Ne hissettiğimi filmlerimle dışa vuruyorum

Filmi yaparken gerçek hayatlardan, gerçek insanlardan ve yakınlarımdan ilham aldım. O yüzden filmdeki oyuncuların hepsi ya Kürt ya da İran asıllı. Bu yönüyle İran filmi özelliği taşıyor. İran'dan ayrıldıktan sonra hayatımın en kötü zamanlarını yaşadım. O zaman yaptığım filmlerle şimdi ki arasında elbette farklılıklar var. Ülkemden atılmanın, vatanımdan ayrı kalmamın acısı ve baskısını tarif edemiyorum.

Takındığımı boğulduğumu hissediyordum. Bu hali cümlelere dökmekte çok zorlanıyorum. Zaten o yüzden bu hissi filmlerime taşıyorum. Gergedan Mevsimi filminde de aynı hissi insanlara yaşatmak istedim.

Hiç bir filmimde millete ya da siyasi olaylara bağlı kalmadım. Ben insanları anlatan filmler yapıyorum.

Nuri benim en yakın arkadaşlarımdandır. Kendisini ve çalışmalarını çok beğenirim. Buraya geldiğimde onunla tekrar görüşme fırsatım oldu. Filmlerimizin benzerliğine gelince bu filmdeki sükûnet kurgu değil. Bu benim içimden gelen bir ruh haliydi. İzlenimimi izleyiciye aktarmak istedim.

Gergedan Mevsimi sadece İran filmi değil. Hikâye bir insanın kendi ülkesinden başka bir ülkeye göçünü ve bu göçün oluşturduğu koşulları anlatıyor. Fakat bazı sahneler Tahran'dan özenerek İstanbul'da çekildi. Birçok açıdan İstanbul, Tahran'a çok benziyor. İstanbul benim kültürüme en yakın şehirlerden biri o yüzden benim için bir farklılık yok.

Haklısınız. Özgürlük içinde film yapmanın ne kadar önemli olduğunu benim kadar kimse anlayamaz. Bunu İran'da yapamıyorum. Ayrıca beni burada destekleyen çok sayıda arkadaşım var.

Bunun ne anlama geldiğini bilmiyorum. Sinema insanı bulunduğu her türlü durumu ve koşulu keşfetmeye imkân sağlayan ve insanı buna zorlayan değişken çok yönlü bir sanat. Hepimiz insanız, sürekli gelişiyor ve değişiyoruz. Biz yönetmenlerinde işi bu değişimi beyaz perdeye aktarmak… Ben bu filmi İran'dan ayrıldıktan sonra çektim. Belki de insanların dikkatini çekmesindeki sebep benim duygu ve düşünce dünyamın değişmiş olması olabilir. Benim için riskli bir film. Belki bir sonraki filmimde bundan farklı olacak.

Bu film, Sadegah Kamangar'ın romanına bağlı kaldığı için şiirsel özellikler taşıyor. Kamangar, hayvanları çok seven ve çalışmalarında onları sık sık metafor olarak kullanan bir şair. Biliyorsunuz şiirlerde mantık aranmaz. Bu filmde şiirsel bir dille anlatıldığı için mantık örgüsünden uzak.

Yılmaz Erdoğan'ı tanıyorum. Onun çektiği filmlere ve oyunculuğu beni çok etkiliyordu. Onun çok yetenekli olduğunu düşünüyorum. Ben eşi Belçim Bilgin ile yakın arkadaştım. Belçim beni yakın arkadaşı Beren'le tanıştırdı. Beren Saat yetenekli bir oyuncu. Onlara projemden bahsettim. Çok heyecanlandılar ve bu projede yer almayı kabul ettiler.

Yılmaz Erdoğan ve Belçim Bilgin'den çok etkilendim. İstanbul'da bir film yapacağımı onlara anlattığımda benimle çok ilgilendiler ve maddi manevi destekte bulundular. Onların desteği olmasa ben bu filmi çekemezdim.

Aslında ortada karar verdiğimiz bir senaryo yoktu. Ben filmde yer alan aktörlerin ismini ve senaryoyu aynı gün verdim. Üzerinde çalışmak için çok az bir süreleri vardı. Senaryo içeriğinden, filmin bittiği aşamaya kadar bana hiç bir anlamda müdahale etmediler. Onlarla fikir alışverişinde bulundum. Bu benim yönetmenliğim açısından önemli bir tecrübeydi.

Ben hiç bir filmimi politik kaygılarla çekmiyorum. İnsanların acılarını ve yaşanmışlığını konu ediyorum. İnsan, bana tüm politik ve siyasi telaşlardan daha önemli geliyor, onlara hayranım.

Aynı bedende güç ve zayıflık barındırmasına. O yüzden gerçek hikâyeler benim film konularımı oluşturuyor. Benim kültürüme ve köklerime yakın olan Kürt ya da İran asıllı insanlardan ilham alıyorum. Şöyle bir gerçek var ki İran ya da Kürt asıllıysanız siyasetin içinde olmamanız imkansız. Fakat ben hayatın bu yönünü idealize etmedim.

O filmi İran'ı terk ettikten sonra yaptım. Hayatımın en zor dönemiydi. Ailemden ve vatanımdan uzak olmak beni yerleşiksiz bir insan yaptı. Baskı altındaydım. Bu benim daha önce tatmadığım bir duyguydu. Özgürdüm, fakat kendimi hala rehine gibi hissediyordum. Bu tutsaklık beni çok değiştirdi. Bu kadar değişeceğimi tahmin edemezdim. Duygularım o kadar yoğundu ki bu bir şekilde dışa vurmalıyım. Kelimeler konusunda yetenekli biri değilim. O yüzden söylemek yerine hissettirmeyi tercih ediyorum.

İran'da çalıştığım için pişmanım. Çok kısıtlandım. Bu benim sanatsal gelişimimi etkiledi.

Evet, İran benim filmlerime hep tepki gösterir. Özellikle de şu günler de bunun dozajı daha da arttı.

Öfkeliyim. Bu öfke beni protestocu bir tavra sürüklemiyor.