86 bin yıllık hayat izleri: İnkaya Mağarası'nda tarihi heyecan, 35 bin bulguya ulaşıldı

Çanakkale’nin Çan ilçesine bağlı Bahadırlı köyü sınırları içerisinde 2017 yılından bu yana devam eden İnkaya Mağarası kazı çalışmalarında bu yıl geçmiş yıllarda tarihlendirme yapılan 86 bin yıllık hayat izleri bulunan bölgede 2026 yılı kazı çalışmaları başladı. 9 yıldır devam eden İnkaya Mağarası kazı çalışmalarında çakmaktaşı ve bazalttan üretilmiş yongalar, dilgiler, kazıyıcılar, uçlar, çentikli ve dişlemeli aletler, çekirdek ve vurgaç gibi çeşitli buluntuların da yer aldığı 35 bine yakın yontma taş bulundu.

Çan ilçesine bağlı Bahadırlı köyü sınırları içerisinde bulunan İnkaya Mağarası’ndaki 2026 yılı kazı çalışmaları başladı. Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığının izin ve destekleriyle Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Özer başkanlığındaki 25 kişilik ekip tarafından Geleceğe Miras Projesi kapsamında sürdürülüyor. 2016 yılında yapılan yüzey araştırması sırasında bulunan mağarada 2017 yılında Çanakkale Müze Müdürlüğü başkanlığında başlatılan kazı çalışmaları 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı çalışmasına dönüştürüldü. Kazılarda bu yıl 10’uncu sezona ulaşıldı.

İnkaya Mağarası, 26,5 milyon yıl önce bu alanda faal olan bir volkanizma ile oluşmaya başlarken, hem kayalıkların çakmaktaşı ham madde kaynakları oluşturması, hem de yöredeki sıcak su kaynaklarının sağladığı avantajlar nedeniyle Paleolitik Çağ insanları tarafından uzun süreli ve yoğun bir şekilde kullanıldı. Mağarada şimdiye kadar yapılan tarihlendirme çalışmalarında 86 bin yıla inen bir insan kullanımının varlığı kanıtlandı.

9 yılda 35 bine yakın yontma taş bulundu

Çan’ın Bahadırlı köyü sınırları içerisinde 9 yıldır devam eden İnkaya Mağarası kazı çalışmalarında çakmaktaşı ve bazalttan üretilmiş yongalar, dilgiler, kazıyıcılar, uçlar, çentikli ve dişlemeli aletler, çekirdek ve vurgaç gibi çeşitli buluntuların da yer aldığı 35 bine yakın yontma taş bulundu.

İnsan iskeletleri, 86 bin yıllık yaşam izlerini belirleyecek

İnkaya Mağarası’nda bu yılki kazı çalışmalarında mağaradaki tabakalarda 86 bin yıl öncesine kadar inen insan yaşam izlerine rastlanıldı. Paleolitik Çağ insanlarının 86 bin yıl önce başlayarak binlerce yıl boyunca kesintisiz olarak yaşadıkları İnkaya Mağarası’nda gelecek yıllardaki kazı çalışmalarında iskelet kalıntılarına ulaşılarak, elde edilmiş yontma taşlar ve diğer buluntulardan yararlanarak dönem insanlarının davranışları, yaşam tarzları, beslenme alışkanlıkları ve mağaradaki alan kullanımları hakkında bilgilere ulaşılması hedefleniyor.

İnkaya Mağarasında 2026 yılı kazı çalışmaları mağaranın en az 3 farklı alanında gerçekleştirilecek. Kazılar ağırlıklı olarak mağara ana bölümünün batısındaki atölye alanında sürdürülecek. Bu alan mağara insanlarının üretimlerini büyük oranda yaptıkları ve sonrasında terk ettikleri bir alan olarak şimdilik kalınlığı 3,5 metreyi aşan bir dolguya sahip olmakla birlikte mağaranın Batı girişini de içine alıyor. Bu alandaki derinleştirme çalışmalarıyla birlikte zaman içerisinde biriken atık toprak nedeniyle ağzı kapanan giriş açılmaya başlandı. Buradaki açmaların genişletilmesiyle ilk kez mağara içerisindeki bozulmamış katmanlarda da kazı çalışmaları yapılması planlanıyor. 2026 yılı planlamaları içerisinde kazı çalışmalarının yanı sıra çevre düzenleme ve alana gelen ziyaretçiler için bilgilendirme panolarının yerleştirilmesi gibi faaliyetler de yer alıyor.

İnkaya Mağarası kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın maddi desteklerinin yanı sıra, Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, Çanakkale Valiliği, Truva Bakır Maden İşletmeleri A.Ş. maddi destekleriyle sürdürülüyor.