Enerji tasarrufuna vergi dopingi

Türkiye 2010-2015 yılları arasında 301,3 milyar dolar enerji ithalatı gerçekleştirirken, aynı dönemlerde özellikle binalardaki yalıtımsızlık, elektrik kablolarının eski oluşu gibi nedenlerden ortaya çıkan enerji kaybının tutarının ise 50,18 milyar doları buluyor. İşte enerji ithalatının 6'da 1'ini oluşturan bu kaybı önlemek amacıyla hükümet ciddi bir düzenleme yaptı. Maliye Bakanlığı, ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik işlemlerin gider yazılması, damga ve harçlardan istisna tutulması imkanı getirdi.

Buna göre, 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile şirketler ve gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahibi mükelleflere işletmeye dahil olan gayrimenkullerinin iktisadi değerini artırıcı niteliği olan ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik harcamalarını aktifleştirmeyip doğrudan gider yazabilmelerine imkan getirildi. Söz konusu kanunun 14. maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendine 9 Ağustos 2016 tarihinden itibaren “İşletmeye dahil olan gayrimenkulün iktisadi değerini artırıcı niteliği olan ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik harcamalar, yapıldığı yılda amortismana tabi tutmadan doğrudan gider yazılabilir” hükmü eklendi.

Bu düzenlemenin işletmelere önemli vergi avantajı getirdiğine işaret edilirken, “Tabi olunan vergi oranı kadar ödenecek vergiyi azaltmak mümkün olabilecek. Bu mükelleflerden dileyenler, bu harcamaları doğrudan gider yazmayıp gayrimenkullerin maliyetine dahil ederek amortisman yoluyla da gayrimenkulün faydalı ömrüne göre kısım kısım gider yazabilecek” tespiti yapıldı.

Söz konusu vergi teşvikinin kurumlar vergisi mükellefleri ile gelir vergisi mükelleflerinden sadece gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahibi mükelleflere sağlandı. Dolayısıyla, kira geliri elde edip beyan eden gayrimenkul sermaye iradı (GMSİ) mükellefleri ile serbest meslek erbabını kapsamıyor. Isı yalıtımına yönelik harcamaların yapıldığı yılda doğrudan gider yazılmasına ilişkin vergi avantajının kira geliri elde edip beyan eden GMSİ mükellefleri ile serbest meslek erbabına da sağlanmasının önemine dikkat çekiliyor.

Yine düzenleme ile binalarda ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik işlemler harçlardan da istisna edildi. Artık bu işlemler nedeniyle harç ödenmeyecek. Getirilen düzenlemenin 33/c maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 123. maddesine dördüncü fıkradan sonra gelmek üzere “Binalarda ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik olarak yapılan işlemler ile 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz sanayi işletmelerince münhasıran imalat sanayinde kullanılmak üzere yeni makine ve teçhizat alımına yönelik olarak yapılan işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır” hükmü eklendi.

Binalarda ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlanması için, yapılan sözleşme de dahil her türlü kağıt, damga vergisinden istisna oldu. Bunun için 488 sayılı Damga Vergisi Kanuna ekli (2) sayılı tabloya, “Binalarda ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik olarak düzenlenen kâğıtlar ile 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz sanayi işletmelerince münhasıran imalat sanayinde kullanılmak üzere yeni makine ve teçhizat alımına yönelik düzenlenen kâğıtlar” hükmü eklendi.

2015 37,8 6,3

2014 54,9 9,15

2013 55,9 9,3

2012 60,1 10,01

2011 54,1 9,01

2010 38,5 6,41