Anadolu’nun El hamra’sı olarak tarif edilen, UNESCO tarafından 1985 yılında Türkiye’de Dünya Kültür Mirası listesine alınan ilk eser olan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası her geçen gün yeni bir gizemle dikkatleri üzerine çekiyor. Anadolu Selçuklu Devleti’ne bağlı Mengücek Beyliği döneminde, Süleyman Şah’ın oğlu Ahmet Şah tarafından cami, Melike Turan Melek tarafından ise Darüşşifa kısmı inşa ettirildi. Baş mimarlığını Muğis oğlu Ahlatlı Hürrem Şah’ın yaptığı cami 1228 yılında başlanıp 1243 tarihinde tamamlandı. Tarihçilerin açıklamalarına göre Melike Turan Melek eser tamamlanmadan vefat etti. Baş mimar Muğis oğlu Ahlatlı Hürrem Şah’ın bu eserden önce başka eseri bulunmaması, bu eserden sonra ise hakkında herhangi bir ize rastlanılmaması halen gizemini koruyor.

41 yıl sonra yeni bir gizemi ortaya çıkarttı

Sivaslı duayen gazeteci Sirer Doğan, 41 yıl önce caminin kapıları üzerine düşen güneş ışıklarının, kapıların içerisinde oluşturduğu namaz kılan insan fotoğrafları gündem olmuştu.

Doğan’ın çalışmasının ardından Japon araştırmacılar bu durumu dünyaya duyurdu. Doğan 41 yıl sonra bu kez çektiği fotoğraflarla farklı bir gizemi ortaya koydu.

Şifahane kısmının tavanında ki işlemeler girişteki bir noktadan bakıldığına çene kısmından izlenen bir insan silüetini andırıyor. Silüette, çekik gözlü, elmacık kemikleri belirgin ve sarkık bıyıklı bir erkek gözleniyor. Doğan bilim adamları tarafından araştırılması gereken bu görselin Ahmet Şah’a ait olabileceğini iddia etti.

Sekiz asırlık aşkın izlerini taşıyor

Tecrübeli gazeteci Sirer Doğan, eserin şifahane kısmını inşa ettiren Melike Turan Melek’in Ahmet Şah’a olan aşkından dolayı silüetini eserin tavanına işletmiş olabileceğini belirterek, "Gazetecilik yaptığım 55 yıllık süre içerisinde Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’nın çok fotoğrafını çektim. Birçok incelemelerde bulundum. Burada çalışan bilim adamları, profesörler ve mimarlar çeşitli açıklamalarda bulundu. Daha sonra benim 41 yıl önce çektiğim kapıdaki gölge fotoğrafları bir Japon tarafından benden 25 yıl sonra çalışılarak tüm dünyaya duyuruldu. Bu nedenle benim eser üzerinde ki ilgim ve dikkatim arttı. Son restorasyondan sonra zihnimde oluşan bilgilerinde ışığında bu fotoğrafları çektim. Tavandaki insan silüetinin Mengücek şahı Ahmet şaha ait olduğunu tahmin ediyorum. Ahmet şah ile Turan Meleğin birbirine olan aşklarından dolayı Turan Melek’in Ahmet şahın görselini davana bu şekilde işlettirdiğini düşünüyorum." Şeklinde konuştu.

Her şey tek ve asimetrik

Yaklaşık 8 asır önce inşa edilen Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası birçok alanda ilk ve tekleri içerisinde barındırıyor. Anadolu’da bir kadın ve erkek tarafından ortaklaşa inşa ettirilen tek eser olmasının yanındaki üzerindeki yaklaşık 10 bine yakın motifle de dikkat çekiyor. Her biri aynı bir mana yüklenen motifler, uzaktan bakıldığında simetrik olarak görülse de yakından incelendiğinde asimetrik oldukları anlaşılıyor. Her bir motifin ise yapı üzerinde başka bir benzeri bulunmuyor. Eseri en ilginç kılan özelliklerden bir tanesi ise baş mimarı Muğis oğlu Ahlatlı Hürrem Şah’ın ilk ve son eseri olması. Eserin tamamlanmasının ardından Hürrem Şah’a ait bir kayıt ve ize rastlanılmamış olması. Eserin bitiminin ardından öldüğü düşünülürken, Melike Turan Melek’inde eserin bitiminden önce öldüğü rivayet ediliyor.