Çekilme oranı yüzde 15

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın evsahipliğinde gerçekleşen Akil İnsanlar Heyeti'nin final toplantısı Dolmabahçe'deki Başbakanlık Çalışma Ofisi'nde yapıldı. Toplantıya, heyetten istifa ettiğini açıklayan Murat Belge'nin yanısıra Baskın Oran ve Başbakan'ın danışmanı Sümeyye Erdoğan katılmadı. Buluşmaya gidemeyen Kürşat Bumin ve Şemsi Bayraktar ise mazeret bildirdi. Hükümet adına Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yanısıra Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, İçişleri Bakanı Muammer Güler, Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik, AK Parti Sözcüsü Hüseyin Çelik, Başbakanlık Müsteşarı Efkan Ala, Mustafa Kumlu ve Arzuhan Doğan Yalçındağ'ın da katıldığı toplantı için çevrede geniş güvenlik önlemi alındı. Çevik kuvvet ekipleri Dolmabahçe'de eylem ihtimaline karşı hazır bekletildi.

Yaklaşık 3.5 saat süren Akil İnsanlar toplantısının sona ermesinden sonra ilk açıklama AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Çelik'ten geldi. Heyetin, çalışma süresi boyunca birçok bölgede birçok insanla biraraya geldiğini ifade eden Çelik, Akil İnsanlar heyetinde bulunanların Türkiye'nin nabzını tutmaya çalıştıklarını söyledi. Çelik, 'Kendi bölgelerindeki illerde yaptıkları toplantılar esnasında binlerce insanla, kanaat önderleriyle, STK'larla, siyasi parti mensuplarıyla biraraya geldiler. Sonuçta bir rapor hazırladılar. 'Bu raporlarda ne var?' diye sorarsanız, genel olarak bir özetleme yapacağım. Kendileri de bunları sizlerle paylaşabilirler. Tüm bu çalışmaların koordinasyonu ve lojistik desteği, Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı tarafından yapıldı' diye konuştu.

Sunulan raporlarda önemli tespitler olduğunu vurgulayan Çelik, çözüm sürecinin ne olduğu ve ne olmadığı konusunda bilgilerin de bu raporlarda yer aldığını kaydetti. Çelik, raporlarda heyet üyelerinin faaliyet gösterdikleri yerlerdeki vatandaşların teşhislerinin de yer aldığını belirterek, şöyle devam etti:

'Vatandaşın ağzından, bulundukları bölgelerdeki temaslarda bu tespit edilen problemlerle ilgili olarak konulmuş teşhisler var. Tabii ki bunlar göreceli teşhislerdir. Netice itibariyle her bölge heyeti bazı tedavi yöntemleri öneriyor. Vatandaş bunun nasıl çözüleceğiyle ilgili, ne olması ve ne olmaması gerektiğini ifade ediyor. İnsanların süreçle ilgili talepleri, endişeleri, korkuları, hayalleri ve ümitleri var. Bütün raporlarda bunlar ifade edilmiş durumdadır. Anayasa sürecinden tutun, dil meselesine kadar, siyasal rejim tartışmalarından, siyasal sistem tartışmalarından tutun da Alevilik meselesine, cemevi meselesine varıncaya kadar bu raporlarda birçok mesele tespit edilmiş ve tedavi önerileri sunuluyor.'

Çelik, 7 bölgenin akil insanlarının hazırladığı raporlar ince ayrıntısına kadar değerlendirilerek nihai bir rapor haline getirileceğini kaydetti.

Çelik, heyette yer alan herkese teşekkür ederek, Akil İnsanlar Heyeti yapısının Türkiye'nin hemen her sorunu için tekrardan teşekkül edilebileceğini ifade etti. Toplantıda, basının süreç boyunca tutumunun da ele alındığını söyleyen Çelik, heyettekilerin, özellikle küçük grupların protestolarına geniş yer verildiği yönünde eleştirilerde bulunduğunu dile getirdi. Çelik, Akil İnsanlar Heyeti'nin basının bu tutumundan rahatsız olduğunu aktararak, basının da çözüm sürecinde önemli bir yeri olduğunu kaydetti. Çelik ayrıca, Cizre'de PKK'lıların asayiş timi kurduğuna dair görüntülerin hukuk devletinde kabul edilemeyeceğini söyledi. Çelik, Akil İnsanlar Heyeti'nin final toplantısında Gezi Parkı gösterilerinin ise gündeme gelmediğini aktardı.

Toplantıda, Başbakan Erdoğan'a raporlarını sunan grup başkanları yaklaşık 20 dakika sunum yaptı. Sunumların ardından raporları alan Başbakan Erdoğan'ın 'Bu raporları değerlendireceğiz. Tek rapor haline getirip sonrada toplumla paylaşacağız' dediği bildirildi. Erdoğan'ın, Akillere çözüm süreci için 'Biz elimizden geleni samimi olarak yapmaya çalışıyoruz' dediği de öğrenildi.

Toplantıda çözüm süreci kapsamında terörist grupların Kuzey Irak'a çekilme oranının yüzde 15 olduğunu da açıklayan Erdoğan'nın 'Güneydoğu'da yerelde belediyeler Kürtçeyi kullanıyor. Biz bunu bir sorun olarak görüp herhangi bir idari ve adli soruşturmaya dönüştürmedik' dediği de bildirildi.

Çözüm süreci kapsamında köye dönüşlerinin başladığını vurgulayan Erdoğan, şu ana kadar 3 milyar liralık kaynak harcandığını ifade etti. Erdoğan, çözüm süreci üzerine hassasiyetle durduklarını, bölgede yatırımların sürdüğünü belirterek, kendi dönemlerinde asla asimilasyon ve ayrımcılığa izin vermediklerini kaydetti. Erdoğan, Hakkari ve Yüksekova'ya yapılan 5 yıldızlı hastaneleri de örnek gösterdi.

Akiller heyetinde bulunan İzzettin Doğan'ın Alevilerle ilgili sorusuna da Erdoğan'ın, o konuda önceden yapılmış olan çalıştayların kaldığı noktadan devam edeceği cevabını verdiği belirtildi. Erdoğan, Alevilerin taleplerine ilişkin bir takım olumlu adımların atılacağını açıkladığı da bildirildi. Alevilerin büyük kesiminin sürece destek vermeye hazır oldukları da raporlara yansıdı.

Akil İnsanlar Heyeti Marmara Bölgesi Grubu Sekreteri Levent Korkut, 'Yeni anayasa talebi ön planda. Yeni anayasa bağlamında aslında kesimler, farklı gruplar ve bireyler daha fazla özgürlük ve demokrasi talep ediyorlar. Bunu çözüm süreciyle de bağdaştırıyorlar. Türkiye'de bir çözüm olacaksa bir daha huzur bozulmayacak şekilde demokratik bir toplum arzu ediyorlar' diye konuştu. Toplumda, geçmişte yaşanan bazı hatalardan dolayı sürecin selametiyle ilgili endişelerin yaşandığını aktaran Korkut, 'İnsanlar çözüm sürecinin sekteye uğraması ihtimalinden endişe ediyor. Kaygıları gidermek gerekiyor. Bunu toplumun bütün kesimleri istiyor' diye konuştu.

Akil İnsanlar Heyeti Doğu Anadolu Bölgesi üyesi Abdurrahman Kurt, Cizre'de PKK'lıların yok kontrol görüntülerinin çözüm sürecine zarar verici ve irite edici olduğunu söyledi. Kurt, 'Barış süreci ana muhatapları tarafından sahiplenilen bir süreçtir. Bu sürece zarar verecek herkes bizzat toplum tarafından cezalandırılır' dedi. Kurt, 'Biz bir Ergenekon'dan bahsettik. Bu Türkiye'de bürokrasiye yerleşmiş bir Ergenekon olarak karşımıza çıktı. Muhakkak Kürt, Türk, İslamcı, sağcı, solcu ayakları vardır. Bunların hepsinin farkındayız. Barış süreci ana muhatapları tarafından sahiplenilen bir süreçtir. Bu sürece zarar verecek herkes bizzat toplum tarafından cezalandırılır. Kürtlerin yaşadığı bölgelerde barış için büyük bir heyecan var. Bu umudu kim zarar verirse büyük bir tepkiyle karşılanır' açıklaması yaptı.

Akil İnsanlar Heyeti İç Anadolu Bölgesi Grubu Başkanı Ahmet Taşgetiren, Başbakanlık Ofisi önünde gazetecilerin sorularını yanıtladı. Taşgetiren, çalışmaları boyunca gördükleri en genel fotoğrafın, sürecin sonuna kadar desteklendiği fotoğraf olduğunu söyledi. Taşgetiren, toplumun her kesiminin kendini mutlu hissedeceği yeni anayasanın da herkes tarafından talep edildiğini kaydetti. Taşgetiren, Güneydoğu Anadolu Bölgesi Grubu Üyesi Murat Belge'nin heyetten istifa ettiğinin hatırlatılması üzerine, kendisiyle görüştüğünü, bu işlerde 'istifa' tanımının çok da doğru olmadığını ifade ette. Taşgetiren şunları söyledi: 'Biz bu göreve tayin edilmedik. Gönüllü görev aldık. Sürecin bitiminde Belge'den gelen böyle bir tutumu çok da anlamlı bulmadım. Şu ortamda kimsenin 'küstüm' deme lüksü yoktur.'