El-Emîru’l-Vâlid

Katar eski Emiri Şeyh Hamed bin Halîfe Âl-i Sâni, 74 yaşında hayata gözlerini yumdu. Son dönemde sağlık sorunları yaşadığı bilinen Şeyh Hamed, tahtını 2013 yılında oğlu Şeyh Temîm’e devretmişti. O tarihten günümüze, unvanı “El-Emîru’l-Vâlid” idi, yani Baba Emir. Şeyh Hamed, Katar halkının her anlamda babasıydı. Örneğin, kendisine karşı darbe girişiminde bulunan bir grup askerin ailelerine maaş bağlatıp “Eşlerinin ve çocuklarının ne suçu var? Onlar bize emanet” diyecek kadar âlicenaptı.

Şeyh Hamed’in, bugünkü modern ve uluslararası ilişkilerde son derece etkin Katar’ın temellerini attığında kuşku yok. 1995’te babası Şeyh Halîfe’yi kansız bir saray darbesiyle görevden uzaklaştırdıktan sonra, Katar onun yönetiminde küçücük bir emirlikten global çapta bir oyuncuya dönüştü. Dünya basını bu sürecin ekonomik, siyasî ve stratejik arka planına dair analizlerle dolu şu an. Ben, Şeyh Hamed’in mirası içinden özellikle üç noktayı seçmek ve öne çıkarmak istiyorum:

Geriye doğru dönüp bakınca ve meydana getirdiği tesirleri düşününce, Şeyh Hamed’in inşa ettiği eserlerin en büyüklerinden biri El-Cezîre televizyonu, hiç şüphesiz. 1996’da minik bir stüdyoda yayın hayatına başlayan El-Cezîre birkaç şeyi aynı anda başardı: Arap dünyasındaki sessiz yığınların sesi oldu. Açılamayan dosyaları açarak, Arap ve İslâm dünyasında birçok tabuyu yıktı. Çok sayıda gazeteci ve uzman yetiştirerek, Müslümanların medya sahasındaki insan kaynağını muazzam biçimde genişletti. İsrail işgalinin her boyutta belgelenmesi konusunda tam bir veri tabanına dönüştü. Çekilen belgesellerle ve imza atılan olağanüstü kalitedeki yapımlarla, Müslümanların hafızasını kalıcı ve görünür hale getirdi... Liste epey uzun ve kabarık. Şeyh Hamed, El-Cezîre bünyesine kendisini ve iktidarını açıkça eleştiren kişileri kazandırmakta tereddüt göstermedi. Kanalın elde ettiği özgürlük, kalitesini de artırdı elbette.

İkinci olarak, Şeyh Hamed, Filistin meselesinde son yıllarda hiçbir Arap devlet ve hükümet başkanının sergile(ye)mediği bir samimiyeti ortaya koydu. Hem elindeki zenginliği Filistinlilerin emrine verdi hem de Filistinli grupların kendi aralarında birliği sağlamaları için sürekli devrede oldu. Bu noktada, Hamas’ı dışlamak isteyen bazı Arap devletlerine sıkı biçimde direndi. Herkesin kapılardan kovduğu Hamas’a Doha’da emniyetli bir sığınak sağladı. 2012’de eşi Mûza binti Misned ve beraberinde kalabalık bir heyetle Gazze’yi ziyaret etti. İsrail’in uyguladığı insanlık dışı ablukayı delen ilk Arap ve Müslüman lider oldu. Sadece Gazze’ye yaptığı yatırımlar milyar dolara yaklaştı. Filistinliler bugün babaları vefat etmiş gibi mahzunsa ve dünyanın her yerinde arkasından gıyâbî cenaze namazları kılındıysa, bu sebepten.

Şeyh Hamed, Filistin’le birlikte Suriye konusunda da son derece tutarlı ve ahlâkî bir siyaset izledi. El-Cezîre televizyonu, Baas rejiminin suçlarını bütün çıplaklığıyla ifşa ederken, Katar devleti de hem siyasî açıdan hem de insanî yardım noktasında Suriyeli mazlumları hiçbir zaman yalnız bırakmadı. Daha evvel bu sütunda yazmıştım: Suriye meselesi bir turnusol kâğıdıdır. Filistin’i savunmak kolay, hatta konforlu bile bugün. Ama esas insaniyet kıstası, Suriye’de Baas rejimine nasıl yaklaştığınızdır. Suriye’de yaşananlara gözünü-kulağını kapatanların Filistin’i bayraklaştırmasının hiçbir ahlâkî anlamı ve kıymeti yoktur.

Dünya Müslümanları açısından, Şeyh Hamed’i rahmetle anacağımız üçüncü husus, İslâmî hareket mensuplarına samimi şekilde kucak açmasıydı. Ülkesinde başı sıkışan, barınma imkânı kalmayan ve özgürlüğü kısıtlanan bütün mütefekkirler, siyasetçiler ve hareket adamları, Katar’da kendilerine sıcak bir yuva buldular. Doha’daki kabristanlar, yakın dönemin onlarca meşhur ve mühim ismini bağrında saklıyor bu yüzden. 1960’lardan itibaren Katar’a yerleşen Mısırlı âlim Prof. Dr. Yûsuf el-Karadâvî’ye adeta bir baba gibi hürmet gösteren Şeyh Hamed, onun dinî, sosyal ve ilmî sahadaki tavsiyelerine sıkıca uydu. Bugün hayatın pratik taraflarında ve İslâm’ın görünür hale gelmesi noktasında Katar’ı diğer Körfez ülkelerinden ayıran nedir diye sorulsa, hiç düşünmeden “Karadâvî’nin etkisidir” derim.

Şeyh Temîm başta olmak üzere, kardeş Katar halkına başsağlığı dileklerimizle…