Gizli anayasa 4 yıl sonra yeniden masada

Devletin 'gizli anayasası' olarak nitelendirilen Kırmızı Kitap'ın resmi adı ise Milli Güvenlik Siyaset Belgesi. Marmara Üniversitesi'nde yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan "Bu ay yapacağımız Milli Güvenlik Kurulu toplantısında benim de önemli bir gündemim, o da bunların yanında ülkemizi tehdit eden hangi unsurlar varsa, bunlara yönelik Milli Güvenlik Siyaset Belgesi'nin gözden geçirilmesidir" dedi.

Erdoğan, Cumhurbaşkanı seçilmeden önce yaptığı açıklamada Cumhurbaşkanı seçilmesi halinde paralel yapıyla mücadelenin "kırmızı kitap"ta yer alacağının işaretini vermişti. Erdoğan açıklamasında Milli Güvenlik Kurulu'nun açıklamalarına "paralel yapı" ifadesinin girdiğini belirterek, şöyle devam etmişti:

"Buraya giren bir mücadele. Çünkü bu, ulusal güvenliğimizi tehdit eden bir yapıdır. Ulusal güvenliğimizi tehdit eden böyle bir yapı tabii ki onun içinde yerini alacaktır. Bununla mücadele devletin öncelikli görevleri haline gelmiştir ve bundan sonraki süreç bu mücadele de çok daha farklı olacaktır. Ben Cumhurbaşkanlığına çıktığım andan itibaren bu işi böyle kendi akışı halinde asla bırakmam, takipçisi olacağım. Çünkü benim milletim adına canım yanmıştır, bunu bilen birisiyim. Ama diğerlerinin tuzu kuru, onun için onların böyle bir derdi olamayabilir. Ama bizim derdimiz var, çünkü ülkemizin geleceği, sorumluğu üzerimizde olacaktır. Ülkemizin birliği, beraberliği, bütünlüğü, cumhurbaşkanının bir nolu görevidir. Bu görevi de bir kenara bırakmamız mümkün değildir."

Kırmızı Kitap, Türkiye'nin iç ve dış tehditlerini sıralıyor. Bununla birlikte bir de güvenlik birimlerinde kozmik kasalarda saklanan bir başka belge daha var. Siyaset Belgesi'nin uygulama esaslarını gösteren Strateji Belgesi. Bu belgede de Siyaset Belgesi'nde isimlendirilen tehditlere karşı hangi önlemlerin hangi araçlarla ve hangi yolla alınacağı gösteriliyor.

Siyaset de strateji belgesi de 5 yılda bir güncelleniyor. 5 yıl içerisinde ülkedeki ve bölgedeki gelişmelere göre değiştiriliyor. Eğer bir yenilenme ihtiyacı ortaya çıkarsa 5 yıllık süre beklenmeyebiliyor. Kırmızı Kitap'ın içeriği en son 2010'da değişti.

Türkiye'nin iç ve dış tehditlerini sıralandığı yani Milli Güvenlik Siyaset Belgesi'nin içeriği gizli tutuluyor. Siyaset de strateji belgesi de 5 yılda bir güncelleniyor. Kamuoyuna yansıyan en çarpıcı güncellemenin, 2010 yılında gerçekleştirildiği ve Kırmızı Kitap'ta tehditler arasında sayılan "irticanın", Milli Güvenlik Siyaset Belgesi'nden çıkarıldığı medyada yer almıştı. Bir diğer önemli güncelleme ise yaşanan Mavi Marmara olayının ardından İsrail'in, İran'ın ve nükleer programının yarattığı tehdidin de 2010 yılındaki Kırmızı Kitap güncellemesine girdiği vurgulanmıştı.

Turgut Özal'ın başbakanlığı döneminde Başbakanlık Müsteşarı olarak görev yapan Hasan Celal Güzel bir söyleşisinde Kırmızı Kitap ile ilgili önemli açıklamalarda bulunmuştu. Güzel, 2003 tarihli bir söyleşide Kırmızı Kitap'tan "devletin gizli anayasası" olarak bahsetmiş ve şunları söylemişti; "Bu, anayasa büyüklüğünde kabı kırmızı olan 'Milli Siyaset Belgesi'dir. Bu kitabı devlete ancak müsteşar olduktan sonra görürsünüz. Kırmızı Kitap bakanlara verilmez, müsteşarlara verilir. Çünkü devletin asıl sahibi bürokrasidir, bakanlar değildir. Bakanlar, idare edilmesi gereken çocuklardır. Ben bakan olup da kırmızı kitaptan haberdar olana pek rastlamadım. Bu kitap MGK'da son haline getirilir. Başbakanlık müsteşarı olduktan sonra bir MİT mensubu geldi bana. Evvela arkadaki odaya kozmik evrakı saklamam için koca bir kasa koydular. Sonra da ilk kozmik evrak olarak kırmızı kitabı getirdiler."

Güzel, aynı söyleşide, Milli Siyaset Belgesi'ne aykırı yasa çıkarılamayacağını da vurgulamıştı; "Bu kitap gerektiğinde 'gizli anayasa' gibi kullanılıyor ve engelleyici oluyor. 'Milli Siyaset Belgesi'nin falanca maddesine uymuyor' denildiğinde, o kanun veya kararname çıkarılamıyor. Yani ikinci bir anayasa olarak Demokles'in kılıcı gibi üzerinizde sallanıyor."