Hayreddin Karaman Yazıları – Hayreddin Karaman Kimdir?

15.06.2026, Pazartesi
06:15

Hayreddin Karaman

2475 yazı listeleniyor

Üç hal üzerine

14 Haziran 2026, Pazar

Bu başlık Auguste Comte’un Üç Hal Yasası’nı hatırlatabilir, yeri gelmiş iken kısaca temas edip asıl konuya geçeyim. Bu yasa /teori, insan zihninin, toplumların ve bilgi türlerinin tarih sürecinde Teolojik (Dini), Metafizik (Felsefi) ve Pozitif (Bilimsel) olmak üzere birbirini izleyen üç evreden geçtiğini öne sürmekte idi. Tarihin sonu tezi gibi Comte da insanlığın ilk iki devreyi aştığını ve insan zihninin olgunluğa eriştiğini, yalnızca deney, gözlem ve aklın (bilimsel yöntemin) her derde deva olduğunu

7 Ekim ve Sumud faydasız mı oldu?

07 Haziran 2026, Pazar

Bilim dalı ilgili olanların bir kısmı ile ortalığı kaplayıp her telden çalan yorumcuların bir kısmı, “dengesiz güç ve vicdansız dünya var iken ve sonucun zararlı çıkmak olacağı aşikâr iken hem 7 Ekim hem de iki Sumud hareketi yanlış idi, faydalı da olmadı” diyorlar. Yanlış ise doğrusu neydi? Faydasız ise faydalı olanı neydi? Birincisine bakalım: Doğrusu, hiçbir dini, ahlaki, hukuki kural tanımadan adım adım Filistin’i işgal ve Filistinliyi yok etmek için yıllardır hareket halinde olan İsrail’e ses

Ne çatışma ne katılma ne de bölünme

31 Mayıs 2026, Pazar

Fukuyama Soğuk Savaş sonrasında uluslar için liberal demokrasi ve batı değerlerinin tek ideolojik alternatif olarak kaldığını ileri sürmüş ve bu tek ideolojinin kalması nedeniyle tarihin sonunun geldiği duygusuna kapılmıştı. Bir süre sonra Batı’da olup bitenler onu, bu tezini revize etmeye yöneltmiştir. Batı medeniyetinin üstünlüğü hatta tek medeniyet olduğu inancı Fukuyama’dan haylice öncesinde bizim bazı devlet adamlarımızın ve okumuşlarımızın da inancı haline gelmiş, bu medeniyete katılmadıkça,

Nefsi kurban eyle sen

24 Mayıs 2026, Pazar

Yılda bir kurban keserler halk-ı âlem ıyd içün Dembedem sâat besâat ben senin kurbanınam Cana meylin var ise hükmeyle teslim eyleyim Padişahım ben senin bir bende-i fermânınam Fuzûlî Büyük şair Fuzûlî’nin bu kıt’asının ilhamı ile: Îsar ve ihlas Kebş-i nefsin Hakka kurban eyleyendir kul bilin Nefsi kurban eyleyip bayram edin can kardeşim Kim ki has kul olmak ister nefsi ıslah etmeli Nefs-i emmâren olursa ber-hayat müşkil işin Her ibadetten olur nefsin payı şirk-i hafî Evvelâ ıslâh-ı nefse cehd için

Savaş iki taraflı zarardır

17 Mayıs 2026, Pazar

Şimdi sosyal medya sayesinde herkes her konuda uzman oldu ya, ahkâm kesiyorlar ya, bunlardan bir kısmı -içlerinde akademisyen bile var- Sayın Cumhurbaşkanına hitaben: “Ver emri, yüklen İsrail’e, bitir işini, dünya bu beladan kurtulsun” diyorlar. Diyorlar da bunu nasıl diyebiliyorlar, buna şaşıyorum. İsrail’in arkasında başta ABD ve dünyaya yayılmış diasporası olmasa bir adım atamaz; bu sebeple İsrail ile savaşa karar vermek, işte bu arkasındakiler ile de savaşa karar vermektir; hesabın buna göre

Immanuel Kant ne demiş?

10 Mayıs 2026, Pazar

Şöyle şahıslar gördüm ve tanıdım: Öteki diyebileceğimiz yerden geldiler, bizim gibi inandılar, sonra İslamcılığa terfi ettiler, sonra içlerine kurt (şeytan) düştü, muhalefete geçtiler; bir kısmı “artık, eskiden inandığım hiçbir şeye inanmıyorum” diyecek noktaya geldi, inşallah burada da kalmazlar. İşte bunlardan birinin bir konuşmasını dinledim sosyal medyada, Immanuel Kant’ı kaynak göstererek diyor ki: “Karşılığında dünyalık menfaat şöyle dursun cenneti umarak bile iyilik ve ibadet yapmak ahlâksızlıktır”.

İbn Abdüsselâm’a göre fıkıh mezheplerinin bağlayıcılığı

03 Mayıs 2026, Pazar

İbn Abdüsselâm, bilgi sahibi olan âlim kimselerin bir başkasını taklit etmelerini uygun görmemekle birlikte âmmî olanlar (âlim olmayanlar) için taklidin gerekli olduğu görüşündedir. O, bu konuda şunları kaydetmektedir: Allah’ın hükümleri Kitap, Sünnet, İcmâ, sahih kıyâslar ve muteber istidlallerden elde edilir… Halk tabakası (âmmî olanlar) bundan istisna edilir. Onlar, ictihad yoluyla hükümleri elde etmekten aciz oldukları için onlara düşen taklit etmektir. Müctehid ise böyle değildir. O, hükme

Müslüman ve fıkıh mezhepleri

26 Nisan 2026, Pazar

Bundan önceki yazımda İbnü’l-Hümâm’ın, konumuzla ilgili görüşünü yazmıştım. Okuyucu haklı olarak “acaba bu İbnü’l-Hümâm kim, Hanefî mezhebi içinde ve genel olarak ulemaya göre yeri ve değeri nedir” diye düşünmüşlerdir. Bunu da açıklamak için bir sayfa yazmıştım, nasıl oldu bilmiyorum; gazeteye gönderirken bu kısım burada kalmış, şimdi, TDV İslam Ansiklopedisindeki Sayın Ferhat Koca’nın güzel maddesinden, bir sayfa olmasa da birkaç satır yazdıktan sonra İbn Abdüsselam’a geçelim. İbnü’l-Hümâm (1388-1457), Hanefî-Maturidî

Gelelim konumuza…

19 Nisan 2026, Pazar

Fethu’l-Kadîr’in Bulak baskısı 5. cilt 457. sayfasında İbnu’l- Humâm: Önce mücehid olmayan müftünün, fetva vereceği zaman, sorulan soru ile ilgili bütün ictihadları (mezhenleri) nakletmesi gerekmediğini, birini nakletmekle yetinebileceğini ifade ediyor. Sonra fetva soran kimseye, meselesiyle ilgili farklı ictihadlar nakledildiğinde “gönlüne yatan, daha doğru olduğuna kanaat getirdiği vb. mezhebe göre amel eder” diyenlere karşı şunu söylüyor: Avamın (kendileri âlim olmayan, müftüye sorup amel eden

İstismar edilen mezhepsizlik

12 Nisan 2026, Pazar

Bûtî, önceki yazımda tanıttığım kitabı, taklidi caiz görmeyen ve mezhepleri reddeden Elbânî ve benzerleri için yazmıştı. Benim böyle bir düşüncem olmadığına göre kitabın bana karşı olması mümkün değildi, ama kitabı çeviren D.A.K. böyle gösterdi, yazdığı çok uzun (neredeyse kitap kadar) girişte bana etmediği hakaret ve iftirayı bırakmadı. Konya’daki arkadaşlar bir fitneyi söndürmek için Kayapınar’a, “Benimle birlikte konuyu tartışma” teklifi götürdüler, kabul etti, beni de davet ettiler, toplantı