Sanal siyasete evet sokağa çıkmaya hayır

Ekim ayının en önemli gündemlerinden biri, seçilme yaşının 18''e düşürülmesini öngören Anayasa değişikliği teklifinin, TBMM Başkanlığı''na sunulması oldu. Düzenlemedeki amaç, gelişmiş ülkelerdeki gibi seçme ve seçilme yaşını düşürerek gençleri siyasette aktif kılmaktı. Bu sayede gençler de değişen ve gelişen siyasetin bir parçası olabilecek, dünyaya seslerini duyarabileceklerdi. Bu konu enine boyuna tartışılmaya devam ediyor. Peki gençler ne kadar siyasetin içinde? Onlar için siyaset ne anlama geliyor? Geçtiğimiz Nisan ayında Facebook üzerinden 500 üniversite öğrencisine ulaşan İstanbul Aydın Üniversitesi İletişim Fakültesi''nden Fatma Kamiloğlu ve İstanbul Bilgi Üniversitesi''nden Dr. Emre Erdoğan''ın yaptığı araştırmaya göre gençlerin yüzde 80''inin bir siyasi görüşü ve duruşu var ancak siyasi konulara zihinsel anlamda bir yakınlık gösterseler de eylemsel olarak siyasete çok da fazla ilgi duymuyorlar. Facebook kullanan gençleri kapsayan bu araştırmaya göre Facebook üzerinden siyaset yapmak yerine sosyal faaliyetleri paylaşmak gençlere daha cazip geliyor. Chat yoluyla siyasi konularda tartışmayı tercih edenlerin oranı yüzde 20'leri geçmiyor. Siyasi tercihlerini paylaştıkları siyasi bağlantılarla dile getiren gençler arasında Facebook'taki bir paylaşımdan yola çıkarak eyleme katılanların oranı ise sadece yüzde 21. İstanbul Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi ve Teksas Üniversitesi''nin birlikte düzenlediği ve "International Symposium Communication in the Millennium- CIM" Konferansı''nda ödül de alan bu araştırmada gençlerin Facebook''ta siyasi katılımını etkileyen faktörler ve siyasi katılımlarının boyutları ne olduğu araştırıldı. Araştırmayı yapan hocalardan Doç. Dr. Fatma Kamiloğlu yaptıkları araştırmaya katılan öğrenci profiliyle ilgili şu bilgileri veriyor: "Anketin yaş ortalaması 22, katılımcıların yüzde 54''ü erkek yüzde 46''sı kadından oluşuyor. Katılımcıların yüzde 21''i İstanbul''daki devlet üniversitelerinden, yüzde 38''i İstanbul''daki özel üniversiteler ve kalan yüzde 40''ı İstanbul dışındaki üniversitelerden oluştu."

Ankete katılan gençlerin yüzde 34.4 gibi yüksek bir oranının siyasi kimliklerini ''milliyetçiyim '' diye tanımlamasını Kamiloğlu şöyle yorumluyor; "Üniversite gençliği milliyetçiliği eski idelojik kalıplarla algılamıyor artık. Onların algıladığı milliyetçilik ulusalcılığa daha yakın. Yani sağ bir milliyetçilik değil." Araştırmanın ortaya çıkardığı bir diğer ilginç sonuç ise gençlerin yüzde 85 gibi yüksek bir rakamının Türkiye''nin gündemini ''evet takip ediyorum'' diye cevaplaması. Gençler arasında siyasi gelişmeleri takip edenlerin oranı ise yüzde 76.6 oranında. Yine ankete göre üniversite gençliğinin yüzde 89.8'u seçim dönemlerinde oy kullanıyor. Sıra gençlerin ne kadar aktivist olup olmadıklarını ölçen soruya geldiğinde ise cevaplar şöyle; Hayatında en az bir kez gösterilere katılanların oranı yüzde 48 iken, siyasetle ilgili bir sivil toplum kuruluşuna üye olanların yüzdesi 20 oranını buluyor. Herhangi bir siyasi kampanyada yer alanların oranı ise yüzde 10''lara düşüyor. Kamiloğlu''nun araştırma ile ilgili, "Gençler düşünsel olarak siyasette aktifler, ilgili görünüyorlar fakat eylem olarak oldukça pasifler" yorumunu yapıyor. Çünkü araştırma sonuçlarına göre üniversite öğrencilerinin yüzde 83.6''sı siyasetle ilgili olduğunu belirtmiş. Araştırma sırasında gençlere, çevreleriyle ne sıklıkta siyaset tartıştıkları sorusu yöneltilmiş ve yüzde 21''lik kesim sık siyaset tartıştığını, yüzde 43''lük kesim ara sıra siyaset tartıştığını belirtmiş. Peki siyasetle ilgilenen gençler gelecekte aktif siyaset yapmak istiyor mu? Orana bakacak olursak istedikleri yönünde neticeye varabiliyoruz. Aktif siyaset düşünenler yüzde 36.4 iken, düşünmeyenlerin oranı yüzde 39.6 civarında.

Fatma Kamiloğlu, üniversite gençlerinin Facebook''ta yaptıkları siyasi faaliyetlerle ilgili şunları söylüyor: "Katılımcıların üçte biri siyasetle ilgili bağlantı paylaştıklarını söylemişler. Yine üçte biri bir siyasi adayın sayfasını izlemiş, bunu beğenmiş veya onun fanı olmuş. Fakat Facebook''ta aktif olarak siyaset üretenler çok az. Katılımcıların yalnızca yüzde 7''si siyasetle ilgili bir grup kurmuş, yüzde 9''u yerel bir siyasi toplantıya ilişkin bir fotoğraf eklemiş. Facebook''ta chat üzerinden doğrudan siyaset tartışmayı (yüzde 19) veya bir diğer kişinin duvarına siyasetle ilgili herhangi bir şey eklemeyi (yüzde 20) tercih ediyor. Üniversite gençleri siyasi paylaşımda bulunuyor ancak doğrudan tartışmayı ve başkalarını yönlendirmeyi tercih etmiyorlar. "

Fatma Kamiloğlu Facebook üzerinden sosyal aktivitenin yeterli olmadığı neticesine varıyor ve diyor ki:"Bulgularımız katılımcıların Facebook''u bir bilgi ve haberleşme aracı olarak kullanmayı tercih ettiklerini gösteriyor. En popüler faaliyetler arkadaşlarına mesajlar göndermek (yüzde 67,6) ve sosyal faaliyetlerden haberdar olmak (yüzde 62,4). Cevaplayanların yarısından fazlası duvarlarını düzenli olarak okumakta (yüzde 56,8), bunların yüzde 42,2''si duvarlarına yazmaktadır ve yarıdan fazlası kişisel mesaj gönderiyor. (yüzde 54) Sosyal faaliyetlere katılma nispeten daha az popüler, profilleri ve fotoları güncelleme ve sosyal gruplara katılma da buna benzer seyrediyor. Katılımcıların üçte biri arkadaşlarının duvarlarını okumakta, ama bunların yalnızca yüzde 22''si bu duvarlara yazılar yazıyor. Sosyal gruplar kurmak ve arkadaşlarını davet etmek ve sosyal faaliyetler düzenlemek en az popüler olan faaliyetlerinden biri."

Araştırma sonuçlarına göre üniversite gençlerinin yüzde 37''si, bugüne kadar en az bir kez bile olsa sanal ortamda bir eyleme katılmış, beğenmiş veya yorum yapmış. Buna karşılık Facebook''ta görüp ya da eylem çağrısı alıp gerçek ortamda bir eyleme katılanların oranı ise yüzde 21''lere varıyor.