09:39, 29/04/2026, Çarşamba
Erhan Erken’in anlatımıyla Cibali’nin hikayesi: Bir kapıdan doğan semt yüzyıllara yayılan hafıza
İstanbul’un tarih kokan semtlerinden Cibali, sadece bir mahalle değil; adeta yüzyılların üst üste yazdığı yaşayan bir hikâye. İstanbul Ticaret Odası Meclis Başkanı Erhan Erken, bu köklü semtin geçmişine ışık tutan dikkat çekici bilgiler paylaştı.
BİZANS’TAN OSMANLI’YA UZANAN KAPI
Haliç kıyısında yer alan Cibali’nin tarihi, Bizans dönemine kadar uzanıyor. O dönemde bölgedeki sur kapısı “Porta del Pozzo” ya da “Porto Puteae” olarak anılıyordu. Bu isimlerin, bölgede yaşayan İspanya kökenli Yahudilerden geldiği rivayet ediliyor.
1453’teki İstanbul’un Fethi ile birlikte semtte yeni bir dönem başladı. Rivayetlere göre, Fatih Sultan Mehmet’in ordusunda yer alan Cebe Ali Bey bu kapıdan şehre giriş yaptı. Bu olayın ardından kapı “Cebe Ali Kapısı” olarak anılmaya başlandı ve zamanla halk arasında “Cibali” ismine dönüştü.
FARKLI KÜLTÜRLERİN BULUŞMA NOKTASI
Fetih sonrası Rum nüfusun yanı sıra Türklerin de yerleşmesiyle Cibali, farklı kültürlerin iç içe geçtiği bir mahalle haline geldi. Özellikle II. Mahmud döneminde kurulan karakol, semtin simgelerinden biri oldu. 1954 yılında sahnelenen “Cibali Karakolu” adlı tiyatro eseriyle bu yapı, İstanbul’un kültürel hafızasına kazındı.
SANAYİYLE DEĞİŞEN KADER
1883 yılında kurulan Cibali Tütün Fabrikası, semtin kaderini değiştiren en önemli adımlardan biri oldu. Uzun yıllar üretimin kalbi olan bölge, sanayiyle birlikte büyüdü. 1995’te fabrikanın kapanmasının ardından yapı, 2002 yılında Kadir Has Üniversitesi’ne dönüştürüldü. Böylece Cibali bu kez öğrencilerle dolup taşan, yeni bir kimliğe kavuşan bir semt haline geldi.
GEÇMİŞTEN BUGÜNE YAŞAYAN BİR HİKAYE
Bugün Cibali; bir sur kapısından doğan, farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan ve her dönemde kendini yeniden inşa eden bir İstanbul mahallesi olarak varlığını sürdürüyor. Taş sokaklarında tarih fısıldayan bu semt, İstanbul’un hafızasında açılmış en eski kapılardan biri olmaya devam ediyor.
