Yeni parti: Kuş mu deve mi?

Özgür Özel’in hatt-ı hareketi belli oldu. Yaptığı son korsan grup toplantısında “Yeni partimizi kuruyoruz” dedi. Şimdi merak edilen şu: Yeni parti ne olacak, nasıl olacak? Kuş mu olacak, deve mi olacak?

CHP, kurulduğu günden bu yana değişime kapalı bir parti. Uzun uzun anlatmaya hacet yok: CHP kurumsal yapısı ve tabanıyla “Cumhuriyet’i kendilerinin kurduğuna, bunun bir ‘devrim’ olduğuna, devrim sürecinin devam ettiğine, aynı zamanda Cumhuriyet’i kuranlar olarak ülkenin yegâne sahibi olduklarına, iktidarda olsun ya da olmasın fikirlerinin iktidarda yaşatılması gerektiğine, kendileri dışındaki iktidarların başarılarının devrime bir ‘karşı devrim’ girişimi, bir tehdit teşkil ettiğine” inanan bir parti.

CHP, 29 Ekim 1923’ün son derece nazik, kırılgan, ürkek atmosferinden çıkamadı; çıkmaya, değişime yönelik her teşebbüs önce taban tarafından reddedildi.

CHP kendisi değişemedi ama içinden değişim taraftarı partiler çıkardı. 1924’teTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı kuran Kazım Karabekir, Refet Bele, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy ve Adnan Adıvar CHP’nin milletvekilleri, bakanları hatta başvekilleriydiler. 1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkası her biri birer CHP’li olan Fethi Okyar, Ahmet Ağaoğlu, Nuri Conker gibi isimler tarafından kurulmuş, Mustafa Kemal’in kardeşi Makbule Hanım da partide yer almıştı. 1946’da Demokrat Parti CHP Milletvekilleri Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü gibi isimler tarafından kurulmuştu. Bülent Ecevit, “Ortanın Solu” fikriyle CHP’den kopmuş, soldan daha çok sağa yakın olmuştu.

Doğru bir konumlandırma değil ama CHP’ye “sol” desek, ondan ayrılan her parti “sağ” olmuştu. CHP ise değişime, dönüşüme, yeniliğe kapalı tabanıyla her zaman olduğu yerde kalmıştı.

Şimdi CHP’den ayrılan yeni parti ne olacak?

Eğer değişim taraftarı olurlarsa, otomatik olarak sağa yerleşmiş olacaklar. Ancak merkez sağ AK Parti tarafından kapatılmış durumda; ayrıca sağda merkezi ele geçirmeye çalışan başka partiler de var. Yeni parti kendine bir mecra bulmakta zorlanacak. Daha da önemlisi, CHP’nin o değişime kapalı tabanı, sağdaki bir yeni partiyi asla kabullenmeyecek, arkasından gitmeyecek.

Ecevit, CHP’yi değiştiremediği için ayrılmış, sağa dümen kırmıştı. Deniz Baykal ve Kılıçdaroğlu CHP’de yenilikçi atılımlar yaptılar, örneğin başörtüsüne karşı daha toleranslı oldular, örneğin farklı partilerle ittifak kurdular ama bütün bunlar, “iktidara yürüyüş hileleri” olarak, geçici taktikler olarak gösterildi ve taban geçici hoşgörü gösterdi.

Eğer yeni kurulacak partinin istikameti değişim olursa, CHP’nin tabanını oluşturan solcular, Aleviler ve ağır ulusalcı-Kemalistler değişim savunan bir partiye oy vermeyecek, arkasından gitmeyecektir.

Yok eğer yeni kurulacak parti “Asıl CHP biziz” derse, o zaman da siyasi arenada 2 CHP olacak ve zaten yüzde 20-24 bandındaki doğal CHP oyları bölünecektir.

Bir tarafta CHP’den ayrılan ve sağcılaşan yeni parti, diğer tarafta Kemal Kılıçdaroğlu. Yukarısı sakal, aşağısı bıyık.

Kim bilir? Belki de bir “üçüncü yol” geliyor. Alametleri de zaten görüldü. Özgür Özel, Ekrem İmamoğlu gibi sağ kökenli isimlerin arkasından gitmeyecek, Kılıçdaroğlu’nun arkasına takılmayacak yeni bir “öz-hakiki CHP” kurulursa şaşırmayız. Açıkçası buna ihtiyaç da olacak gibi görünüyor.