Kesintisiz eğitim

Kesintisiz eğitimin temelleri 28 Şubat sürecinde atılmıştı. O dönemde darbecilerin toplumun geleceğine ilişkin bir kaygıları yoktu. Amaçlarından biri toplumu dinden uzaklaştırmaktı. Daha sonra samimi dindarlarla yürütülen mücadelenin dip dalgalarında küresel bir örgüt olan FETÖ'nün izleri de ortaya çıktı.

İlkokul ve ortaokul seviyesinde eğitimin kesintisiz olması doğaldır. Ancak herkesin mutlaka lise mezunu olmasını zorunlu hâle getiren anlayış, kendi içinde önemli sorunlar barındırmaktadır.

Türkiye petrol zengini bir ülke değildir. Üretimden, ticaretten ve sanayiden kazanan bir ülkedir. Bu nedenle nitelikli ve ara iş gücüne sürekli ihtiyaç duymaktadır. Bugün bu açığın önemli bir kısmını Suriyeli sığınmacılar ve yabancı iş gücü karşılamaktadır.

Lise çağındaki öğrencilerin tamamı aynı özelliklere sahip değildir. Bir kısmı akademik eğitime yatkındır; bir kısmı ise doğası gereği çalışmaya, meslek edinmeye, üretmeye ve kendi işini kurmaya daha yatkındır.

Bir sınıfta kırk öğrenci varsa, bunların önemli bir bölümü okumaya hevesli ve akademik başarıya açıktır. Ancak okumayı sevmeyen ve zorla okulda tutulan öğrenciler yalnızca kendi motivasyonlarını kaybetmekle kalmamakta, sınıftaki diğer öğrencilerin eğitim ortamını da olumsuz etkilemektedir.

Bu noktada daha esnek bir model düşünülebilir mi?

Ortaokuldan sonra meslek edinmek isteyen öğrenciler için farklı bir yol açılabilir. Bu gençler doğrudan meslek hayatına başlayabilir; haftada birkaç saat alacakları teorik derslerle eğitimlerini sürdürerek yine lise diploması almaya hak kazanabilirler.

Bugün okumakta zorlanan birçok genç, yıllarını sınav hazırlıkları ve dershanelerle geçirirken erken yaşta meslek edinme fırsatını kaçırmaktadır. Sonunda iş piyasasında karşılığı sınırlı olan bir diplomayla mezun olduğunda ise ailenin en büyük sorunu üniversite mezunu çocuğuna iş bulmak hâline gelmektedir.

Bir dönem Devlet Planlama Teşkilatı'nın temel görevlerinden biri ülkenin fiziki ve mekânsal planlamasını yapmaktı. Bu alanda önemli mesafeler kat edildi. Ancak sosyal planlama; aile, gençlik, eğitim, istihdam ve kültür politikalarını birlikte ele alan çok daha zor ve uzun soluklu bir alandır.

Nasıl ki aile meselesi artık memleket meselesi hâline geldiyse, suç örgütlerinin bu kadar kolay genç bulabilmesi de başlı başına bir toplumsal sorundur.

Millî Eğitim Bakanlığının hayat boyu öğrenme programları ve halk eğitim merkezleri yıllardır meslek ve sanat kursları düzenlemektedir. Bu önemli bir birikimdir.

Bu yazıda özellikle meslek liselerini konu edinmedim. Oysa geçmişte "Meslek lisesi memleket meselesidir." söylemi önemli bir kamuoyu oluşturmuştu.

Kuşkusuz Millî Eğitim Bakanlığında bu konulara ilişkin kapsamlı analizler ve gelecek projeksiyonları yapılmaktadır. Bakanlığın hazırlıkları konusunda zaman zaman medyaya da bilgiler yansımaktadır. Enstitü Sosyal'in de bakanlık yetkilileriyle birlikte bu konuda kapsamlı bir rapor hazırladığı bilinmektedir.

Aile, okul ortamı, rehberlik servisleri ve sivil toplum kuruluşları birlikte çalışmalıdır. Bu ülkenin her evladı ayrı ayrı ilgiye, rehberliğe ve doğru yönlendirmeye ihtiyaç duymaktadır. Tek bir gencin ihmal edilmesi bile ileride baş edilmesi güç sosyal problemlere dönüşebilmektedir.

İçişleri Bakanlığı ve medyanın dikkat etmesi gereken bir başka hususta Herhangi bir suç örgütüne yönelik operasyonların, örgütün ismi ile medyada yer almasıdır. Ve tekrar tekrar haber olmasıdır.

Şerif Mardin'in "olumlu özdeşleştirme" ve "olumsuz özdeşleştirme" kavramları bu noktada önemlidir. Gençler belirli yaşlarda kendilerini bir kişiyle, grupla veya kimlikle özdeşleştirme eğilimindedir. Kötü örneklerin sürekli gündemde tutulması, özellikle sosyal medyanın da etkisiyle, istenmeyen özdeşleşmelere zemin hazırlayabilmektedir. Sosyal medya üzerinden örgütlenme ise başlı başına bir problemdir.

Hasılı, kesintisiz eğitimin daha esnek bir yapıya kavuşturulması tek başına çözüm olmayacaktır. Ancak aile, eğitim, istihdam ve sosyal politikalarla birlikte ele alındığında, çocukların suça yönelmesini azaltacak önemli adımlardan biri olabilir.