Boko Haram fenomeni

Boko Haram gerçeğinin anlaşılması için Avrupa, ABD ve Çin'in bu ülkeye yaklaşımındaki sömürgeci mantığın iyi kavranması gerekiyor. Müslümanların hak taleplerini terörle yaftalayan küresel statüko, basit ve dar merceğiyle bu ülkedeki tarihi, sosyal ve kültürel şartları gözden kaçırıyor. Bu bakış, Nijerya'da nispeten zengin Hristiyan güneyle fakir Müslüman kuzey arasındaki iktisadi ve kültürel dengesizliği de gözardı ediyor. Batı basını son kız kaçırma olaylarında da görüldüğü gibi Boko Haram'ın hak talebinden çok dini kimliğini öne çıkarıyor. 'Afrika'nın devi' diye nitelenen Nijerya'da, kökleri 1800'lere kadar giden Boko Haram, aslında bu ülkedeki ulus-devlet projesinin çökmesinin ürünü. Nijerya'daki küresel statüko 1999'da Boko Haram'ın kurucusu Muhammed Yusuf'un ve onun arkasındaki Müslüman kesimin desteğini oy elde etme vasıtası olarak kullandıktan sonra onu bir kenara attı. Kullanıldığını hisseden ve öfkelenen Yusuf da 2002'de Boko Haram'ı kurdu.

Örgüt lideri Ebubekir Şekau, Batı medyası tarafından bir yandan ''entelektüel'' bir adam, diğer taraftan da ''çete üyesi'' olarak tanımlanıyor. ABD, 30-40 yaşlarında olduğu tahmin edilen Şekau''nun yerini bildirene 7 milyon dolar ödül verileceğini açıklamıştı. Öldüğü sanılan 2009''daki saldırıdan sağ kurtulduğu iddia edilen Şekau, bir video kaydında kaçırdıkları öğrencileri ''köle olarak satma'' tehdidinde bulundu.

Polis merkezleri başta olmak üzere kamu binalarını hedef alan örgüt, 2009 yıllında yüzlerce kişinin ölümüne sebep oldu. Bu dönemde Nijerya''nın kuzeyinde 700''ü aşkın insan Boko Haram üyelerince öldürüldü ve 3 binden fazla insan bu olaylar sonrasında göç etmek zorunda kaldı. Nijerya ordu birliklerinin aynı yıl örgüt üyelerinin bulunduğu camiye düzenlediği baskın 200 kişinin ölümü ile sonuçlandı. Ölenler arasında Taliban''ın iki numaralı ismi Ebubekir Şekau''nun da bulunduğu iddia edildi. Ancak daha sonra Şekau''nun hayatta olduğuna dair görüntüler yayımlandı.

Muhammed Yusuf başkanlığında 2002 yılında bazı Müslüman gençler birleşerek, ülkede Batı tarzı eğitim ve öğretime karşı mücadele etmek için Boko Haram teşkilatını kurdu. Boko Haram, yerel dilde ''Batı eğitimi haramdır'' anlamına geliyor. Taliban hareketine yakınlığı ile bilinen örgüt, Nijerya''nın kuzeyinde bir İslam devleti kurulması için silahlı mücadele veriyor. Boko Haram''ın polis, ordu, idari makamlar, okul ve kiliselere düzenlediği saldırılarda bin 500''ü aşkın kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor.