Sahipsiz Ahıskalılar

"Kırım" Rusya tarafından ilhak edildiğinde gözümüz "Tatar Türkleri"ne çevrilmişti. Kırım"ın asıl sahipleri olan, ancak 200 yıldır uygulanan baskıcı politikalar nedeniyle "azınlık" durumuna düşürülen Tatar Türkleri"nin durumu ne olacaktı? Türkiye"de Kırım"dan göç etmiş yüzbinlerce yurttaşımız yaşıyor. Bu yüzden Kırım"da ne olup bittiği bizi yakından ilgilendiriyor. Kırım Tatarları"nın hikayesini daha önce anlattığımız için detaylara girmeyeceğim. Ukrayna"nın doğu bölgelerinde, başta "Donetsk" olmak üzere pek çok ilde yaşayan etnik Ruslar da Kiev yönetiminden ayrılmak amacıyla isyan ettiler. Bu arada Ukrayna"da 9 bin civarında "Ahıskalı Türk"ün yaşadığını da öğrendik. Donetsk ili ve civar köylerinde yaşayan 1800 kadar Ahıskalı ise çatışmalarının arasında mahsur kalmışlar. Ahıska nere, Donetsk nere? Ahıska, Türkiye"nin Ardahan vilayetine bitişik bir bölge idi. "İdi" diyorum, çünkü 1944"ten beri Gürcistan haritasında "Ahıska" diye bir bölge yok.

Kırım Tatarları ile Ahıskalıların ortak bir noktaları var. Ahıskalılar da, Kırım Tatarları da, İkinci Dünya Savaşı"nın sonlarına doğru, 1944"te, Stalin tarafından yurtlarından topluca sürgün edilen iki müslüman halktır. Stalin"in topluca tehcir ettiği bir diğer müslüman halk ise, "Çeçenler" idi. Tatarlar, Ahıskalılar, Çeçenler 1944"de yük vagonlarına doldurularak Rusya"nın iç bölgelerine sürgün edildiler. Her üç halktan onbinlerce insan yük vagonlarında açlıktan, havasızlıktan, hastalıktan, soğuktan öldü. Stalin"in ölümünden sonra sürgün halkların durumunda bir parça iyileşme olduysa bile yurtlarına dönmeleri için uzun yıllar mücadele etmeleri gerekmişti. "Sovyetler Birliği"nin dağılmasından sonra Çeçenler ve Tatarlar yurtlarına güç bela dönebildiler ama evleri, arazileri başkalarına peşkeş çekilmişti. Ahıskalıların durumu daha da fecaat. 1999"da Gürcistan "Avrupa Konseyi"ne Ahıskalıların geri dönmelerini taahhüt etmişti. Aradan 15 yıl geçmesine rağmen Gürcistan taahhüdünü yerine getirmedi. Zira Ahıskalıların köyleri, evleri, arazileri hıristiyan Gürcü ve Ermenilere tahsis edilmişti. 70 yıldır bir kaç müslüman Ahıskalı ailenin bile yaşamasına izin verilmedi bu bölgede. Anlayacağınız, Ahıskalılar 70 yıldır "vatansız" olarak orada, burada yaşıyorlar.

Ahıskalılar halen Rusya, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan, Ukrayna ve Kuzey Kafkasya, ABD ve Türkiye"de yaşıyorlar. Yurtlarına dönmek için mücadele eden Ahıskalılar maalesef sahipsizler. 2004"te Azerbaycan"daki muhacir Ahıskalıları ziyaret etmiştik. Türkiye"den bir kaç milletvekili de yer almıştı gezide. 1944"deki ölüm trenlerinde yolculuk yapan Ahıskalılarla konuşmuştum. "Türkiye"ye casusluk yaptılar" gibi uyduruk bir gerekçeyle bütün bir halk acımasızca mahvedilmişti. Bunca acıya ve zulme rağmen dillerinden, kültürlerinden, inançlarından hiçbir şey kaybetmediler. Ahıskalıların hazin hikayelerini "Stalin"in ölüm trenlerinde Ahıskalılar" başlıklı yazı dizisiyle okurlarımızla paylaşmıştım. Türkiye"den pek ümitliydiler. Aradan on yıl geçti ama Ahıskalıların durumu değişmedi. Şimdi de Doğu Ukrayna"da ölüm-kalım mücadelesi veriyorlar. Ahıskalılar günlerdir seslerini duyurmaya çalışıyorlar. Bugün çok acil olarak Ukrayna"da sıcak çatışmaların ortasında bulunan aileleri Ahıska"ya yerleştirmek, daha da olmazsa Türkiye"ye almak için gerekli duyarlılığın gösterilmesini bekliyorlar. Umarım bu çağrılar karşılıksız kalmaz. Türkiye el atmaz ise bu mazlum ve çilekeş insanlarımıza kim sahip çıkacak?