Dünyada sadece Aydın'da yetişiyor: 'Küçük Çan' yok olma tehlikesiyle karşı karşıya

Doğal ve tarihi güzelliklerinin yanı sıra endemik bitkileriyle de dikkatleri üzerine çeken Aydın’ın, Söke ilçesinde yetişen küçük çan çiçekleri, açarak görsel şölen oluşturmaya başladı. Bu çerçevede harekete geçen Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), dünyada ve Türkiye’de sadece Söke’nin Kemer Dağı’nda yayılış gösteren küçük çan çiçeklerine de ev sahipliği yapan Şarlak bölgesine dikkat çekti.

Söke’nin doğal peyzajı için Şarlak bölgesinin bütüncül olarak korunması gerektiğine vurgu yapan EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, dünyada yalnızca Sazlı bölgesinde görülen endemik bitkinin, kalkerli kayalık alanlarda yetiştiği ve yayılış alanının oldukça sınırlı olduğunu belirtti.

Bitkinin, Sazlıköy’ün kuzeybatısından başlayarak Söke Organize Sanayi Bölgesi ve çimento fabrikası karşısındaki kayalıklara kadar uzandığı ifade eden Sürücü, "Bilimsel adı Campanula vardariana Bocquet olan ve halk arasında ’Küçük Çan’ olarak bilinen bitki, dünyada ve Türkiye’de yalnızca Aydın’ın Söke ilçesine bağlı Sazlı’daki Kemer Dağı’nda yayılış göstermektedir. Bitkinin koruma durum kategorisi ’Kritik Derecede Tehlike Altında’ yani CR (Critically Endangered) olarak değerlendirilmiştir. Bitkinin yayılış alanları, geçmiş yıllarda Sökeli ailelerin çocuklarıyla birlikte gelip piknik yaptığı, Şarlak olarak bilinen şelalenin bulunduğu bölgeye kadar uzanmaktadır. Dünyada yalnızca Söke’ye bağlı Sazlı’nın vahşi kayalıklarında yetişen bu bitkinin korunması ve bölge halkı tarafından tanınması amacıyla, bugün Sazlı Muhtarı Hasan Kahraman ile birlikte bir arazi çalışması gerçekleştirdik. Belli bir coğrafyaya uyum sağlayan endemik türler, genetik mirasın temsilcisi olup, görsel güzellikleri ve nadir bulunmaları nedeniyle botanik turizmi açısından bulundukları bölgeye değer katarlar. Sazlı’daki popülasyonun çok sınırlı olması ve hemen karşısındaki sanayi faaliyetleri nedeniyle yok olma tehdidi altındadır. Bu tür önemli canlıların varlığı çoğu zaman bilinmediği için sessizce yok olup gitmektedir. Bu nedenle endemik türlerin yerelde yaşayan insanlar tarafından tanınması ve korunma gerekliliğinin anlatılması, türün geleceği açısından büyük önem taşımaktadır. Sazlı Muhtarımız Hasan Kahraman da bu konuda önemli bir duyarlılık göstermiştir. Bölge halkının da Küçük Çanlara sahip çıkacağına ve bitkinin korunmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz" dedi.

Sazlı Muhtarı Hasan Kahraman da, "Biz bugüne kadar endemik bir bitkiyle birlikte yaşamışız, ancak bundan hiç haberimiz olmadı. Bitkinin Dünyada sadece burada yaşıyor olması bizim için gurur verici. EKODOSD sayesinde bitkinin varlığını ve önemini fark ettik. Sazlı’da yaşayan halkımızla birlikte Küçük Çan çiçeklerinin korunması ve tanıtılması için elimizden gelen gayreti göstereceğiz. Okullarımızda öğrenim gören öğrencilerin bitkiyi tanımaları ve korunmasına katkı sağlamaları için proje geliştirmelerine yönelik okul müdürleriyle görüşmeler yapacağız" şeklinde konuştu.