerden kaçmadı. İstanbul'daki temaslarını tamamlayan Papa, İzmir Çiğli Havaalanı'nda askeri törenle karşılanırken, onu görmek isteyen Hristiyanlar da havaalanına akın etmişti. Bazı Hristiyanlar vaftiz ettirmek için yanlarında çocuklarını da getirmişlerdi. Önce Efes'teki Çifte Kiliselere geçen Papa, Hristiyanlar için kutsal olan Meryem Ana Evi'ni ziyaret ederek hacı oldu. Burada bir ayini yönettikten sonra yaptığı konuşmada, İstanbul'da Patrik Athenagoras ile görüşmesinin olumlu geçtiğini belirterek, bütün kiliselerin birlik içinde faaliyet göstermesini istedi. 6.Paul 26 Temmuz günü Türkiye'den mutlulukla ayrıldı.

Uçaktan indi, aniden kapanıp toprağı öptü

Esenboğa Havaalanı'nda Papa'yı 12 yıl öncekine benzer kalabalıkta bir protokol heyeti bekliyordu. Heyette Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Senato Başkan Vekili Mehmet Ünaldı, Başbakan Süleyman Demirel, CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Anayasa Mahkemesi Başkanı Şevket Müftügil, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren vardı. Karşılama törenine MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş kendi isteğiyle, MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan ise yurtdışında olduğu için katılmamıştı. Papa, Esenboğa Havaalanı'na indiğinde herkesi şaşırtan bir sürpriz yaptı. Türk toprağına ayak basar basmaz diz çöktü ve toprağı öptü. Papa'nın bu hareketi bir gazete haberine şöyle yansımıştı: "Dün Ankara'ya gelen Papa, Esenboğa Havaalanı'nda kendisini karşılayan Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün önünde adeta secde ederek, ilk kez bir Müslüman ülkenin toprağını öptü.”