Mesele Netanyahu değil İsrail

İsrail’deki parlamento (Knesset) seçimlerinde, iktidar ve muhalefet koalisyonu hükümeti kuracak çoğunluğa tek başına ulaşamasa da 120 sandalyeli Knesset, sağcı ve aşırı sağcı partilerin kontrolüne girdi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı koalisyon ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki sağcı muhalif koalisyon, Gazze’deki soykırımın ve bölgedeki savaşların sürmesi konusunda hemfikir görülüyor. Önceki gün, 7,3 milyon seçmenin katıldığı seçimlerde Netanyahu’nun koalisyonu 53, Eisenkot’un koalisyonu 48 sandalye kazandı. Arap partilerin oluşturduğu Ortak Liste ve Raam Partisi ise toplamda 19 sandalye kazanarak belirleyici bir konuma yükseldi. Buna karşılık hiçbir taraf hükümeti kurmak için gerekli 61 sandalyeyi bulamadı. Ordu mensuplarının kullandığı çift zarflı oyların sayımı ise bugün öğleden sonra tamamlanacak. İsrail’de sağın siyasi manzaraya hakim olması, Siyonist yapının seçimlerle değişmeyeceği ve İsrail’in Yahudi ırkçılığı temelinde çevresinde işgal ve savaşı destekleyen bir yapı olduğu gerçeğini yeniden ortaya koydu.

ULUSAL BİRLİK HÜKÜMETİ ÇAĞRISI

Seçim sonrası konuşulan en güçlü senaryonun sağ partilerin Ulusal Birlik Hükümeti kurma olasılığı olarak öne çıkıyor. Bu olasılık, ABD Başkanı Donald Trump tarafından da destekleniyor. Yedioth Ahronoth’un haberine göre, Trump seçim öncesi Netanyahu’ya verdiği desteğin karşılığı olarak Netanyahu’ya birlik hükümetini kabul etmesi için baskı kuruyor. İlk seçim konuşmasını Kudüs’te yapan Netanyahu da Knesset’i oluşturan çoğunluğun Siyonist olmasına dikkat çekerek, “Siyonist çoğunluk aklını başına toplamalı, Ultra-Ortodoks partilerin peşini bırakmalı ve birleşmeli. Güçlü bir sağ hükümet kurmalıyız” diyerek sağ muhalefete birlik hükümeti için kapıları açık tuttu. Daha önce Netanyahu ile birlik hükümeti kurma fikrini tamamen reddeden Eisenkot’un da bu seçeneğe sıcak bakabileceği ifade ediliyor. Eisenkot, seçim sonrası yaptığı ilk açıklamada, hedefinin “Zorunlu askerliğin tüm İsrail vatandaşlarına uygulanması ve Hamas’ın dağıtılarak Gazze’den İsrail’e yönelen tehdidin tamamen bitirilmesi” olduğunu yineledi.

LIEBERMAN FAKTÖRÜ

Muhalif koalisyon içinde bulunan ve seçimlerde 7 sandalye kazanan İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Lieberman’ın, seçim öncesi Netanyahu’ya yönelik sert tavrına iktidardan uzaklaştırılması gerektiğini söylemesine rağmen Netanyahu ile ittifak kurma ihtimali tamamen yok sayılmıyor. Lieberman’ın böyle bir ittifaka girmesi halinde mevcut durumda Netanyahu’ya 61 sandalye sağlayabiliyor. Ancak, Netanyahu’yu “Vatana ihanetle” suçlayan ve tutuklanması için bizzat savcılığa başvuran Lieberman’ın bu ittifakın içinde olması çok zor görülüyor.

AZINLIK HÜKÜMETİ VE ARAPLAR

Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi, İsrail vatandaşı Filistinlilerin seçimlere yüksek katılımını hazmedemezken "seçimlerin Arap partileri tarafından çalındığını" iddia etti. Ancak seçim sonrası konuşulan senaryolardan biri Eisenkot’un kuracağı Azınlık Hükümeti’ne 19 sandalyeye sahip Arap partilerin dışarıdan destek olması. Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi 6, Prof. Dr. Yusuf Cabbarin liderliğindeki Ortak Liste ise 13 sandalye kazandı. Hem muhalif hem de iktidar koalisyonunun hükümete almak istemediği Arap blokunun iki lideri de Netanyahu’nun iktidardan uzaklaştırılacağı senaryoyu destekleyeceklerini bildirdi. Abbas, “Faşist hükümeti yıkmak için muhalefetin azınlık hükümeti seçeneğini destekleyeceğini” belirtti. Cabbarin ise “Netanyahu, Smotrich, Ben-Gvir hükümetinin yeniden kurulmasını engellemek ve onları evlerine göndermek için siyasi gücümüzü kullanacağız" dedi. Cabbarin, Netanyahu hükümetinin devrilmesi için çalışmaya hazır olduklarını belirterek, muhalefete Yahudi-Arap ortaklığına dayalı değişim çağrısında bulundu.

SON ÇARE ERKEN SEÇİM

Knesset’te hükümeti kurmak için 61 sandalyeye ihtiyaç duyan iki koalisyonun da hükümeti kurmaması halinde İsrail’in 2019-2022 arasındaki 5 seçimli dönem gibi bir erken seçim trafiğine girmesi olası gözüküyor. Erken seçime gidilmesi halinde seçimin 5 ila 7 ay arası bir sürede yapılabileceği ve bu süreçte Netanyahu’nun hükümet başkanlığını sürdürebileceği belirtiliyor. Netanyahu’nun bir an önce gitmesini isteyen muhalefetin ise erken seçim öncesi mümkün olan her yolu deneyeceği ifade ediliyor.

Golan: Araplar koalisyona gelsin

• Oyların sayılmasının ardından Knesset’te 8 sandalye kazanan Demokratlar Partisi lideri Yair Golan ise muhalif lider Eisenkot’a Arapları koalisyona davet etme çağrısı yaptı. Golan, sosyal medya platformu X’te yayınladığı açıklamada, Arap partilerle ortak hükümet kurulmasını isteyerek "Netanyahu kaybetti. 120'ye kadar saymayı biliyorum, 65, 55'ten büyüktür" ifadelerini kullandı.

Trump: Desteğim dengeyi değiştirdi

• Uluslararası toplumdan seçimlerle ilgili ilk açıklama, geçtiğimiz hafta seçimlerde Netanyahu’ya desteğini açıklayan ABD Başkanı Donald Trump’tan geldi. Trump, sosyal medyadan yayınladığı açıklamada, sandık çıkış anketlerinin muhalefetin zaferine işaret ettiğini ancak kendisinin Netanyahu’ya verdiği desteğin gidişatı değiştirdiğini söyledi. ABD Başkanı ayrıca, taraflara ulusal birlik hükümeti kurma çağrısını yineledi.

Dünya

Oy için 'kavga' tiyatrosuna girişmişlerdi: Soykırımın failleri ittifakını sürdürecek

Dünya

İsrail’de Netanyahu’ya karşı Yahudi-Arap ittifakı çağrısı: Devrilmesi için çalışmaya hazırız

Kayıt

İsrail yeni soykırımcısını oyladı: Netanyahu’nun yerine kim gelecek?