Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, uluslararası sistemin artık sorunları çözemediğini belirtirken, diplomasiyi yeniden kurgulama çağrısı yaptı. Batılı ülkelere, “Eğer 2014’te Kırım’ın işgaline tüm batı tüm dünya ses çıkarmış olsaydı acaba bugünkü tabloyla karşı karşıya kalır mıydık” sorusunu yöneltti. Antalya Diplomasi Forumu’nun açılışında konuşan Erdoğan, Rusya ve Ukrayna krizinin ardından iki ülke arasındaki ilk dışişleri bakanlığı seviyesindeki temasın burada gerçekleşmiş olmasının forumun amacına ulaştığını gösterdiğini bildirdi.
UKRAYNA YALNIZ BIRAKILDI
Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna ile Karadeniz’den komşu olduğunu ve komşuları arasındaki krizin sıcak çatışmaya dönüşmesinden büyük üzüntü duyduğunu, endişelendiğini ifade eden Cumhurbaşkanın Erdoğan, 2014’de Kırım’da yaşananları anımsatarak şunları söyledi:
- “Eğer 2014’te Kırım’ın işgaline tüm batı tüm dünya ses çıkarmış olsaydı acaba bugünkü tabloyla karşı karşıya kalır mıydık ?
- İşte bugün vaktinde güçlü irade sergilenmesi halinde diplomasiyle çözülebilecek sorunların yıkıcı ve can yakıcı sonuçlarıyla yüzleşiyoruz. Evlerini terk eden sivillerin korku ve endişe dolu çocukların, harap olan şehirleri, ölen masumları gördükçe üzüntümüz katlanarak artıyor.”
DÜNYA BU TABLOYA MAHKUM MU?
Erdoğan, evlerini terk eden sivilleri, korku ve endişe dolu çocukları, harap olan şehirleri, ölen masumları gördükçe üzüntülerinin katlanarak arttığını aktardı.
Mülteciler içerisinden iki tabloyu katılımcılarla paylaşmak istediğini belirten Erdoğan, şunları söyledi:
- “Bir yavru annesinin kucağında, annesinin gözleri yaşlı. Baktım ki o yavru annesinin gözyaşlarını yalamaya başladı. Bir taraftan siliyor bir taraftan da annesinin gözyaşlarını yalıyor. Dünya bu tabloya mahkum mu, bu olacak şey mi? Niçin böyle bir dünya? Biz bunun için mi varız? Aynı şekilde babası polis memuru olan yine ufak bir yavru. O da bir eliyle kah babasının yanaklarını tokatlıyor bir diğer eliyle de babasının kaskına vuruyor. Baba polis, çocuk babasının kucağında bunu yapıyor. Bu dediğin öyle 10-15 yaşında değil iki buçuk, üç yaşında bir çocuk.
- ”
Böyle adalet olur mu?
Ukrayna kriziyle beraber sistemin çarpıklığının ötesinde çok daha büyük açıklarının ve yapısal problemlerinin olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Çatışan taraflardan biri veto hakkına sahip daimi üye olunca, Güvenlik Konseyi’nin icbar edici rolü boşa çıkmış, sistem iflas bayrağını çekmiştir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda alınan kararların bağlayıcı yönü bulunmadığı için de çatışmaları sonlandıracak hiçbir adım atılamamıştır. Düşünün 141 üye, o 5 üyenin içindeki bir veya iki üyeye karşı oy kullanırken netice alınabildi mi? Alınamadı. Böyle bir adalet olur mu? İşte mesele, ben diyorum ki artık daha adil bir dünyayı tesis etmek için uzun bir süredir dünya beşten büyüktür diyerek sistemin bu yönüne dikkati çekiyor, günümüz şartlarına göre reforme edilmesi gerektiğini hep söyledik, söylüyoruz. Ancak sistemin açıkları bilinmesine rağmen veto yetkisini elinde tutanlar gücü paylaşmaya yanaşmadığı için reform talepleri görmezden gelindi. Veto hakkı olmayan geçici üyelik, bu da çok komik geliyor bana, 15 tane geçici üye, 5 tane de daimi üye. Böyle komik bir şey olur mu? Bununla nereye varılıyor? Geçici üye olmak için de o ülkeler, ‘Ben de geçici üye olabilir miyim?’ diye çırpınıyorlar. Çeşitli lobiler yapıyorlar, kulisler atıyorlar. Olsan ne yazar? Aynı şeyi biz de yaşadık. Hiçbir faydası var mı? Yok. Elini kaldır indir. Asıl iş o beşten bir tanesinde. O 5 üyeden bir tanesi ne derse o oluyor.”
- Daha adil bir dünyanın mümkün olduğu inancıyla gelecek dönemde Birleşmiş Milletler reformu çabalarını arttırarak sürdüreceklerini vurgulayan Erdoğan,
- ifadelerini kullandı.
Zelenski video konferans ile selamladı
Barış ve insanlık için diplomasi mesajlarının verildiği forumun ilk gün sürprizi Ukrayna Başbakanı Denis Şmıgal'ın video konferans ile katılımı oldu. Şmıgal, “Barışın bedeli veyahut savaşın maliyeti” konulu liderler panelini video konferans yönetimiyle selamladı.