Bağdat'ın enerji oyunu

Kerkük-Yumurtalık boru hattından Türkiye'ye akışı sağlanan Kuzey Irak petrollerinin satışı için ön görüşmelerin tamamlandığı öğrenildi. Hali hazırda Ceyhan'daki depolarda 1 buçuk milyon varil petrolünü öncelikli olarak Türkiye'ye satmak isteyen Kuzey Irak Bölgesel Kürt yönetiminin Türkiye'nin 'İlk alan biz olmayalım' söylemi üzerine rotayı uzak doğuya çevirdiği öğrenildi.

Ancak Kürt yönetiminin ana hedefi Türkiye ile uzun vadeli enerji satış stratejisi geliştirmek. Kürt yönetiminin petrol sevkiyatına ve satışına şiddetli bir şekilde karşı çıkan Bağdat, Türkiye ile Kuzey Irak arasındaki siyasi ve enerji odaklı görüşme trafiğini engellemek için elinden geleni yaparken, Kürt yönetiminin geçtiğimiz hafta Tahran yönetimi ile yaptığı petrol karşılığında doğalgaz alım anlaşmasına onay verdi.

Uluslararası hukuk kuralları gereği petrol ihracatı ve ithalatında kullanılan tescil belgelerini imzalamada yetersiz kalan Kürt yönetimi, kendi bölgesinden yurt dışına ihraç edeceği petrolün satışını hızlandırmak için dünya pazarlarının altında bir fiyat ile pazara çıkabilecek. Petrolün yurt dışına ihracatını sağlayan ve ithal eden ülkeler açısından gerekli belge olarak mecburi kabul edilen Menşei Şaadet belgesi sorunu çözmek için kolları sıvayan Kürt yönetimi, ikinci aşamadan sonra Kürt yönetimi menşei ile petrol ihracatı gerçekleştirebilmek için şimdiden görüşme trafiğini başlatmış durumda.

Varil başına 1 dolar geçiş parasını Türkiye'ye ödeyecek olan Kürt yönetiminin asıl amacı, üretimi arttırmak ve sevkiyatın kolay olduğu Türkiye'ye petrol satışını gerçekleştirmek. Ancak Türk tarafının ilk aşamada bu satışa sıcak bakmaması nedeniyle Kürt yönetimi Türkiye'ye doğrudan satışların en erken Kasım ayında olabileceğini düşünüyor.

Geçtiğimiz Eylül ayından bu yana Kürt yönetimi ile başta enerji sevkiyatı ve satışı olmak üzere birçok konuda ters düşen Bağdat yönetimi genel seçimlerden dolayı satış pazarlıkları sürdürülen Ceyhan'da depolarda bekletilen petrol konusunda sessiz kaldı. Irak Başbakan Yardımcısı Hüseyin Şehristani'nin geçtiğimiz hafta İngiltere'den bir hukuk bürosu yöneticilerini Bağdat'a davet ettiği ve Kürt yönetiminin satışını yapmayı planladığı petrol konusunda görüş aldığı ve bazı hazırlıklar başlattığı belirtildi.

Kürt yönetiminin Türkiye üzerinde yapılan sevkiyata ve satışa sert tepkiler veren Bağdat yönetimi, geçtiğimiz hafta İran ile KRG arasında imzalanan petrol karşılığı doğalgaz satışı anlaşmasına sessiz kaldı. Irak'ın Kürt bölgesindeki petrollere dünyanın ilgisi artıyor ve Türkiye dahil, ABD, İngiltere, Kanada, Norveç, BAE, Çin, Hindistan, Güney Kore, Fransa, Macaristan, Moldova, Avusturya, Kıbrıs, Avusturalya gibi ülkelerin enerji, petrol ve gaz, inşaat, taahhüt altyapı firmaları başı çekmektedir. Türkiye özellikle bölgede Petrol ve Doğal gaz konularında öncü ülke konuma geçmiş durumda.

Ay sonunda ve Haziran ayı başında Almanya ve İngiltere'de yapılması planlanan Irak enerji formuna katılacak olan Irak Petrol Bakanı Abdulkerim Luaibi'nin Kürt yönetiminin Petrol sevkiyatına dair konularda en sert tepkileri veren Başbakan Yardımcısı Şehristani ile iki haftadan bu yana 9 kez bir araya gelerek bir konuşma metni oluşturmaya çalıştığı öğrenildi. Öte yandan, Irak merkezi yönetiminin satıştan dolayı uluslararası tahkime gideceğini düşünen petrol şirketleri, Kürt yönetimini ile doğrudan alım yapmak yerine şimdilik aracı kullanmayı tercih ediyor. Aksi durumda siyasi istikrarsızlığa doğru sürüklenen Irak'ın şirketlerin hesaplarına el koyma ve borsadaki işlemlerini durdurma yoluna gidebileceği endişesi taşıyor.