Fransa'da yayımlanan ve küresel jeopolitik dengeleri mercek altına alan "Dünyanın Durumu 2026" (L'état du monde 2026) raporu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yıllardır uluslararası arenada dile getirdiği "Dünya 5'ten büyüktür" tezinin haklılığını uluslararası düzeyde tescilledi.
İngiltere listede yok
Raporda dikkat çeken en önemli detaylardan biri, BM Güvenlik Konseyi daimi üyesi olan İngiltere'nin bu yeni güç merkezleri listesinde kendine yer bulamaması oldu. Geleneksel güç merkezleri ile yeni yükselen aktörler arasındaki bu yer değişimi, raporun temel argümanlarından birini oluşturuyor.
Ayrıca Körfez ülkeleri ve Brezilya, Meksika gibi Latin Amerika güçleri de bu 7'li listede yer almıyor. Rapor, Türkiye'ye özel bir bölüm ayırarak, Ankara'nın artan küresel etkisini detaylandırıyor.
Listedeki Türkiye detayı
Türkiye'nin bu listeye girmesinde iki temel faktörün altı çiziliyor. İlki, yerli savunma sanayiindeki hızlı ve istikrarlı büyüme. İkincisi ve asıl vurgulanan nokta ise, Türkiye'nin ustalıkla yürüttüğü ve raporda "denge diplomasisi" olarak adlandırılan dış politika stratejisi.
Raporda, Türkiye'nin bir yandan NATO üyesi olarak Batı ile ittifakını sürdürürken, diğer yandan BRICS'e başvurabilmesi ve Rusya ile Çin gibi aktörlerle ilişkilerini koruyabilmesi, Ankara'nın stratejik manevra kabiliyetinin bir göstergesi olarak sunuluyor. Dünyanın en geniş 6. diplomatik ağına sahip olması da, Türkiye'nin jeopolitik konumunu vazgeçilmez bir uluslararası aktör seviyesine taşıyan önemli bir unsur olarak belirtiliyor.
Kritik zirve öncesi dikkat çeken zamanlama
Le Monde Politique (LMP) imzasıyla yazar kadrosu gizli tutularak kitap formatında da satışa sunulan raporun zamanlaması ise jeopolitik açıdan büyük önem taşıyor. Rapor, ABD-İsrail-İran ekseninde yaşanan savaş ve gerilimlerin ardından, 22 Eylül'de New York'ta başlayacak olan kritik Birleşmiş Milletler Genel Kurulu görüşmeleri öncesinde dünya kamuoyuna sunuldu. Türkiye'nin yeni dünya düzenindeki kurucu rolünü öne çıkaran bu belge, New York'taki liderler zirvesinde masada olacak en sıcak başlıklardan birinin, değişen bu yeni güç haritası olacağının da sinyallerini veriyor.
‘Dünya 5’ten büyüktür’
"Dünya 5'ten büyüktür" söylemi, ilk kez 2013 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından dile getirildi.
Erdoğan'ın yıllardır Birleşmiş Milletler kürsüsünden tüm dünyaya haykırdığı ve küresel sistemin adaletsizliğine karşı bir başkaldırı niteliği taşıyan bu vizyon, Batılı stratejistlerin hazırladığı raporla uluslararası düzeyde tescillendi. Raporda, kolonyalizm ve Soğuk Savaş sonrası oluşan jeopolitik dengelerin kökten değiştiği savunulurken, geleneksel güç anlayışının artık miadını doldurduğu açıkça ifade ediliyor.