Başbakan Ahmet Davutoğlu, AB zirvesinde Türkiye'nin önerdiği 12 maddelik planın herkesi şaşırttığını belirterek, “Bir oyun değiştiriciye ihtiyaç vardı" dedi. Brüksel dönüş yolunda konuşan Davutoğlu'nun açıklamaları şöyle: Sıkıntılı bir zirve olacak kanaati hâkimdi. AB Türkiye'yi mülteci sayısı azalmadığı için soru sorarak veya belli konuları gündeme getirerek sıkıştıracak gibi bir durum vardı. Bu tür durumlarda beklenmedik bir hamle, karşı tarafı normalde alamayacağı kararlara yöneltebilir. Arkadaşları giderken burada topladım, onları dinledikten sonra 12 maddelik bir plan söyledim. AB'nin yapacakları, bizim yapacaklarımız... Zaten Almanya Başbakanı Angela Merkel ve AB Dönem Başkanı ve Hollanda Başbakanı Mark Rutte ile 'akşamdan buluşalım' diye konuşmuştuk. 9'dan gece 3'e kadar altı saat görüştük. Önce biz üçümüz baş başa.
Sonra onlar kendi aralarında bir müzakereye, biz kendi aramızda bir müzakereye çekildik. Sonra tekrar üçümüz baş başa geldik. 12 maddeyi bazı ufak değişikliklerle önce Merkel ve Rutte'ye kabul ettirdik. Böyle bir hamle beklemiyorlardı, yaptığımız hamle ile şaşırttık. Onlar, Türkiye neler yaptığını anlatacak diye bekliyordu... Mülteci geçişini 6 binden bin 800'e düşürdük ama bu da büyük rakam, ayda 60 bin kişi demek neredeyse.
Ertesi sabah, önce AB Parlamentosu Başkanı Martin Schulz, AB Komisyon Başkanı Jean-Claude Junker ile bir araya geldik, sonra Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras'la görüştük ve zirveye gittik. Sabah yeni formül ortaya çıkınca Merkel, 'akışı değiştirelim' dedi. Çünkü, normalde onların konsey toplantısı yoktu. 12 maddelik planı kendi konseylerine kabul ettirmek için kendi konseylerini yapma ihtiyacı oldu. Sonra yemekte bir araya geldik, 28 lidere ne düşündüğümü anlattım. Onlar sorular sordu, ben cevaplarını verdim. Akşam yemek yiyecektik, o kadar uzun sürdü ki, 7'de yemeğe oturacakken, onlar 11'e kadar görüşmelerini sürdürdü.
İlginçtir, Merkel'le de arada telefondan mesaj gönderiyoruz toplantıya ilişkin. Sonra Merkel'le tekrar yüz yüze konuştuk. Bu sefer tekrar müzakere, bir daha kendi aralarında görüşmeye girdiler. Saat 1'e kadar da o sürdü.
Bir-iki şeye itirazımız olmuştu onları çözdük.
ZİRVE TÜRKİYE'NİN ÖNEMİNİ GÖSTERDİ
5 ay öncesine göre Türkiye-AB ilişkileri bir başka düzleme geldi. Eskiden başbakanlar arasındaki görüşmeler için bir vesileye gerek vardı. Bir zirve olmuyordu. Bizim açımızdan stratejik bir başka boyutu var. Mülteci meselesi Türkiye'nin Avrupa için önemini gösterdi. Türkiye'nin istikrarının ve etrafına istikrar yaymasının Avrupa için ne kadar önemli olduğunu gösterdi. Suriye krizinden bağımsız olarak, Türkiye'nin mülteci çeken durumu oldu.
Öyle bir karar alalım ki, 'mültecilerin istismar edilmesini engellesin ama Avrupa'nın mültecileri alma sorumluluğunu ortadan kaldırmasın' dedik. Yani insan kaçakçılığını engellesin, kaçak gidişi engellesin, düzenli gidişin önünü açsın. Türkiye'nin mülteci sayısını da arttırmasın ama düzenli geçisin önü açılsın. Dediğimiz şu, 'biz Ege'de yakalanan her mülteciyi ülkesine göndeririz, Suriyeli değilse ülkesine göndeririz. Suriyelileri de kampa koyarız. Bunun karşılığı bizim aldığımız her Suriyeli için bir başka Suriyeliyi mülteci olarak Avrupa'ya alırsınız.'
Seçimi AB yapacak. Aralarında zaten bir kota dağılımı var. Böylece, 'Ege üzerinden ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya gidebiliriz' ümidini kırmış oluyoruz. Giden herkesi geri alıyoruz. Ayda 10 bin kişi geri aldık. Bunun 5 bini Suriyeli değil, o beş bini ülkelerine geri göndereceğiz. Geri kalan 5 bini kampa alacağız. 5 bin mülteciyi de AB mülteci olarak alacak. Türkiye'deki mülteci sayısında artış olmayacak ama Avrupa'ya gidişler düzenli olacak. Yolda sersefil olmayacaklar.
Davutoğlu ve Çipras'ı, Başbakanlık İzmir Ofisi'nin önünde karşıladı. Karşılama sırasında Davutoğlu ve Çipras, 8 Mart Kadınlar Günü dolayısıyla kadın gazetecilere kırmızı gül verdi. Daha sonra bir kadın gazetecinin fotoğraf makinesini alan Davutoğlu bazı basın mensuplarını, Çipras da Davutoğlu ve çevresindeki kadın gazetecileri fotoğrafladı. Davutoğlu-Çipras görüşmesini yerli ve yabancı yaklaşık 200 basın mensubu takip etti. 1921'de dönemin Yunanistan Başbakanı Dimitris Guaris'in ardından gerçekleşen Çipras'ın ziyareti ile 95 yıl sonra ilk kez İzmir'e Yunanistan başbakanı gelmiş oldu.
Davutoğlu, “Bizden hiç böyle hamleler beklemiyorlardı. Kendi içlerinde bir anda bir iç tartışma da doğdu. Kıbrıs Rum Kesimi'nin üzerine de ciddi bir şekilde gitmek zorunda kaldılar. Bu masada, gitmeden benim zihnimde bazı şeyler vardı. Bir oyun değiştiriciye ihtiyaç vardı. Bir ay içinde mültecilerin gidişinde ciddi düşüş olacak. Çünkü geri gönderileceğini düşününce bu işe zaten teşebbüs etmeyecek. Bu ikisi de olmayacak. Mülteci akışı dursa da Avrupa kendi tespit ettiği sayıda mülteci almaya devam edecek. Mülteci akışı durdu diye mülteci alışını durdurmayacak" dedi.
Başbakan, “AB mültecileri Türkiye'den alacak. Alınacak mülteciler 29 Kasım 2015'ten evvel gelenler. Dolayısıyla bundan sonra gelenler için geçerli değil. Deniz yoluyla kaçanların bir daha Avrupa'ya girmeleri de zorlaşacak. Mesele kaçak mülteciyi caydırmak, bekleyen mülteciyi teşvik etmek ki herkes beklesin. Öyle seçilip de en eğitimliler oraya gidecek, geri kalanları Türkiye'de kalacak diye bir şey yok. Türkiye'nin de içinde olacağı bir süreçle olacak bu. Bunda da anlaştık" diye konuştu. Almanya Başbakanı Merkel'in tutumunu da öven Davutoğlu, "Merkel orada liderlik gösterdi. Çipras'a da 'bu işin en büyük kazananı sensin' dedim. Çipras, 4-5 gün önce beni aradı. 'Önemli bir adım atacağız ama Brüksel'de çözüm çıkmazsa, Makedonya sınırını da kapatıyorlar, ben mültecileri Makedonya'dan gönderemeyeceğim, zor bir durum. İsterseniz yapmayalım Türk-Yunan zirvesini' dedi. 'Merak etme, Brüksel'den iyi bir sonuç çıkar' dedim. Bazı ülkeler benim yanımda itiraz edemediler ama bizim verdiğimiz çok büyük bir değişikliğe uğramadı" dedi. Davutoğlu, "Bu akıllarına pek gelen bir plan değildi. Onlar Türkiye tümüyle engellesin, polis kontrollerini arttırsın gibi düşünüyorlardı. Madem geri kabul ederken hazirandan önce başlatıyoruz, zaten yapmak zorundayız... O vakit, vize serbestisini Haziran'a alalım. Ekim'de olacaktı, geri kabulü şimdi başlatacağız, 1 Haziran'a çekelim. Bizim de çıkaracağımız yasalar var vize muafiyeti için en geç haziran sonunda vize muafiyeti gerçekleşsin" diye konuştu.
Zirve sırasında iki önemli gelişmenin olduğunu vurgulayan Davutoğlu, “Tam bunlar toplantıya girdiklerinde bir ara verdiler, kendi aralarında toplandılar. O arada birgün önce Merkel ile görüşmüştük, Merkel'in Putin'le görüşmeleri oldu. Merkel, İtalya Başbakanı, İngiltere Başbakanı, Fransa Başbakanı ve Putin, video konferans yaptılar. Onun detaylarını anlattı Merkel. Obama ile görüşmüşler onu da anlattı. Pazılı birleştirince başka gelişmeler dikkat çekti. Onun üzerine, Merkel 'Yarın oturup ayrıca 5 ülke Suriye'deki durumu da konuşsak, ateşkes vesaire.' Onun üzerine, biz beş ülke, toplantı yaptık, ateşkes, güvenli bölge olabilir mi? Bunları konuştuk. Bazıları tam güvenli bölge ifadesine itiraz etti ama güvenli bölge anlamı veren bir yazımı metine ekledik. Bu da ilk defa AB metinlerine girdi. Dikkat ederseniz Merkel de güvenli bölgeyi savundu. Bizim Rusya ile şu an bir temasımız yok, siz Rusya ile konuşun, biz bölge ülkeleri ile konuşalım, hep beraber de ABD ile konuşalım" dedi.
Vizeler için gerekli kanunların kısa sürede çıkarılması gerektiğni belirten Davutoğlu, “Buradan bir çağrı yapıyorum muhalefete, haziranda vatandaşların vizesiz gidebilmesi için 9 kanunun çıkmasını engellememesi gerekiyor. Meclis'in düzenli ve etkin çalışması lâzım. Kılıçdaroğlu ve Bahçeli ile konuştuğumda vize muafiyeti için gerekli desteği veririz demişti. Biz bunu Mart'ta, Nisan'da çıkartırsak, Mayıs 1'de Avrupa Konseyi, raporunu hazırlayıp konseye sunacak. Konsey de AB Parlamentosu'na sunacak. AB Parlamentosu başkanı ile bunun için görüştüm, o da bize '1 Mayıs'ta gelirse, Haziran'a yetiştiririz dedi. Sonra da her üye ülkenin parlamentosunda onaylanıyor. Bizim hızımız burada önem taşıyor. Tarihi bir dönüm noktası. Bizim vatandaşlarımız için çok önemli bir konu. İnşallah ilk uçağı vizesiz bir şekilde kaldırırız" dedi.
Davutoğlu, “Sadece vize serbestiyeti değil, 3 milyar avro daha alıyoruz. Biz ilk 3 milyarı, ilk adım olarak söylemiş ve bir yıl içinde demiştik. Onlar da iki yıl için ısrar ediyordu. Aramızda görüş ayrılığı devam ediyordu. Yeni bir boyut getirdik, bütün masraflar artacak, 3 milyar daha istiyoruz dedim. Geri kabulden kaynaklanan bütün masrafları da siz vereceksiniz dedim. Diyelim, Ege Denizi'nden bin kişi bunların hava yolu ile memleketlerine gönderilmesi sırasındaki masraflar da size ait. (Kayserililik pazarlığı iyi oldu.) Artı üç milyar euro yani" dedi. 2018'e kadar 6 milyar avro olacağını vurgulayan Davutoğlu, “Ayrıca, beş fasıl var; 15, 23, 24, 26, 31. Fasıllar açılsın. Bu da tabii önemli. Hollanda dönem başkanlığı boyunca bu beş faslın açılmasını bekledik. Rumlar direniyor ama 23, 24'ü kesin açarız diğerlerinden kaçmak istiyorlar… Tabii bunların hepsi 18 Mart'ta AB konseyinde görüşülüp nihai karara bağlanacak orada da görmemiz lazım" diye konuştu.
Başbakan Ahmet Davutoğlu ve Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras eş başkanlığında Türkiye-Yunanistan 4. Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi Toplantısı İzmir'de yapıldı. İki liderin baş başa görüşmesinin ardından geçilen toplantıya iki ülkeden 10'ar bakan katıldı. Ayrıca toplantıya kaçak göçmenlerin Yunanistan'a geçiş güzergahında bulunun illerin valileri de katıldı. İki lider toplantının ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Konuşmasına Yunanca "Hoşgeldiniz" diyerek başlayan Davutoğlu toplantıda işbirliği alanlarının tanımlandığını dile getirdi. Başbakan şunları kaydetti:
Bakanlarımızın gelecek nesillerin dostluk köprülerini kuracağına inanıyorum. Çok önemli projeleri birlikte düşünüyoruz. İzmir ile Selanik arasında feribot seferlerinin başlaması için altyapı çalışmalarımız tamamlanıyor. İzmir, Selanik ve İstanbul arasında da hızlı tren çalışması gerçekleştirmek istiyoruz. Ayrıca Atina ile Ankara arasında doğrudan havayolu ulaşımı bulunmadığını fark ettik. Türk Hava Yolları yetkilileriyle temas kurduk, inşallah Ankara ile Atina arasındaki uçuşlar en kısa sürede başlayacak. Ümit ederiz ki uçaklar İzmir'de oluşturduğumuz barış mesajını daha da güçlü bir şekilde taşıyacaklar
EGE VE KIBRIS'TA ÇÖZÜME YAKINIZ
Gerek Ege sorunlarında gerekse Kıbrıs'ta çözüme çok yakın olunduğunu ifade eden Başbakan, "Birlikte güçlü irade sergileyerek sorunları aşıp Doğu Akdeniz ve Ege'yi çekim haline getirebiliriz. Şu bilinsin ki ne Türkiye'nin Yunanistan'a savaş yapma gibi bir isteği, arzusu, iradesi ve hırsı vardır, ne de Yunanistan'ın Türkiye'ye dönük hırsı vardır. Hepimiz tarihi örneklerden gördük ki çatışarak Ege'de kimse bir şey kazanamaz" ifadelerini kullandı.
Ortak basın toplantısınra Davutoğlu'ndan sonra söz alan Çipras ise İzmir gibi tarihi ve kozmopolit bir şehirde ağırlanmaktan büyük mutluluk duyduğunu belirti. İzmir'in olumsuz anılarla hatırlanmasını istemediklerini dile getiren Çipras, "Sorunları aşarak halklarımıza daha iyi bir gelecek hazırlamak için adım atmak istiyoruz" dedi. İki ülke arasındaki ilişkileri daha ileriye götürecek pek çok ortak nokta olduğuna dikkati çeken Çipras, Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı'nın hayata geçirilmesi, iki ülke arasında uçak, feribot ve demiryolu seferleri başlatılması konusunda mutabık kaldıklarını söyledi. Çipras, bir soru üzerine düzensiz göçün önlenmesine ilişkin Türkiye'nin AB 'ye sunduğu teklifin ciddiyetle ele alınması gerektiğini belirterek "Son derece önemli ve zirvedeki durumu değiştiren bir öneriydi" şeklinde konuştu.




Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.