Dört mihraplı cami: Silvan Ulu Camii

Enine dikdörtgen planlı caminin kuzey ve güney cepheleri birbirinden oldukça farklı. Güney cephesinde mihrap önündeki kubbeli bölüme denk gelen kısımda,dikdörtgen kesitli üç iri payanda yer alıyor. Bu payandaların iki yanında da birer kapı var. Buradaki taş işçiliğinden, bunların 20. yüzyılda yapıldığı anlaşılıyor. Caminin kuzey cephesiyse konsollar ve sütunlarla farklı bir düzenlemeye sahip. Burada da iki kapı bulunuyor. Doğudaki kapı oldukça süslüyken batıdaki sadeliğiyle dikkat çekiyor. Bu cephede görülen eski izler yapının önünde bir avlunun varlığını işaret ediyor. Caminin ibadet mekanı doğu- batı doğrultusunda enine dikdörtgen planlı bir yapıya sahip. Mihraba paralel dört neften üçü mihrap önü kubbesiyle kesilmiş. Büyük kubbe oldukça geniş bir alanı örtüyor. Kıble duvarında birbirinden farklı dört mihrap bulunuyor. Bunlardan ikisi doğu tarafında, biri orta eksende, diğeri batı tarafında yer alıyor. Doğu tarafındaki mihraplardan birisi 1227 yılındaki onarım sırasında Eyyûbîler tarafından konulmuş. Caminin iç mekânında geçirdiği onarımlar ve değişikliklere işaret eden izler de bulunuyor. Çöken kubbenin de yeniden yapıldığı anlaşılıyor.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/03/57/8f6540a41.jpg

Kuzey cephede doğu ve batı yönünde kademeli silmelerden meydana gelen sövelere sahip konsollu bir düzenleme bulunuyor. Bütün cepheyi kapladığı anlaşılan bu süslemenin doğu ucunda bir tonoz başlangıcı ve bir duvar izi görülüyor. Batı ucunda bu düzenlemenin üzerinde küçük bir kapı var.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/03/58/ec25fcd82.jpg

Kuzey cephede simetrik bir düzenleme var. Doğudaki çifte sütunlu, konsollu kapı çok süslü.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/13/01/57/c9f1c6de3.jpg

Kuzey cephede yer alan süslü kapı.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/03/58/ca09b0f74.jpg

Kuzey cephede yer alan kapıdan detay.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/03/59/5d21a5bd5.jpg

Kuzey cephede doğu ve batı yönünde kademeli silmelerden meydana gelen sövelere sahip konsollu düzenlemeden kesit.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/03/59/08ccd3d96.jpg

Caminin güney cephesinde mihrap önü kubbeli bölüme denk gelen kısımda dikdörtgen kesitli üç iri payanda yer alıyor. Bunlardan mihrap nişi hizasındaki düz, diğer ikisi dilimli yarım kubbeli olarak tasarlanmış.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/13/01/58/190eeede7.jpg

Güney cephede yer alan kapılardan biri ve payanda.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/00/ec9749df8.jpg

Güney cephede yer alan kapıdan detay.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/00/8469ea4c9.jpg

Harimde mihraba paralel sivri kemerli dört nef bulunuyor. Bunlardan ikincisi ve dördüncüsü diğerlerine göre daha geniş tutulmuş. Mihraba paralel üç nef mihrap önünde bir kubbeyle kesilmiş.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/00/dd5d94b310.jpg

Büyük kubbe içten pâyelere oturan silmeli kemerler üzerinde iri mukarnas dolgulu tromplarla önce sekizgene, küçük sade tromplarla da onaltıgene oturtulmuş.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/01/481aa2c011.jpg

Mihrap önü kubbeli mekân kuzey, doğu ve batı yönlerinde ortada geniş, yanlarda dar üçer sivri kemerli açıklıkla neflere bağlanmış.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/01/2c4e84f312.jpg

Yüksek sekizgen kasnak üzerindeki kubbe, kiremit kaplı piramidal bir çatıyla örtülmüş. Kuzeydoğu köşesinde yapıdan ayrı konumlandırılan minare ise yakın zamanda inşa edilmiş.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/13/01/59/03b5d30a13.jpg

Mihrap ve mihrap önü kubbesi

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/02/9d221d8c14.jpg

Mihrap önü kubbesinin örttüğü orta alan.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/02/325136e515.jpg

Mihrap önü kubbesinin mukarnas dolgulu tromplarından birisi.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/03/0bce5d1416.jpg

Mihrap önü kubbesinin mukarnas dolgulu tromplarından biri.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/03/480fbc6417.jpg

Orta eksende, minberin yanında yer alan mukarnaslı mihrap, 20. yüzyıl başında yenilenmiş.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/12/04/03/1db3cd4a18.jpg

Caminin kıble duvarında dört mihrap var. Bunlardan ikisi doğu tarafında, biri orta eksende, diğeri batı tarafında yer alıyor. Doğu tarafındaki mihraplardan biri, mukarnas kavsaralı nişe sahip. Nişin içi bitkisel, geometrik süslemeler ve âyet kitâbeleriyle süslenmiş. Kemer üzerinde rûmîli kıvrık dallı zeminde 1227 tarihli celî sülüs Eyyûbî kitâbesi bulunuyor. Halat silmeli diğer mihrabın da Eyyûbî devrinde yapıldığı söyleniyor. Fakat 15. yüzyılla tarihlendirenler de var.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/13/01/59/3e640bac19.jpg

Kıble duvarının doğu tarafındaki halat silmeli mihrap.

https://image.piri.net/resim/upload/2016/06/13/02/00/963bc9cb20.jpg

Doğu tarafındaki mihraplardan mukarnas kavsaralı nişe sahip olan Eyyûbî kitâbeli mihrap.