
Reklamlar hakim kültürün dayatıcıları. Birkaç yıl önce sadece belli bir kesim için geçerli olan tek taş alış verişi neredeyse toplumun tabanına yayılmış durumda. Özel günlere damgasını vuran ''şu kadarcık da mı değerim yok'' söylemi, geçtiğimiz yıl anneler gününde küçük bir çocuğun annesine tek taş alabilmek için, babasını ikna etmesine sahne oldu. Ucuz tektaş üretimi, yapılan reklamlarla artan satışlar, tektaşın sınıf belirleme özelliğini kaybettirdi. ''Tek taşımı kendim aldım tek başıma kendim taktım'' şarkısı ile birlikte özel günlerde alınan özel hediye statüsünden tamamen çıktı. Sınıf ve statü belirleyici trendler etkisini kaybedince yeri mutlaka doldurulur kuralı bir kez daha işledi ve ''yıldız satın almak'' o boşluğu doldurdu.
''Dünyada sevdiğinize alacak bir hediye bulamıyorsanız ona yıldız almaya ne dersiniz?''
Tüketim çılgınlığının had safhada yaşandığı ABD''de 1980''li yıllardan bu yana 16 milyon yıldız satılarak isimler verilmiş. Türkiye''de ilk olarak Burcu Kara evlilik hazırlığı yaparken ayrıldığı Yavuz Bingöl''e doğum gününde yıldız aldı. 25 Ocak''ta Beyazıt Öztürk adını gökyüzüne yazdırırken, Ajda Pekkan trend trenine atlamakta gecikmedi ve satın aldığı yıldızın adına da süper star koydu. Gençliği estetik ameliyatla yakaladığına inanan Ajda Pekkan böylece ölümsüzlüğü de yakalamış oldu.
2008 ''in en romantik hediyelerine de yıldızlar vesile oldu! Evlendikten sonra durulan eski manken Selin Toktay''a eşi, Ali Sunal''a ise Gökçe Bahadır 14 Şubat''ta yıldız satın alarak hediye etti. 2 Şubat''ta Burak Sergen, 16 Şubat''ta Serdar Ortaç bu çılgınlığa katıldı. 26 Mart''ta Cem Özer eşi Nurgül Yeşilçay''a doğum günü hediyesi olarak yıldız almayı uygun bulurken, İbrahim Tatlıses bu onuru kimseye bırakmadı. Berna Öztürk, Aylin Coşkun her gece teleskopla yıldızlarını izleyen diğer ünlüler. Yıldız satın alma çılgınlığı henüz toplumu esir almadı, dalga dalga yayılmadı. Şimdilik!
1967''de BM üyeleri tarafından imzalanan anlaşmaya göre hiçbir ülke dünya dışındaki gezegen veya yıldız üzerinde hak iddia edemiyor. 1984 yılında imzalanan Ay anlaşmasında da hiçbir ülke ibaresi yer alıyor. Özel sektörün ya da kişilerin böyle bir hak iddia edemeyeceğine dair bir madde yok. Anlaşmalardaki boşluğu itinayla kendi menfaatine kullanmakta sakınca görmeyen Dennis Hope adındaki Amerikalı uyanık, dünya hariç tüm gezegenleri adına kaydettirerek yıldız ticaretinin ilk adımını atıyor.
Gökbilimciler gökyüzünü büyük parçalara ayırıyor ve mitolojik kökenli isimler veriyor. Parçaların her biri bir takımyıldızına karşılık geliyor. Selin Toktay''ın yıldızı Yay, Ali Sunal''ın ki Andromeda, Beyazıt Öztürk''ün ki ise Hercules takımyıldızında. Tapusunda enlemi ve boylamı yazan yıldızların Türkiye''den görülebilmesi için kuzey yarım kürede ve burçlar kuşağında olanları tercih ediliyor. Amerika''da yaşayan bir Türk''ün girişimciliğinde 2,5 milyon yıldız alıcısını bekliyor.
Bu bir satın alma değil: Evlat edinme. Bu işin ticaretini yapıp kendilerine ait olmayan, olması da mümkün olmayan bir şeyi satarak para kazananlar ısrarlı evlat edinme denmesi konusunda.
Parayı ödeyen kişinin yıldızı evlat edindiği vaat ediliyor. Yıldıza verilen isim sır. Siparişi veren kişi ile yıldıza ismi verilen kişi arasında. Bizim gibi pek çok eylemi medyada iki satır haber olabilmek için gerçekleştiren ülkeler hariç. Ayrıca isimler 35 karakterden uzun olamıyor, kaba argo sözcüklerden oluşamıyor.
Hiçbir şeyden tatmin olmayan saadeti parada arayan insanoğlunun ilk çılgınlığı değil bu elbette. Söz konusu Ortaçağ olduğunda kilisenin yüklü bir bağış karşılığında, cennetten sırat köprüsü manzaralı arazi satışı yapmasına bıyık altından gülen modern insan, kendisine satılan hayali baş tacı ediyor. Ay''da arsa satın almak gibi. Özellikle İsrailliler peynir ekmek gibi Ay''da arsa satın alıyor. 2000 yılından bu yana sayının on bini geçtiği iddia ediliyor. Ay''da mülk sahibi olmak torunlar için iyi bir yatırım, gerçekten orijinal bir miras!
Mars''tan ilk arsa satın alan Türk, Berlin''de yaşayan bir marangoz. Mars''a rağbet büyük. Su bulunursa fiyatların artacağı tahmin ediliyor! Onun hedefi Mars''ta mülk sahibi olmaktan ziyade bu vesile ile Hollywood starlarına komşu olmaktı. Sharon Stone, Kim Basinger, Jennifer Lopez. Hayal lobisinin tuzağına düşmek tam manasıyla böyle bir şey olmalı.
Zengin olmak ve sonsuza dek yaşamak hayalindeki insanoğlu kendini böyle tatmin ediyor. Sahip olma hırsı ''değer'' haline geldi. Sahip olarak var olmak, satın alarak kimlik sahibi olmak. Bireyin bilincini belirleyen üretim yerini tüketime terk ettiğinden beri. Sahip olmak o kadar baskın bir kültür ki sahip olunması mantığa aykırı şeylere de parayı bastırıp sahipmiş gibi yapıyor insanoğlu.
Yaşamak için kaçınılmaz olan tüketim yaşam kalitesini belirlemeye başladığı anda tehlike çanları çalmaya başladı. Hangi sınıfa girdiğiniz tükettiklerinizle doğru orantılı. Varlığını sahip olduklarına borçlu olduğuna inanan modern insanın gizli sloganı: Tüketiyorum o halde varım!
Gökyüzündeki yıldızı, Ay''daki arsayı satın aldığına inanan, geceleri teleskopunun başına geçip seyredenler, Sülün Osman''dan Saat Kulesini ve Boğaziçi Köprüsünü satın aldığını söyleyen vatandaşa katıla katıla gülerler. Ava gideni avlayarak ahlaksızlığın ahlaki sınırlarını çizdiğini iddia eden Sülün Osman, yıldızları sattıklarını iddia edenlerden daha gerçekçi değil mi? Boğaziçi Köprüsü netice itibariyle alınıp satılabilen bir meta. Yakında özelleştirilecek nitekim.
Ne kadar çok şeye sahip olursa o kadar mutlu olacağına inananlar mutluluktan gittikçe uzaklaştıklarını fark etmiyorlar. Sahte ihtiyaçlar ortaya çıkıyor ve bunları satın alarak prestij, toplumsal ayrıcalık kazandıklarına inanıyorlar. Sahip olunan şey fazlalaştıkça doyumsuzluk artıyor, fakirlik duygusu körükleniyor. Çünkü az şeye sahip olan değil çok şeyin özlemini çekendir fakir.
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.