Ermenistan'ın nükleeri Aras Nehrini kirletiyor

Türkiye ile İran sınırlarında doğal yaşamı olumsuz etkilediği ve Aras Nehri'ni kirlettiği iddia edilen Ermenistan'ın nükleer santrali Metsamor İran medyasında yeniden tartışma konusu oldu.

İran Devrimi'nin lideri Ayetullah Humeyni'nin ailesine ait Cemaran internet sitesinde yayınlanan haberde, Metsamor Nükleer Santrali, "dünyanın en tehlikeli nükleer santrali ve bir saatli bomba" olarak tanımlanarak, bu nükleer santralden çıkan radyoaktif atığın Aras Nehri'ne döküldüğü iddialarının çok endişe verici bir durum olduğu belirtildi.

Haberde, Ermenistan tarafından Aras Nehri'nin kirletildiğine dair raporların doğru olduğu ve bu kirliliğin Erdebil eyaletinde kanser hastalığına davetiye çıkardığı ifade edildi.

Erdebil Eyaleti Çevre Müdürü Seyyid Rıza Musevi de konuyla ilgili Cemaran'a yaptığı açıklamada, konuya kendilerinin müdahil olamadığını bu yüzden meselenin Dışişleri Bakanlığı tarafından takip edilmesi gerektiğini söyledi.

İran Çevre Koruma Teşkilatı Başkanı Masume İbtikar da Tebriz'e yaptığı son ziyaret sırasında konuyu gündeme getirerek, Ermenistan'ı sorumlu tutmuş ve "Ermenistan hükümeti Aras nehrinin kirliliğinin giderilmesi için ciddi adımlar atmalı" diye konuşmuştu.

İran medyasında da konu son dönemde sıkça gündeme gelerek, Ermenistan sorumsuzlukla eleştiriliyor.

Dini lider Ayetullah Hamaney'e bağlı Keyhan gazetesi, Kasım 2014'te Aras'ın kirlenmesinde Ermenistan'ın sorumsuzluğu" başlığı ile bir makale yayınladı. Makalede, Ermenistan'ın finansal yetersizlik sebebiyle nükleer santral gibi çevreye tehlike saçan eski tesislerin faaliyetlerine engel olamadığı ifade edilmişti.

Ülkenin resmi haber ajansı IRNA da geçen ay Erdebil İran Meclisi Çevre Komisyonu sözcüsü Kemalettin Pirmuezzin'le konu ile ilgili bir röportaj yaptı. Röportajda Pirmüezzin, olayın vehametine işaret ederek, "Nükleer santralin atık suyu ve Ermenistan'ın alüminyum fabrikalarının atıkları Aras'a akıyor ve nehir suyunun kirlenmesine sebep oluyor" ifadelerini kullanmıştı.

Türkiye de sınırlarına 16 kilometre mesafedeki Metsamor nükleer santraliyle ilgili endişelerini uluslararası merciler yolu ile iletiyor. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Sovyetler Birliği döneminde inşa edilen bu eski santralin faaliyetlerinin durdurulması için Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'na talepte bulunmuştu.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından 2011 yılı başında yapılan açıklamada, Metsamor'dan nükleer sızıntı olduğu ve santralin Kars ve Iğdır şehirleri için tehlike oluşturduğu belirtilmişti.

Türkiye ve İran'ın yanı sıra Avrupa Birliği de (AB) zaman zaman santralin saçtığı tehikeyi gündeme getiriyor. AB, bu kapsamda Ermenistan'a yeni bir enerji kaynağı temin edebilmesi için 100 milyon avroluk yardım önerisinde bulunmuştu. Buna karşın ise Ermenistan yeni bir santral inşa etmek için 800 milyon avro yardım talep edince sorun çözüme kavuşmamıştı.

Ermenistan nükleer santrali Metsamor tarafından kirletilen Aras Nehri, bölgenin içme suyunun bir kısmını sağlamanın yanı sıra tarımsal sulamada ve balık çiftliklerinde de kullanılıyor.

Sovyetler Birliği döneminde 1970'de inşa edilen santral, 1989 yılında güvenlik gerekçesiyle bir süre kapatılmıştı.