Behlül nerede? Behlül’e ne oldu?

Aslında sorunun aslı malumdur ki Cüneyd’e sorulmuştur. “Cüneyd nerede? Cüneyd’e ne oldu?” diye sormuştur şair ve cevabını da kendisi vermiştir: “Bana sana olan ona da oldu. Kendi cübbesi altında Cüneyd yok oldu.”

Cüneyd’in “cübbemin altında Allah’tan gayrısı yok” derken ne kastettiğini anlamak zor değildi elbet. Cübbesinin altında bir kalbi vardı ve kalbinde Allah’tan başkasına yer yoktu. Lakin yine de sırrı faş ettiği için kızdılar ona. Öyledir. Sırsa saklarsın. Saklamazsan sır seni yutar.

Neyse. Yol başka yerden gitsin bugün. Çünkü bugün Behlül’ün günü. Öyle istedi canım.

Halife Harun Reşid, Behlül Dânâ’ya “sen şu çarşının pazarın fiyatlarını kontrol et Behlül. Zabıtalık et bir zaman” diye görev vermiş. Kim bilir belki de şair “gel Allah’ın zabıtası, topla bizi” derken biliyordu bu hikayeyi.

Behlül inmiş çarşıya. “Etin şu cinsini şu kadara, hurmanın bu cinsini bu kadara, ekmeğin şu cinsini şu kadar kuruşa” diye kesmiş raconu, nizamnameyi beyan edip gitmiş.

Bir vakit sonra çarşıya gelip yatmış pusuya. Bir adamcık bir kasaptan çıkınca varmış yanına. Sormuş “hangi cinsten aldın eti, kaç kilo aldın, kaç para verdin?” Adam bir tamam söylemiş. Behlül bakmış ki kasap düşük cins eti yüksek pahaya satarak kazıklıyor müşterisini. Yakışmış yakasına. “Köftehor herif, ne diye düşük cins eti yüksek fiyattan satıyorsun?” diye hesap sormuş. Kasap kendini şöyle savunmuş: “Yahu ne yapayım, çoluk çocuğum var. Böyle yapmazsam geçinemiyorum. Rızkım zaten hep dar.”

Behlül çıkıp gidip varmış bir başka kasaba. Orada da sormuş müşteriye. Müşteri demiş ki “şu cins etten alıp şu kadar para ödedim.” Behlül bakmış ki o kasap kendisinin belirlediği fiyatın altında satıyor etin kilosunu. Ona da sormuş bu işi niye böyle ettiğini. Öyle ya. Kasap daha çok kazanmak varken daha azına razı oluyormuş. Görülmemiş bir iş. Kasap şöyle demiş Behlül’e: “Allah’a şükür ki aç değilim açıkta değilim. İnsanlara, Müslümanlara hizmet olsun diye eti daha az karla satıyorum. Fakir fukaranın, garip gurebanın hayır duasını almaktan büyük kar mı var? Kazandığım bana fazlasıyla yetiyor.”

Behlül, doğruca varıp gitmiş Harun Reşid’in yanına ve demiş ki “ben istifa ediyorum bu işten.” Nedenini de şöyle anlatmış: “Benim bu işe devam etmeme gerek yok. Çünkü görünen o ki Allah bu işi, her işi yaptığı gibi mükemmelen yapıyor. Hilekârlık yapanın belasını da veriyor, işini namuslu yapan insanın mükafatını da.”

Eh. Gördüğümüzü bilmekten ötesini bilmeyen körlere dönüştüğümüz için itiraz ediyoruz değil mi Behlül’ün bu sözlerine. Diyoruz ki belki de “yahu olur mu? Nice namussuz var ki refah içerisinde, para içerisinde, zenginlik içerisinde yüzüp duruyor da nice düzgün insan fakirlikle imtihan oluyor? Adalet mi bu?”

Efendi, bilmez misin ki Firavun’un ateşinde hiçbir eksilme olmasın diye Allah onu baş ağrısı ile bile imtihan etmemiş. Hem bilmez misin ki Allah, yarattığının cezasını dilerse bu dünyada verir, dilerse de öbür dünyada. Dilerse de hem bu dünyada verir hem öbür dünyada.

Behlül’ü doğru anlamak lazım gelir. Şükürle dünyasını da ahiretini de abad eden adamın işini de Allah görüyor; şükürsüzlükle hem dünyasını hem ahiretini berbat eden adamın işini de Allah görüyor.

Şuracıkta kazandığı 10 liranın da, kazanamadığı 20 liranın da hiçbir kıymetinin olmadığını biliyor insan bilmesine de bilmezden gelirse zabıtayı da, Allah’ı da kandıracağını düşünüyor.

Üstelik Behlül de kayıp artık.

Allah. Eyvallah.