Yatırım fonlarına çekidüzen

Sermayi Piyasası Kurulu’nun (SPK) serbest fonlar ve para piyasası fonlarına sıkı kurallar getiren düzenlemesi yatırım fonlarında yeni bir dönem başlattı. Hafta sonu duyurulan Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'de kapsamlı değişiklikler yaparak yatırım fonlarının kuruluşu, serbest fonların yönetimi ve portföy yönetim şirketlerinin sermaye yeterliliğine ilişkin ezber bozan kurallar getirildi. Trilyonların döndüğü fon piyasasında yaşanan mağduriyetlerin önüne geçmek için getirilen kuralların piyasalara nasıl yansıyacağı merak ediliyor. Yürürlüğe giren kararlar kapsamında, yatırımcıların korunması ve piyasada sürekliliğin sağlanması için fon sayısı, sermaye yeterliliği ve çalışanlara yönelik fonlar başta olmak üzere çeşitli alanlarda yeni kurallar belirlendi. Yeni düzenlemeyle portföy yönetim şirketlerinin ihraç edebileceği serbest fon sayısına sınırlama getirildi. Bundan böyle; özel fonlar da dahil olmak üzere bir portföy yönetim şirketinin ihraç edebileceği serbest fon sayısı, şirket bünyesinde istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak.

HAFTALIK RAPORLAMA ZORUNLU OLDU

Serbest Fonların istedikleri gibi at koşturmalarının önüne geçecek maddeleri de içeren düzenlemenin öne çıkan en çarpıcı başlıkları şunlar: * Portföy şörketlerine getirilen haftalık açıklama zorunluluğu; şeffafların sağlayacak en önemli adım olarak görülüyor. Çünkü şirketlerin yapacakları haftalık raporlarla elini açık etmek zorunda olacak. * Şirketler istediği hissede istediği oranda yatırım yapamayacak, elindekileri 3 ay içinde istenilen orana kadar düşürmek zorunda kalacak. * Fon portföyünde ağırlığı %5'i geçen büyük yatırımların toplamı, kasanın %20'sini geçemeyecek. Bu kural, şirketler fon risklerini dağıtmak zorunda bırakıldı ve belli hisselere yoğunlaşmaları ciddi oranda kısıtlandı.

TAKASI ELE GEÇİRMEK YASAKLANDI

* Fon yönetimleri istediği hissede istediği oranda alım satım yapamayacak. Fiili dolaşımı %25 altı olan sığ tahtalarda dolaşımdaki lotların en fazla %8'ini; %75 üstü olanlarda ise en fazla %2'sini alabilecekler. Tüm fonlar birleşse dahi oran iki katını geçemeyecek; yani arka kapıdan şirket ele geçirme ve tahta kitleme operasyonları tarih oluyor. * Bu konuda BIST 30 hisselerinde herhangi bir sınırlama getirilmedi. Bu muafiyet sayesinde fonlardaki paranın önemli bir kısmının BIST 30 şirketlerine yönelmesi bekleniyor.

BÜYÜKLERİN KÜÇÜKLERİ YUTMASI ZORLAŞTI

* Kendi fonuna ve kendi holdingine bağlı hisselere en fazla toplam %20 yatırım yapabilecek. Bu sınırlama, yatırımcının parasıyla kendi şirketinin hissesini yukarı taşıma veya kendi şirketini fonlamanın önünü geçiliyor. * Fon yatırımcılarının bizzat yönetim hakimiyetine sahip olduğu bir şirket varsa, fon o şirketin fiili dolaşımının sadece %1'ini alabilir. Bu kural, isteyen kişi ve grupların hedef aldıkları şirketleri arka kapıdan ele geçirmesinin önünü kesiyor. * Serbest fonlar, yatırımcıdan topladıkları paranın en fazla %15'ini diğer fonlara yatırabilecek ve bir fona en fazla %10 yatırım yapabilecekler. * Serbest fonların borsa dışından (el altından) ortaklık payı alıp satması kesin olarak yasaklandı. Patronların veya büyük oyuncuların tahta dışından hisse devretme dönemi kapandı.

UYUM SÜRECİ TAKVİME BAĞLANDI

* Sınırları halihazırda aşmış olan fonların, ellerindeki fazla hisseleri eritmeleri için 31 Ekim'e kadar üçte bir oranında, 30 Kasım'a kadar ise üçte iki oranında kademeli satış yapması şart koşuldu. * Bir portföy yöneticisi, serbest fonlar da dahil olmak üzere en fazla 7 adet fon yönetebilecek. Kurulacak serbest fonların toplam sayısı, portföy yönetim şirketinde istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak. * Hisse ve fon oranlarıyla ilgili mecburi uyum süreci 31 Aralık 2026'da bitecek. Belirlenen sınırın üzerinde serbest fonu bulunan mevcut şirketlere düzenlemeye uyum sağlamaları için 30 Haziran 2029'a kadar süre tanındı.

Ekonomi

HubX ile Turcorn sayımız sekize yükseldi

Ekonomi

250 milyarlık kredi paketi

Ekonomi

500 milyon dolarlık hedef için sahaya