Dalında bereket var ama cebe kazanç yok: 'Alımı durdurmak üzereler'

10:07, 30/07/2026, Perşembe

Diğer

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Dalında bereket var ama cebe kazanç yok: 'Alımı durdurmak üzereler'

Şeftali tarlası (Arşiv)

Şeftali ve nektarin üreticileri, geçen yıl zirai don nedeniyle yaşanan rekolte kayıplarının ardından bu sezon da ekonomik baskıyla karşı karşıya kaldı. Verimin artmasına rağmen yükselen üretim maliyetleri ve ihracat pazarındaki daralma nedeniyle üreticilerin zararına satış yapmak zorunda kaldığı belirtilirken, kilogram maliyetinin 20 liraya yaklaştığı, toptan alım fiyatının ise 15 lira seviyesinde kaldığı ifade edildi.

Şeftali ve nektarin üretimi 2025-2026 sezonundaki don olayları nedeniyle büyük ölçüde düşmüş, yurt genelinde yüzde 45'e varan sert azalmalar yaşanmış, üretim de 649 bin tona kadar gerilemişti. Kimi bahçelerde yüzde 90'ı aşan verim kayıpları olmuştu. Ancak bu yıl, ağaçlarda ürün bol. Buna karşılık artan maliyetler yüzünden çiftçi zorluk yaşıyor.

Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre; kilo başına üretim maliyeti 20 TL'ye dayanırken toptan alım fiyatlarının 15-17 TL bandında kalması üreticiyi zararına satışa zorluyor. Tarladan çıkış fiyatı maliyetin bile altında olan ürünlerin tüketiciye ulaşana kadar katlanmaya devam ettiği belirtildi.

"Toplam maliyet 150 bin TL'ye dayanıyor"

Girdi maliyetlerindeki artışın meyve üreticisinin belini büktüğü aktarılırken üreticilerin günlük işçi yevmiyelerinin 2 bin TL'ye, budama maliyetlerinin de 2500 TL'ye ulaştığını vurgulayıp işçiliğin toplam giderler içindeki payının yüzde 50'ye yaklaştığına dikkat çektiği kaydedildi.

Bursa'da şeftali üreticisi Mehmet Yılmaz'ın son tabloyu şöyle açıkladığı aktarıldı:

"İki dönümlük, yaklaşık 100 ağaçlık bir bahçenin sadece işçilik masrafı 70 bin lirayı buluyor. Buna ilacı, gübresi, mazotu ve sulamasını da eklediğinizde toplam maliyet 150 bin liraya dayanıyor. Ağaç başı ortalama 80 kilo verim alsanız, ürünün kilosu size zaten yaklaşık 19-20 liraya mal oluyor. Fakat bugün büyük marketlerin alım fiyatı 15 ile 17 lira arasında. Kendi işçiliğini kendi yapan belki ayakta kalır ama işçi tutan üretici şu an her kiloda cepten yiyor."

"Büyük alıcılar şu an alımı durdurdu durduracak"

Girdi maliyetlerinin yanı sıra sektördeki bir diğer sorun olarak; döviz kuruna ek olarak içerideki yüksek enflasyonla beraber ürünlerin yurt dışı pazarında pahalı kalması olduğu işaret edildi. İhracatın yavaşlamasıyla beraber iç pazarda ciddi bir arz fazlası oluştuğunu vurgu yapılırken Adana'da nektarin hasadı yapan üretici Ahmet Demir'in "Dışarıya mal gönderemiyoruz. İhracat olmayınca bütün mal iç piyasaya yığıldı, iç piyasa da bunu çekmiyor. Büyük alıcılar şu an alımı durdurdu durduracak. Taze tüketim için satamadığımız ürünü mecburen meyve suyu fabrikalarına (suluk) yönlendiriyoruz. Orada da fiyat 7 liraydı, ürün çokluğu bahane edilerek 5 liraya kadar düşürüleceği konuşuluyor. Hep beraber batıyoruz" dediği belirtildi.

Özellikle şeftali ve nektarinin yapısı gereği uzun süre depolanamamasının sorunun en kritik noktalarından birini oluşturduğuna vurgu yapıldı. Elma ya da armut gibi aylarca bekletilemeyen meyvelerin, soğuk hava depolarında maksimum 1-2 ay dayanabildiği, sezonun bitmesine aylar varken piyasada alımların yavaşlamasının, depolama imkanı kısıtlı olan üreticiyi ise panik satışına yönelttiği kaydedildi. Karamsar beklentilere göre; acil bir destek mekanizması ya da ihracat kapılarında bir rahatlama olmaması halinde önümüzdeki haftalarda binlerce ton meyvenin zararına dahi alıcı bulamayıp dalında çürüme tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği işaret edildi.