Ağdam’da mayınlarla mücadele devam ediyor

Türkiye Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı (TADİV) ile Kültürlerarası Ağ Derneği iş birliğinde düzenlenen “Barışın Coğrafyası Karabağ: Güney Kafkasya’da İmar, İstikrar ve Bölgesel İşbirliği” programı kapsamında Azerbaycan’a gelen Türk gazeteci ve sivil toplum temsilcilerinden oluşan heyetin ilk durağı Ağdam oldu. Heyet, önce Azerbaycan Mayın Temizleme Ajansı’nın (ANAMA) sahadaki çalışmalarını yerinde izledi, ardından yeniden inşa edilen şehir merkezi, evlerine dönen aileler ve üretime başlayan sanayi tesislerinde incelemelerde bulundu.

BÖLGE ADETA MAYIN TARLASI

Karabağ’da yeniden hayatın başlamasının ilk şartını mayın temizleme faaliyetleri oluşturuyor. ANAMA Ağdam Bölgesi Operasyon Rehberi ve Mayın Temizleme Uzmanı Halik Zülfukarov, Ağdam’ın ülkenin en yoğun mayınlı bölgelerinden biri olduğunu belirterek bölgede 20’den fazla sahada çalışmaların aralıksız sürdüğünü söyledi. Yaklaşık 350 personelin görev yaptığı Ağdam’da ekiplerin her gün farklı noktalarda mayın temizliği gerçekleştirdiğini belirten Zülfukarov, çalışmaların Cebrayıl, Fuzuli, Laçın, Kubadlı ve Ağdere başta olmak üzere işgalden kurtarılan tüm bölgelerde devam ettiğini ifade etti.

250 BİNDEN FAZLA PATLAYICI İMHA EDİLDİ

ANAMA’nın verilerine göre Karabağ ve Doğu Zengezur’da bugüne kadar 42 bin 664 personel mayını, 23 bin 954 tanksavar mayını ve 190 bin 352 farklı türde patlayıcı ve mühimmat etkisiz hale getirildi. Böylece 291 bin 684 hektarlık alan güvenli hale getirildi. Sadece Ağdam’da ise 45 bin 130 hektar arazi temizlenirken, 13 bin 77 personel mayını, 7 bin 895 tanksavar mayını ve 17 bin 134 patlayıcı imha edildi.

HARİTA TUZAĞI

Ermenistan’ın teslim ettiği mayın haritalarının güvenilir olmadığını belirten Zülfukarov, sahadaki en büyük zorluklardan birinin de bu olduğunu söyledi. “Cumhurbaşkanımıza mayın haritalarını teslim ettiler ancak yapılan incelemelerde bu haritaların tamamının yanlış olduğu ortaya çıktı.” diyen Zülfukarov, işgal yıllarında mayınların düzensiz şekilde döşendiğini, geri çekilme sırasında ise çok sayıda yeni mayının rastgele bırakıldığını ifade etti.Zülfukarov’un paylaştığı verilere göre, 10 Kasım 2020 ile 3 Ağustos 2026 tarihleri arasında Karabağ ve Doğu Zengezur’da 268 mayın patlaması yaşandı. Bu patlamalarda 73 kişi hayatını kaybederken, 360 kişi yaralandı.

3 çocuğuyla ayrıldı 12 torunuyla döndü

• Şehir merkezindeki imar çalışmaları sürüyor. İkinci konut kompleksi 13 hektarlık alana kurulu. 66 binada 1268 daire yer alıyor. Geri dönüş süreci etaplar hâlinde sürdürülüyor. Bugüne kadar 814 aile yeni evlerine yerleştirildi. 1993 yılında işgal nedeniyle topraklarını terk etmek zorunda kalan 78 yaşındaki Mezahir Aliyev, yıllar sonra yeniden Ağdam’a dönmenin mutluluğunu yaşadığını anlattı. Devlet tarafından kendilerine ücretsiz konut tahsis edildiğini belirten Aliyev, Ağdam’dan 3 çocuğuyla ayrıldığını, 34 yıl sonra 9 torunu ve 3 torununun çocuğuyla döndüğünü söyledi.

Evlerine kavuştular iş sahibi oldular

• Yeniden imar sürecinin en önemli ayaklarından birini ekonomik yatırımlar oluşturuyor. 190 hektarlık alan üzerine kurulu Ağdam Sanayi Parkı’nda bugün 9 fabrika üretim yapıyor. Sanayi parkındaki Bafco Ayakkabı Fabrikası Müdürü Musa Alizade, fabrikada çalışan 80 kişinin tamamının Ağdamlı olduğunu söyledi. Fabrikanın yalnızca üretim yapan bir tesis olmadığını kaydeden Alizade, “Bu insanlar hem evlerine kavuştu hem de burada iş sahibi oldu” diye konuştu.