Japonya'da ayı seferberliği: Yapay zeka dronlar ve robot kurtlar devrede

Japonya’da ayı saldırılarındaki artış, yetkilileri ve uzmanları yeni önlemler geliştirmeye yöneltti. Ülkede Nisan 2025-Mart 2026 döneminde ayı saldırıları nedeniyle 13 kişi hayatını kaybederken 220’den fazla kişi yaralandı.

Sonbaharın yaklaşmasıyla ayıların beslenme döneminin zirveye ulaşacak olması nedeniyle Japonya’da alarm seviyesi de yükseltildi.

Uzmanlara göre insanlarla ayılar arasındaki karşılaşmaların artmasının arkasında, kırsal nüfusun azalması, tarım alanlarının terk edilmesi, avcı sayısındaki düşüş ve iklim değişikliği gibi faktörler bulunuyor.

Japonya’da 2025 yılında yaklaşık 50 bin ayı görülmesi kayıtlara geçti. Ülkede Hokkaido boz ayısı ve Asya kara ayısı olmak üzere iki yerli ayı türü bulunuyor ve toplam ayı popülasyonunun 57 binden fazla olduğu tahmin ediliyor.

Ayıları yapay zeka tespit ediyor, dronlar takip ediyor

Ayıların yerleşim yerlerine yaklaşmasını önlemek için bazı bölgelerde yapay zeka destekli kamera sistemleri kullanılmaya başlandı.

Gunma, Toyama ve Ishikawa gibi ayı karşılaşmalarının sık yaşandığı bölgelerde ormanlara yerleştirilen hareket algılayıcı kameralar, görüntülerde ayıları yapay zeka ile tespit ediyor. Sistem, yerel yetkililere anlık bildirim göndererek gerekli önlemlerin alınmasını sağlıyor.

Hokkaido’da ise dronlar devreye sokuldu. Shintotsukawa kentinde kurulan özel bir drone istasyonu, bir ayı ihbarından sonra 10 dakika içinde havalanarak hayvanı takip edebiliyor.

Uzmanlar, dronların özellikle ayıları yerleşim bölgelerinden uzaklaştırmada etkili olduğunu belirtiyor. ABD'nin Montana eyaletinde yapılan küçük çaplı bir araştırmada da dronların ayıları insan yerleşimlerinden uzaklaştırmada yüzde 91 oranında başarılı olduğu tespit edilmişti.

Bireysel olarak kullanılabilecek en dikkat çekici çözümlerden biri ise “Monster Wolf” adı verilen robot.

4 bin dolarlık “robot kurt”

Güneş enerjisiyle çalışan robot, nesli tükenmiş Japon kurdunun ulumasını taklit ederek ayıları korkutup uzaklaştırıyor. Yaklaşık 4 bin dolar değerindeki robot ilk olarak tarım arazilerini ayılardan korumak amacıyla geliştirildi.

Robotu pazarlayan Wolf Kamuy şirketinin yöneticisi Motohiro Miyasaka, Japonya’da özellikle son dönemde şehirlerde ayı görülme sıklığının artmasının ardından satışların iki katına çıktığını söyledi.

Şirket, kamp yapan ve doğa yürüyüşlerine çıkan kişiler için robotun taşınabilir, yaklaşık 20 santimetrelik “Monster Wolf Mini” versiyonunu da geliştirmeye hazırlanıyor. Yeni modelin 2026 sonlarında test edilmesi planlanıyor.

Japonya'da ayı politikasında değişim

Japon hükümeti, 2026 tarihli çevre raporunda ayıları kamu güvenliği açısından “ciddi bir tehdit” olarak tanımladı. Hükümet aynı zamanda ayı avcılığı kurallarını gevşeterek nüfus kontrolüne yönelik yeni bir plan açıkladı.

Plan kapsamında bazı bölgelerde ayı popülasyonunun 2030 yılına kadar mevcut seviyenin yüzde 62 ila 67'sine düşürülmesi hedefleniyor.

Ancak uzmanlar, öldürme ve itlaf yöntemlerinin yanı sıra ayılarla çatışmayı azaltacak öldürücü olmayan yöntemlerin de geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Teknolojinin yanında “ayı köpekleri” de kullanılıyor

Japonya'daki bazı uzmanlar, teknolojik çözümlerin maliyetli ve ülke genelinde uygulanmasının zor olduğuna dikkat çekiyor.

Nagano merkezli Picchio Wildlife Research Center ise ayıları yerleşim yerlerinden uzaklaştırmak için Karelian ayı köpekleri kullanıyor. Finlandiya kökenli bu köpekler ayıları takip ediyor, havlayarak korkutuyor ve yerleşim alanlarından uzaklaşmalarını sağlıyor.

Uzman Liam Adcock'a göre ayılarla karşılaşmaların artmasına rağmen bu yöntemin uygulandığı bölgelerde olay sayıları uzun süredir görülen en düşük seviyelere geriledi.

Japonya böylece yapay zeka, dronlar, robotlar ve eğitimli köpekleri bir arada kullanarak ayılarla insanlar arasındaki çatışmayı öldürücü olmayan yöntemlerle azaltmaya çalışıyor.