İklim krizinin tarım üzerindeki baskısı artarken, Tarım ve Orman Bakanlığı zeytinde kritik bir adım attı. TAGEM'in yürüttüğü bilimsel çalışmalarla Türkiye'deki zeytin çeşitlerinin kuraklığa dayanıklılık haritası çıkarıldı. Bakan İbrahim Yumaklı, "Ülkemizin milli ağacı zeytinin iklim krizine uyum haritasını çıkardık" diyerek çalışmanın önemini vurguladı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, iklim değişikliğinin etkilerine karşı zeytin üretiminde stratejik bir eşik aştı. Bakan İbrahim Yumaklı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda kuraklığa dayanıklı zeytin çeşitlerinin belirlendiğini açıkladı. Yumaklı, “Elde ettiğimiz bilimsel sonuçlar, üreticilerimize hangi bölgede hangi çeşidi dikmeleri gerektiği konusunda ışık tutuyor” dedi.
TARIMDA YENİ NORMAL
Küresel iklim değişikliğinin etkilerinin Türkiye'de en fazla tarım sektöründe hissedildiğine dikkat çeken Yumaklı, süreci 'yeni normal' olarak tanımladı. "Optimum verim ve kaliteye ulaşılmasında, kurak ve yarı kurak bölgelerde bitkilere uygulanacak sulama miktarı ve zamanının belirlenmesi büyük önem arz ediyor" diyen Yumaklı, kuraklıkla mücadelede dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesinin öncelikli çözüm olduğunun altını çizdi.
GENETİK ÇALIŞMALARLA KURAKLIĞA DİRENÇ
Bakanlık bünyesinde yürütülen çalışmaların yalnızca sahayla sınırlı kalmadığını belirten Yumaklı, ileri biyoteknolojik yöntemlerin de kullanıldığını ifade etti. Yumaklı, "Zeytin çeşitlerinde kuraklık stresinin oluşturduğu farklılıkları, transkriptom dizileme (RNA-Seq) ile inceledik. Yeni nesil dizileme teknolojileri kullanılarak kuraklıkla ilgili olası genler tespit edildi. Yine kuraklık stresiyle ilişkili proteinler tanımlandı" diye konuştu. Yumaklı, bu çalışmaların ıslah programlarına doğrudan katkı sunduğunu vurgulayarak, "Bir başka ifadeyle, milli ağacımız zeytinin iklim krizine uyum haritasını çıkardık" şeklinde ifade etti.
ZEYTİN ÇEŞİTLERİ ÜÇ GRUBA AYRILDI
TAGEM'e bağlı İzmir Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü'nün yürüttüğü çalışmalar sonucunda Türkiye'deki zeytin çeşitleri kuraklığa dayanıklılık düzeyine göre sınıflandırıldı. Butko, Çekişte, Memecik, Sarı Yaprak, Kara Yaprak, Kiraz, Girit, Satı kuraklığa dayanıklı; Domat, Ödemiş Eşek, Tekirdağ Çizmelik, Sarı Ulak, Erdek Yağlık orta düzey dayanıklı; Gemlik, Görvele, Ayvalık, Sinop No:2, İzmir Sofralık, Marentelli, Samanlı kuraklığa hassas şeklinde sınıflandırıldı. Bu sınıflandırma, özellikle su kısıtı olan bölgelerde üretici için kritik bir rehber niteliği taşıyor.
DOĞRU ÇEŞİDİ SEÇİN MESAJI
Yumaklı, elde edilen verilerin sahaya yansımasının önemine dikkat çekerek, "Bu sonuçlar, üreticilerimize hangi bölgede hangi çeşidi dikmeleri gerektiği konusuna ışık tutarken bizler de ıslah programlarımızı bu verilere göre şekillendiriyoruz" değerlendirmesinde bulundu. Kurak bölgeler için doğrudan öneride bulunan Yumaklı, "Özellikle su kısıtı olan bölgelerde Butko, Memecik ve Çekişte gibi dayanıklı çeşitlerin tercih edilmesi öncelikli çözüm olacaktır" açıklamasını yaptı.
GELECEK: ISLAH VE DİJİTAL TARIM
Bakanlık, elde edilen genetik ve agronomik verileri yeni ıslah programlarında kullanmayı planlıyor. Yumaklı, sürecin teknolojiyle destekleneceğini belirterek, "Bizler Ar-Ge çalışmalarını, tarımda dijitalleşme ve genetik bilimle desteklemeye devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
