Avrupa ülkelerinin tercihi: Silah mı, refah mı?
04:00, 16/07/2026, Perşembe • Yeni Şafak Haber Merkezi
İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa ülkeleri, vatandaşlarına en konforlu vaatlerinden biri olan
sosyal refah devlet modelini
sundular.Sosyal refah devletini temsil eden ücretsiz sağlık, nitelikli eğitim, iyi emeklilik maaşları ve huzurlu bir yaşam için savunma harcamalarını minimum seviyede tuttular.
Bu dönem de bir çok Avrupa ülkesi, kaynaklarını sosyal refah devletine ayırırken, güvenliklerini NATO’ya ve ABD’ye teslim ettiler.
Ancak artan jeopolitik riskler,
Rusya-Ukrayna arasındaki savaş, düşen ekonomik büyüme oranları ve ABD’nin Avrupa’nın güvenliğine katkıyı azaltması nedeniyle, NATO üyesi ülkelerin savunma harcamalarını Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın %2’sinden %5’lere çıkarma hedefi, Avrupa ülkelerini silah- refah
ikilemine zorlamaktadır.Dolayısıyla, Avrupa’da sosyal refah devletinin geleceği tartışma konusu haline geldi.
SOSYAL REFAH DEVLETİNİN SONU MU?
Avrupa ülkelerinin
savunma harcamalarına daha fazla kaynak ayırmaları, sosyal refah devleti anlayışında yeni bir yol ayrımına gelmeleri demektir.
Bütçenin büyük bir kısmı silaha ayrılacaksa, bunun sosyal refah harcamalarından kısılarak yapılacağı ortadadır.
Yani bir çok Avrupa ülkesi, sağlık harcamalarını kısmayı, emeklilik yaşını yükseltmeyi veya sosyal yardımları azaltmayı düşüneceği açıktır.
Bu durum Avrupa ülkelerinde sosyal refah devletin tamamen ortadan kalkması anlamına gelmese de, sosyal refah devletin
altın çağının bittiğini ve ciddi bir zayıflama dönemine girdiğini
göstermektedir.REFAHTAN SİLAHA DÖNÜŞ
Avrupa ülkeleri,
Rusya tehdidi, değişen küresel güvenlik mimarisi ve özgürlüğü kaybetme bedelinin refahı kaybetmekten çok daha ağır olacağı
gerekçesiyle bu değişimin ve dönüşümün arifesinde.Fakat Avrupa ülkelerinde bu dönüşümün kolay olmayacağı da açıktır.
Mesela, Polonya ve İskandinavya ülkeleri güvenlik uğruna refahtan vazgeçmeye hazır iken, Güney Avrupa ülkeleri sosyal refah devletinin sağladığı haklardan vazgeçmeyi de kabul etmiyorlar.
Bu durum NATO ile AB ülkeleri arasındaki çatışmaları derinleştirmektedir.
Dolayısıyla Avrupa ülkeleri, bütçelerini savunma harcamalarına mı yoksa sosyal refah devletine mi ayıracakları konusunda bir yol ayrımındadır.